Zweisprachige Straßennamen im Elsass

Hops zue: Navigation, Suech
Dialäkt: Elsassisch

Zitter a pààr Johrzehnta gìtt's ìm Elsàss ìmmer mehr zweisprochiga Stroßatàfla ("zweisprochig" heisst do : uf Frànzeesch, d offiziella Sproch, un uf Elsassisch, dr regionàla Dialekt).

S elsassischa Sprochàmt (s OLCA) un verschìedena Vereiner wann durch dia Stroßanamma dr elsassischa Dialekt unterstìtza.

Dr Nàmma uf Elsassisch ìsch nìt unbedìngt d Ìwersetzung vum frànzeescha Nàmma. 's gìtt Fall wo d Stroß vu jehar a ältra Bezeichnung ghàà hàt, do ìwernìmmt s Elsassischa dr tràditionella Nàmma, aui wenn's uf Frànzeesch ìn da letschta Zitta gwachselt hàt.

Uf derra Lìscht wara dia Tàfla ufglìschtet, wo mìt em Bìld dokumentiert sìn.

Anze

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Ensisheim - Rue du Cerf.jpg Bockgassla Rue du Cerf
Ensisheim - Rue des Alliés.jpg Breitgass Rue des Alliés
Ensisheim - Rue du Renard.jpg Fuchsgassla Rue du Renard
Ensisheim - Rue de l'Eglise.jpg Kerchgass Rue de l'Église Kirchgasse
Kerchplatz Ense.jpg Kerchplatz Place de l'Église Kirchplatz
Ensisheim - Rue Jacques Balde.jpg Kronagassla Rue Jacques Balde Der Jacob Balde vo Anze isch im 18. Joorhundert en berüemte Dichter gsi.
Ensisheim - Rue du Rempart.jpg Rampergassla Rue du Rempart D Reschte vo de alte Stadtmuure (frz.: remparts) vo Anze sind hischtoorischi Monumänt.[1]
Ensisheim - Rue de la Liberté.jpg Schüelgassla Rue de la Liberté
Ensisheim - Rue de la Bonbonnière.jpg Siasswinckel Rue de la Bonbonnière Süß Winkel

Barige

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Rue des Juifs à Bergheim.JPG Judagass Rue des Juifs Judengasse Z Barige isch ziter em 14. Joorhundert e jüdische Gmeind gsi.

A der Judagass Nummer 19 isch d Synagoog, wo ziter 1990 unter Dänkmolschutz als monument historique stoot.[2]

Bergheim - Petite Rue de l'Eglise.jpg Kerichgassel Petite Rue des Juifs Kirchegasse
Bergheim - Rue du Haut Koenigsbourg.jpg Leimagass Petite Rue du Haut Koenigsbourg

Bìschwiller

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Bischwiller - Rue de l'Usine à Gaz.jpg "Gasgässel" Rue de l'Usine à Gaz
Bischwiller - Rue du Château.jpg "Herregass" Rue du Château
Bischwiller - Place de la Mairie.jpg Mairieplätzel Place de la Mairie
Bischwiller - Rue du Conseil.jpg Ràtgàss Rue du Conseil
Bischwiller - Rue des Prés.jpg "Ratzegass" Rue des Prés
Bischwiller - Rue du Rhin.jpg "Rhinstross" Rue du Rhin
Bischwiller - Rue de l'Abattoir.jpg "Scheergässel" Rue de l'Abattoir
Bischwiller - Rue des Pharmaciens.jpg Söigàss Rue des Pharmaciens
Bischwiller - Rue des Pompes.jpg "Spritzegass" Rue des Pompes
Bischwiller - Rue des Charrons.jpg "Wawnergass" Rue des Charrons

Buxwiller im Unterelsàss

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Buxwiller Herregass.JPG Herregass Rue des Seigneurs Do cha me no heerschaftlichi Hüüser sit em Middelalter gseh. Es sind schöni alte Fachwärchgebäu.
Bouxwiller Judegass 762.jpg Judegass Rue de Juifs Sid 1300 läbe Jude z Buxwiller. Die letscht Synagoge isch jetz es Museum.[3]
Buxwiller Kerichgässel.JPG Kerichgässel Rue de l'Église Bi der Kerich us em Johr 1614.
Buxwiller Sandgass.JPG Sandgass Rue du Sable

Eerstain

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Erstein5.JPG Katzegass Rue du Chat

Fortschwihr

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Rue du grand jardin Fortschwihr.jpg Grossgardawaj Rue du Grand Jardin

Hàwenàu

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Haguenau - Mare aux Canards.jpg Entelach Mare aux Canards
Haguenau - Place Joseph Thierry.jpg Gaertnermaerik Place Joseph Thierry
Haguanau - Grand'Rue.jpg Landwaj Grand'Rue
Haguenau - Rue du Général Gérard.jpg Metzjergass Rue du Général Gérard
Haguenau - Place d'Armes.jpg Paradeplatz Place d'Armes
Haguenau - Rue G. Clemenceau.jpg Stallgass Rue G. Clemenceau

Hìrzbàch

S Dorf Hìrzbàch hàt zweierlei Stroßaschìlder: ältera Schìlder uf Frànzeesch un Hoochditsch, un nèiera Schìlder uf Frànzeesch un Elsassisch. D Namma uf Hoochditsch sìn Ìwerstezunga vum Frànzeescha; d Namma uf Elsassisch schiina mehr historischa Bezeichnunga z'sìì.

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Hirtzbach - Aneri Stross (Elsassisch).jpg Aneri Stross Rue Principale D „Aneri Stross“ ìsch a Nawagassla vu dr „Hàiptstross“. Uf Frànzeesch galta àwer dia zwei Gàssa fer a einziga Gàssa, àls „Rue Principale“.
Hirtzbach - Hàiptstross (Elsassich).jpg Hàiptstross Rue Principale Hauptstrasse
Hirtzbach - Hauptstrasse (Deutsch).jpg
Hirtzbach - Schlossgàrta-Allee (Elsassisch).jpg Schlossgàrta-Allee Rue du Château Schloss-Strasse
Hirtzbach - Schloss-Strasse (Deutsch).jpg
Hirtzbach - Schmìdgàss (Elsassisch).jpg Schmìdgàss Rue de Carspach Carspacherstrasse
Hirtzbach - Carspacherstrasse (Deutsch).jpg
Hirtzbach - Zeglaplàtz (Elsassisch).jpg Zeglaplàtz Rue de la Gare

Ìllfert

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Illfurth - Rue du Chêne.jpg Eichwàg Rue du Chêne
Illfurth - Rue des Vergers.jpg Em Winkel Rue des Vergers
Illfurth - Impasse du Rail.jpg Frippiergàsslà Impasse du Rail
Illfurth - Grand'Rue.jpg Grossgass Grund'Rue
Illfurth - Route d'Altkirch.jpg Haupstross Route d'Altkirch
Illfurth - Place de l'Abbé Bochelen.jpg Kerchplatz Place de l'Abbé Bochelen
Illfurth - Rue de la Barrière.jpg Krummàgass Rue de la Barrière
Illfurth - Rue du 21 Novembre.jpg Kühgass Rue du 21 Novembre
Illfurth - Rue de Spechbach.jpg Nedergass Rue de Spechbach
Illfurth - Rue Burnkirch.jpg Totàwàg Rue Burnkirch

Ìngwiller

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Ingwiller Röemerstross.JPG Röemerstross Route des Romains

Kaiserschbàrig

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Street name sign in Kaysersberg.jpg Brunnagàssel Rue Jean Scriptoris
Kaysersberg - Rue de Pairis.jpg Pairisgàss Rue de Pairis

Làmpertschloch

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Lampertsloch 454.jpg Hintergàss Rue du Général de Gaule

Màtzene

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
LàndStross.png d'Làndstross Rue du Chanoine MERTIAN

Menschter

Ortsschéld - eins mit zwei Nàmma
Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Munster die àlt Stross.JPG die àlt Stross La vieille Rue (Ìwersetzung)
Munster Kupferschmedtgass.JPG Kupferschmedtgass Rue des Chaudronniers (Ìwersetzung)
Munster Stosswihrstross.JPG Stosswihrstross Rue du 9ème Zouaves Di alt Hauptstross uf Stosswihr isch en Deil vo der Bergstross, wo vo Colmer us em Elsass über d Vogese is Moseltaal goot. Vom Berg her isch s 9. Zuavenregiment vo der franzeesche Armee am 5. Februar 1945 uf Menschter cho.[4]
Munster Wàseplàtz.JPG Wàseplàtz Place du 11 Novembre

Milhüüsa

Iigàng vu dr Stàdt

Ànna 1991 hàt sìch a Verein ufgstellt fer z Milhüüsa zweisprochiga Stroßaschìlder ànamàcha. D erschta Stroßaschìlder sìn àm 23. Marz 1991 ufgstallt worra. S sìn d gànz erschta zweisprochiga Stroßaschìlder ìn era großa Stàdt ìm Elsàss gsìì.

D elsassischa Tàfla steht ìmmer unter dr Frànzeescha, sa wìrd àls nochhar derzüe gmàcht. As sìn nìt unbedìngt Ìwersetzunga vum Frànzeescha, àwer aui vìelmols d historischa Namma vu da Gàssa uf Elsassisch, wia sa ìn da àlta Text ìwer Milhüüsa stehn, zum Beispiel ìn da Gedìchta vum Auguste Lustig[5].

Ìm Novamber 2016 sìn's 215 zweisprochiga Stroßatàfla gsìì, un d Plàkàter àm Iigàng vu dr Stàdt sìn aui zweisprochig worra. Un àb un züe kämma wìder nèia Stroßa derzüe.

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Milhüüse Finster Gàsslà.JPG Finster Gàsslà Rue de la Lanterne Laternengasse
Milhüüse Gàntzeplàtzle.JPG Gàntzeplàtzle Place des Victoires Gänseplatz Uf dam Plàtz hàt ma friahier d Gans zamma brocht, vor ebb ma sa uf d Wiida gfiahrt hàt.
Milhüüse Gàrwergass.JPG Gàrwergass Rue des Tanneurs Gerbergasse (Ìwersetzung)
Milhüüse Güàtàlitstross.JPG Güàtàlitstross Rue des Bonnes Gens Guteleutstraße
19081223 mulhausen guteleutstrasse.jpg
Es git en alti zweisproochigi Poschtcharte vo der Strooss (rächts).
Do isch bis is 19. Johrhundert s Güàtàlithuus für Ussätzigi gstande; d Brugg übere Rhy-Rhone-Kanaal het zerscht Güàtàlitbrugg (uf französisch: Pont des bonnes Gens) gheisse.
Milhüüse Hàfelemàrkt.JPG Hàfelemàrkt Place Lambert Lambertplatz Uff em Hàfelemàrkt stoot zit 1828 s Dänkmool vom Milhüüser Wisseschaftler und Filosoof Johann Heinrich Lambert mit ere Steisüüle und em Himmelsglobus obedra. Vo 1858 bis 1912 ischs amen andre Ort gsi.[6][7]
Milhüüse Hoffnungstross.jpg Hoffnungstross Avenue Robert Schuman Hoffnungsstraße Hoffnungstraße (uf Ditsch) oder Rue de l'Espérance (uf Frànzeesch) ìsch dr Ursprung-Nàmma vu dara Stroß.
Milhüüse Klesterlastross.JPG Kleschterlastross Rue Saint Sauveur Didenheimer Straße Zitter 1856 hàt d Alphonse Marie Eppinger, Grìndera vu dr Kongregàzion du Très Saint Sauveur, s Hüss fer Krànkapflaga gfiahrt. D Milhüüser han dam eifàch s Kleschterla gsait.[8]
Milhüüse Ochsegàsslà.JPG Ochsegàsslà Impasse des Boeufs Ochsengasse (Ìwersetzung)
Milhüüse Rothüsdurgang.JPG Rothüsdurgang Passage de l'Hôtel de Ville Rathausdurchgang (Ìwersetzung)
Milhüüse Schindergassla.JPG Schindergassla Rue de la Justice Gerechtigkeitsgasse Friahier hàr dr Schìnder vu dr Stàdt do gwoht.
Milhüüse Siàss Winkel.JPG Siass Winkel Rue Bonbonnière Süßer Winkel 's ìsch nìt direkt a Ìwersetzung, àwer 's hàt ungfahr dr gliicha Sìnn: do ìsch friahier a Bordel gsìì.
Milhüüse Uf der Sinnà.JPG Uf der Sinnà Rue de la Sinne Sinnestraße/ An der Sinne
(Ìwersetzung)
D Sinna isch e Sytebach vum Ill bi der Altstadt. Hüt isch er under der Stross ime Kanal.
Das alte alemannische Wort sinne bedütet es Mässinschtrumänt für Bhälter und en Eichstett am Wasser; das het s i vil Stedt gä.[9]
Der Name Rue de la Sinne isch eso eigetlich us zwei Sprooche zämegsetzt.
Milhüüse Wildemanngass.JPG Wildemanngass Rue du Sauvage Wildemannsgasse (Ìwersetzung)
Bis ànna 1870 ìsch ìn dara Stroß a Gàschthoff gsìì, wo "Zum Wìlda" gheißa hàt. Wahren dm Zweita Waltkriag ìsch dia Stroß a kurza Zitt uf "Adolf Hitlerstraße" umtaift worra, wàs zum Làcha gsìì ìsch wenn ma dr Zammahàng zwischa dr Wìldamànn un dr Adolf Hitler gmàcht hàt.[10]
Milhüüse Zighüsgass.JPG Zighüsgass Rue de l'Arsenal Zeughausgasse (Ìwersetzung)

Nìdermodere

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Nídermodere Kirchgassel.JPG Kirchgassel Rue de l'Église

Ràppschwihr

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Ribeauvillé - Place du Bouc.jpg Bockplatz Place du Bouc
Ribeauvillé - Rue de l'Or.jpg Goldgass Rue de l'Or
Ribeauvillé - Rue du Temple.jpg Kleinkirchgass Rue du Temple
Ribeauvillé - Rue du Rotenberg.jpg Rotabarigass Rue du Rotenberg

Üffholz

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Uffholtz - Rue de la Scierie.jpg Eichgass Rue de la Scierie
Uffholtz - Rue des Vergers.jpg Turmhoffwàg Rue des Vergers
Uffholtz - Rue du Ballon.jpg Verdergass Rue du Ballon

Stroßburi

Àm 3. Septamber 2010 ìsch z Stroßburi d Adrien Zeller-Plàtz (Place Adrien Zeller) igwèiht worra.

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Strasburgo, Adrian Zeller, 1.jpeg Adrien Zeller-Platz Place Adrien Zeller
Strasbourg-Rue du Vieux-Marché-aux-Poissons (1).jpg Alter Fischmärik Rue du Vieux Marché aux Poissons
14-02-02-straszburg-RalfR-090.jpg Am Verbrennte Hof Place du Marché Gayot
Strasbourg-Impasse de l'Ancre (2).jpg Ankergässel Impasse de l’Ancre
Petite France à Strasbourg (5).JPG Em Kleine Frankrich Quai de la Petite France
Strasbourg-Rue des Balayeurs-Plaque bilingue.jpg Fejgass Rue des Balayeurs
Rue du dévidoir à Strasbourg.jpg Flachsgass Rue du Dévidoir
Strasbourg place gutenberg street sign.jpg Guteberriplatz Place Gutenberg
35-bilingue.jpg Hirtegässel Ruelle du Pâtre
Rue des Juifs street sign, Strasbourg.jpg Judegass Rue des Juifs
Absolute rue des pucelles 01.jpg Jumpfergass Rue des Pucelles
Kuppelhofgass.jpg Kuppelhofgass Rue des Couples
Strasbourg Grand’Rue mars 2015-1.jpg Langstross Grand’Rue
Strasburgo, Mählgass, 1.jpeg Mählgass Ruelle de la Farine
Strasbourg-22 rue des Hallebardes (2).jpg Müensterplatz Place de la Cathédrale
Place du marché aux poissons Strasbourg.jpg Nejer Fischmärik Place du Marché aux Poissons
Strasbourg-Place du Marché-Neuf (1).jpg Nejer Märik Place du Marché Neuf
14-02-07-straszburg-RalfR-88.jpg Nussbaumgass Rue du Noyer
Rue de la Râpe - street sign.jpg Riebisegass Rue de la Râpe
Rue du Bain-aux-roses à Strasbourg.jpg Rosebadgass Rue du Bain-aux-Roses
Quai au sable.jpg Sandplätzel Quai au Sable
Rue du fossé des tailleurs à Strasbourg.jpg Schnidergrawe Rue du Fossé des Tailleurs
Plaque quai de la Bruche (Strasbourg).jpg Wasserzoll/Brischstade Quai de la Bruche

Sulzbach

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
D'bàdgàss.jpg d'Bàdgàss Rue des Bains (Ìwersetzung)
D'r Helbschta 640.jpg D'r Helbschta Rue de l'Eglise Grònd ònbekànd
D'Hendergàss 2 640.jpg d'Hendergàss Rue du Rempart (Ìwersetzung)
D'grossgàss.jpg d'Grossgàss Grand Rue friaïer esch's d'Verdergàss gse, wàss meder Hendergàss oï Sen màchd
D'schlossgàss.jpg d'Schlòssgàss Impasse du Chateau esch a Sàckgàss wora

Wàlbàch

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Fellsackerwaj wàlbàch.jpg Fellsackerwaj Rue de la Grotte

Waldighooffa

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Herrawag.jpg Herrawag Rue de la République - (Republikànisch Umbenennig)

Werth

Bìld Elsassisch Frànzeesch Ditsch Bemerkung
Woerth 428.jpg Kirichgass Rue de l'Église

Externa Lìnks

Referanz

  1. Stadtmuure vo Anze uf culture.gouv.fr
  2. di jüdisch Gmeind z Barige uf alemannia-judaica-de
  3. Museum vo de Jude im Elsass, Buxwiller
  4. Gschicht vom 9. Zuavenregiment uf infaf.free.fr
  5. Gedìcht „Milhüse!“ vum A. Lustig (Schindergàssle, Müessbrunnegàssle, siesse Winkel)
  6. s Dänkmol vum Lambert
  7. s Lambert-Dänkmol im Patrimoine-Inväntaar vom Elsass (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/gertrude.region-alsace.eu
  8. Gschicht vum Kleschterle uf diaconat-mulhouse.fr
  9. S Wort sinne bim Schwiizer Idiotikon.
  10. "Wildemannsgass" uf em Website ìwer d zweisprochiga Stroßatàfla vu Milhüüsa (fr) Archivlink (Memento vom 9. Dezämber 2008 im Internet Archive)
Qsicon informativ.svg D Syte „Zweisprachige Straßennamen im Elsass“ isch eini vo de inträssante Lischte.

Churz zämmegfasst, isch die Lischt vollständig oder d Kriterie sin klar aagee, si bietet en Zuesatznutze zunere reine Uffzäälig, un si isch mit Quelle belait.

Alli sin härzlich yglade wyter aa derre Lischt z schaffe, z erwiitre un z verbessre!

The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.