Белсат

Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
«Белсат»
Краіна Польшча
Зона вяшчаньня Цэнтральная і Ўсходняя Эўропа
Створаны 10 сьнежня 2007 (11 гадоў таму)
Заснавальнік Галоўная ўправа Польскага тэлебачаньня
Уладальнік Польскае тэлебачаньне
Кіраўніцтва Бэата Паклепа (генэральны дырэктар)
Павал Мажэйка (выканаўчы дырэктар)
Слоган Першае незалежнае тэлебачаньне ў Беларусі
Афіцыйны сайт www.belsat.eu

«Белсат» (Belsat) — пераважна беларускамоўны спадарожнікавы тэлеканал Польскага тэлебачаньня, заснаваны паводле дамовы зь Міністэрствам замежных справаў Польшчы ад 23 красавіка 2007 году. На час стварэньня быў адзіным беларускамоўным тэлеканалам у сьвеце, у 2017 годзе была запушчаная перадача па-расейску[1].

Перадачы

На 2014 году тэлеканал выпускаў 33 перадачы:

Зачыненыя

  • East Front — музычнае шоў (вядучы — гітарыст гурту «Парасон» Андрэй Карповіч).
  • Запальнічка — гіт-парад (вядучая — Вольга Данішэвіч; дыджэй Блажэй, затым Sup — Павал Супаненка).
  • YoLife! (ТваёЖыцьцё) — аўтарская маладзёвая праграма Крова.
  • Прэс-экспрэс — штотыднёвы агляд беларускіх газэтаў (вядучыя — Сяргей Скулавец, Кацярына Цыбульская).
  • Кішэнь — гаспадарчы агляд: навіны гаспадаркі з камэнтарамі эканамістаў, сюжэт-дасьледаваньне «Тэма тыдня» актуальнай эканамічнай праблемы.
  • Невядомая Беларусь — дакумэнтальная гістарычная перадача.
  • Элі Макбіл — сэрыял (дубляваны па-беларуску). Пачатак вяшчаньня — 8 студзеня 2008.
  • Кухня — музычны агляд (вядучы — Зьміцер Падбярэскі).
  • Дэмакратыя наштодзень — нізка дакумэнтальных фільмаў. Вядучы — Міхась Андрасюк.
  • Бульбаны (Алег Мініч) — сатырычны шматсэрыйны мультфільм
  • Вагон (Віктар Шалкевіч)
  • Жаўтуха (Аляксандар Хацкевіч і Сяргей Міхалок)
  • Калыханка з Сашам і Сірожам (Аляксандар Хацкевіч і Сяргей Міхалок);
  • Басанож па сьвеце (Войцех Цэйроўскі)
  • Кулінарныя падарожжы (Робэрт Макловіч)
  • Эўрамакс — перадача пра эўрапейскі стыль жыцьця, культуру і адпачынак.
  • Госьць (вядоўца Павал Мажэйка) — гутаркі з постацямі Беларусі і замежжа;
  • Рэпартаж зь Беларусі — публіцыстычная праграма.
  • Хто ёсьць кім? — нізка дакумэнтальных фільмаў-партрэтаў, якія знаёмяць гледача з выбітнымі беларусамі. Вядучая тэледыктарка Зінаіда Бандарэнка.
  • Тыдзень з радыё «Свабода» — публіцыстычная праграма, якая рыхтуецца журналістамі беларускай службы радыё «Свабода».
  • European Journal — тэлечасопіс рэпартажаў «Нямецкай хвалі» з усёй Эўропы.
  • Эўразьвяз без сакрэтаў — перадача дакумэнтальных фільмаў пра жыцьцё ў заштатных кутках Эўразьвязу.
  • Іншыя: Дажыліся, Паляваньне на дзівосы, Ліпі і Мэсі, Прыватная калекцыя, Будучыня, Бязь межаў, На колах, Навігатар

Спадарожнікі

Задачы і супрацоўнікі

На 2014 г. тэлеканал меў у якасьці задачаў наданьне беларусам доступу да культурніцкіх і забаўляльных перадачаў на беларускай мове, дакладных і поўных зьвестак аб мінушчыне і міжнародным атачэньні Беларусі.

На 2014 г. налічваў 120 супрацоўнікаў у Беларусі і 70 — у Польшчы, у тым ліку 40 вядоўцаў перадачаў. Перадачы здымаліся ў Беластоку (Падляскае ваяводзтва), Варшаве (Польшча), Вільні (Летува), Менску (Беларусь) і Празе (Чэхія). Сетка супрацоўнікаў у Беларусі ахоплівала 10 гарадоў у 5 з 6 вобласьцяў краіны: Бабруйск (Магілёўская вобласьць), Баранавічы (Берасьцейская вобласьць), Берасьце, Віцебск, Ворша (Віцебская вобласьць), Гомель, Горадня, Ліда (Гарадзенская вобласьць), Менск, Пінск (Берасьцейская вобл.). У трэціх краінах сталыя карэспандэнты працавалі ў Брусэлі (Бэльгія), Вільні (Летува), Кіеве (Украіна), Лёндане (Ангельшчына), Маскве (Расея) і Празе (Чэхія).

Гісторыя

Ідэя стварэньня спадарожнікавага каналу, адрасаванага да гледачоў у Беларусі, узьнікла на Польскім тэлебачаньні ў адказ на просьбы з боку беларускіх дэмакратычных колаў. Упершыню з такой прапановай у сьнежні 2002 г. выступіла Таварыства беларускай мовы[3]. У чэрвені 2006 г. Польскае тэлебачаньне прызначыла Агнешку Рамашэўскую-Гузу кіраваць стварэньнем тэлеканалу. 17 ліпеня 2007 г. Галоўная ўправа Польскага тэлебачаньня зацьвердзіла назоў тэлеканалу. 10 сьнежня 2007 г., у Дзень правоў чалавека, тэлеканал пачаў выпрабавальнае вяшчаньне праз спадарожнік «Астра 1KR»[4] трохгадзінным этэрам, што складаўся з навінаў, запісу беларускага рок-канцэрту і сатырычнай перадачы «Саша і Сірожа»[5]. У наступныя дні вяшчаньне каналу ўключала 1-гадзінны блёк, які паўтараўся 3 разы. Са сьнежня 2007 году дырэктаркай ТБ «Белсат» зьяўлялася Агнешка Рамашэўска-Гузы. Яна дамагалася большай заангажаванасьці TVP у фінансаваньне тэлеканалу.

8 студзеня 2008 г. арыгінальны этэр пашырыўся да 2 гадзінаў. Пазьней перадачы сталі выходзіць адным 3-гадзінным блёкам, які паўтараўся адзін раз. 18 ліпеня канал упершыню выйшаў праз больш даступны для беларусаў спадарожнік «Sirius 4» з наўпроставым уключэньнем з фэсту «Басовішча-2008». Перадачы «Белсату» пачалі выходзіць у адным 6-гадзінным блёку з 18:00 да 24:10. У сьнежні пры тэлеканале стварылі грамадзкую Назіральную Раду для рэкамэндацыяў тэлевізійнікам. Яе старшынём абралі Ўладзімера Коласа. Стварэньнем Рады займаліся Нацыянальны камітэт Аб'яднаных дэмакратычных сіл і Рада беларускай інтэлігенцыі. У яе склад увайшлі 15 вядомых асобаў зь Беларусі (сярод іх Зінаіда Бандарэнка, Сьвятлана Калінкіна, Уладзімер Колас, Юры Хашчавацкі, Генадзь Бураўкін і іншыя).

17 сакавіка 2009 году Рада TVP звольніла Агнешку Рамашэўскую-Гузы з пасады дырэктаркі TV Polonia i ТБ «Белсат»[6]. Выконваючы абавязкі прэзыдэнта TVP Пётар Фарфал тлумачыць звальненьне паміж іншым публічным падважваньнем былой дырэктаркі рашэньняў рады. Таксама была звольнена Аніта Гаргас, аўтарка праграмы «Спэцыяльная місія».

Спадарыня Рамашэўская-Гузы паведаміла, што пра сваё звальненьне даведалася ў аўторак пасьля абеду, пры гэтым ёй не прадставілі ніякага абгрунтаваньня гэтага рашэньня. Яна падкрэсьліла, што ў гэтай сытуацыі больш за ўсё непакоіцца за лёс «Белсату»: «Магчыма, гэта абазначае ліквідацыю каналу, гэта, ўласна кажучы, мой аўтарскі праект… Я баюся, што ў гэтым замешаныя такія палітычныя сілы, якія вельмі ня хочуць нашкодзіць Лукашэнку. Ня хочуць ісьці супраць яго». Апошнім часам спадарыня Рамашэўская гучна пратэставала супраць значнага зьмяншэньня фінансаваньня TV Polonia. Па гэтым пытаньні зьбіралася камісія Сейму па сувязях з палякамі за мяжой. Камісія занепакоілася тым, што бюджэт тэлеканалу зьменшыўся ў параўнаньні зь мінулым годам амаль на адну чвэрць — у 2008 г. ён складаў 54 млн злотых, у 2009 г. — 39 млн злотых.

19 сакавіка 2009 году кіраўніком тэлеканалу «Белсат» прызначана Бэата Паклепа. Раней Б. Паклепа займала пасаду намесьніцы дырэктаркі каналу.

Паводле апытаньня Цэнтру сацыялягічных дасьледаваньняў «Люстэрка-Інфа» 14-28 траўня 2012 г. сярод 2999 жыхароў Беларусі ва ўзросьце ад 18 гадоў, тэлеканал глядзелі 53% (933 тыс.) з 1,76 млн карыстальнікаў спадарожнікавых антэнаў. 44,5% (415 тыс.) гледачоў тэлеканалу глядзелі яго перадачы часьцей чым аднойчы на тыдзень. Мужчыны складалі 57% гледачоў тэлеканалу (532 тыс).

Фінансаваньне

У 2009 годзе польскі ўрад вылучыў тэлеканалу 5655 тыс. даляраў з мэтавага рэзэрвовага фонду, прызначанага для падтрымкі дэмакратыі і грамадзянскага грамадзтва за мяжой. У 2010 годзе ўрады Эўрапейскага Зьвязу вылучылі блізу 10 мільёнаў эўра[7]. У 2011 годзе каштарыс склаў 9 млн. $, зь якіх 6 выдаткавала МЗС Польшчы, рэшту — урад Швэцыі[8].

Агітацыя

13 лістапада 2008 году ў Менску аддзяленьне Партыі БНФ «Моладзь БНФ» арганізавала акцыю ў падтрымку тэлеканала «Белсат». Актывісты арганізацыі на Камароўскім рынку раздавалі поліэтыленавыя пакеты з рэклямай канала «Белсат». На пакетах быў разьмешчаны лягатып тэлеканала, паказаныя частоты, на якіх ён вяшчае, і спадарожнікі, якія яго трансьлююць. Усяго было раздадзена прыкладна дзьве з паловай тысячы такіх пакетаў[9][10]. Затым было праведзена яшчэ некалькі акцый у падтрымку незалежнага тэлеканалу «Белсат».[11]

Улада й Белсат

У 2007 прэзыдэнт Беларусі Аляксандар Лукашэнка заявіў, што праект вяшчаньня незалежнага беларускага канала з Польшчы зьяўляецца «глупым, бязглуздым і нетаварыскім»[12].

2728 сакавіка 2008 году былі праведзены масавыя ператрусы ў Менску, Берасьці, Віцебску, Гомлі, Горадні і іншых гарадах Беларусі. Яны праводзіліся на здымных і асабістых кватэрах журналістаў, якія супрацоўнічаюць з польскім тэлеканалам «Белсат», а таксама іншымі СМІ — замежнымі і недзяржаўнымі беларускімі (Радыё Рацыя, Эўрарадыё).[13] Падчас ператрусаў у журналістаў канфіскоўвалі аргтэхніку і розныя носьбіты інфармацыі[14].

Ператрусы ў кватэрах журналістаў праводзяцца на падставе даручэньня намесьніка пракурора Менску Аляксея Стука першаму намесьніку старшыні КДБ Віктару Вегеру. Паводле тэксту даручэньня, супрацоўнікі КДБ павінны «прыняць меры па прадухіленьні распаўсюджваньня загадзя ілжывых зьвестак у стаўленьні кіраўніка дзяржавы». Гаворка ідзе аб дэманстрацыі «анімацыйнага роліка», нібы паказанага тэлеканалам «Белсат»[15].

Афіцыйны прадстаўнік беларускага МЗС сьцьвердзіў, што арыштаваных людзей нельга лічыць журналістамі замежных мэдыяў, бо яны ня маюць акрэдытацыі[16]. Прадстаўнікі ж самога канала БЕЛСАТ заявілі, што дзеяньні Камітэта дзяржаўнай бясьпекі зьвязаныя з «перадачай аб'ектыўных рэпартажаў з месца жорсткага разгону» апазыцыйнага мітынгу, прысьвечанага 90-годзьдзю абвяшчэньня незалежнасьці БНР (Дзень Волі), а таксама інфармацыі «пра рэальную эканамічную і палітычную сытуацыю на Беларусі».[13]

Акрэдытацыя

Тэлеканал «Белсат» некалькі разоў спрабаваў падаць неабходныя дакумэнты ў МЗС Беларусі для акрэдытацыі. Але МЗС знаходзіў розныя падставы для адмовы[17]. У сьнежні 2009 г. тэлеканал атрымаў другую адмову ва ўліку прадстаўніцтва ў Менску.

Крытыка

Канал "Белсат" актыўна крытыкуецца таксама з боку апанэнтаў прэзыдэнта Аляксандра Лукашэнкі. Праект абвінавачвалі ў невыкананьні абяцаньняў, дадзеных у пачатку вяшчаньня, аб хуткім пашырэньні вяшчаньня на касьмічны спадарожнік Sirius 4, папулярны ў Беларусі[18][19][20]. У сувязі з хваляю крытыкі прэс-служба канала распаўсюдзіла інтэрвію Агнешкі Рамашэўскай з адказамі на пытаньні.[21]

У верасьні 2018 году з тэлеканалу быў звольнены былы актывіст Іван Шыла пасьля таго, як апублікаваў у сваім профілі на Facebook пратакольны фотаздымак з сустрэчы прэзыдэнта Польшчы Анджэя Дуды і прэзыдэнта ЗША Дональда Трампа. Фотаздымак суправаджаўся крытычным камэнтаром, што прадстаўнікі кіраўніцтва тэлеканала і асабіста Агнешка Рамашэўска-Гузы ў дыскусіі пад допісам ахарактарыхавалі як праяву неляяльнасьці да "Белсата".[22] На наступны пасьля гэтага дзень Шыла быў выключаны з рабочай перапіскі і атрымаў паведамленьне аб звальненьні.[22] Сытуацыя выклікала скандал і атрымала асьвятленьне ў беларускіх і замежных СМІ.[23][22][24].

Крыніцы

  1. ^ Тэлеканал «Белсат» запускае перадачу па-расейску. svaboda.org (31 траўня 2017).
  2. ^ http://www.belsat.eu/generator.php?p=1,10,11,13,170&ktory=&ktoryktory=
  3. ^ Станіслаў Суднік, Тацяна Вабішчэвіч Летапіс дзейнасьці грамадзкага аб'яднаньня «Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны». 1989-2009 / рэд. Алег Трусаў. — Ліда: Наша слова, 2009. — С. 78. — 164 с. — 299 ас.
  4. ^ Тэлеканал «Белсат» пачне працаваць 10 сьнежня// Хартыя'97. 23 верасьня 2007
  5. ^ «Белсат» пачынае працу // Радыё «Свабода», 10 сьнежня 2007 г. Праверана 21 сакавіка 2013 г.
  6. ^ Дырэктарку «Белсата» раптам адправілі ў адстаўку // Эўрарадыё, 17 сакавіка 2009 г. Праверана 21 сакавіка 2013 г.
  7. ^ Руслан Туркоў (11 сьнежня 2011) Тое, з чым зараз сутыкнулася Расея, даўно выкарыстоўваецца ў Беларусі У сьвеце. БелтэлерадыёкампаніяПраверана 4 чэрвеня 2012 г.
  8. ^ Андрэй Крывашэеў (24 красавіка 2011) Пасланьне прэзыдэнта беларускаму народу і парлямэнту - адна з тэмаў, якая найбольш абмяркоўваецца ў Інтэрнэце Грамадзтва. Белтэлерадыёкампанія. Праверана 4 чэрвеня 2012 г.
  9. ^ Васіль Сямашка (13 лістапада 2008) Фотарэпартаж з акцыі ў падтрымку тэлеканала «Белсат» у Менску. БелаПАНПраверана 3 чэрвеня 2012 г.
  10. ^ На Камароўскім рынку ў Менску адбылася акцыя ў падтрымку тэлеканала «Белсат» Відэа. БелаПАН (13 лістапада 2008). Праверана 3 чэрвеня 2012 г.
  11. ^ Наша Ніва, «Моладзь БНФ» раздавала «ролтаны» + фота
  12. ^ Тэлевяшчаньне на Беларусь з-за мяжы Лукашэнка лічыць «неразумным, бесталковым і недружалюбным». Беларуская асацыяцыя журналістаў (27 красавіка 2007). Праверана 3 чэрвеня 2012 г.
  13. ^ а б http://www.belsat.eu/generator.php?lista_wezlow=1,71,243
  14. ^ Тацяна Каравянкова (27 сакавіка 2008) Замежныя СМІ, у рэдакцыях якіх праводзіліся вобшукі, не маюць акрэдытацыі ў Беларусі, заяўляе беларускае МЗС Грамадзтва. БелаПАН. Праверана 3 чэрвеня 2012 г.
  15. ^ Алесь Дашчынскі (27 сакавіка 2008) Для ператрусу дзьверы рэзалі аўтагенам Грамадзтва. Радыё «Свабода»Праверана 3 чэрвеня 2012 г.
  16. ^ Зьміцер Панкавец (27 сакавіка 2008) МЗС: Лягічна, што КДБ заняўся журналістамі. Наша НіваПраверана 3 чэрвеня 2012 г.
  17. ^ Тацяна Каравянкова (7 ліпеня 2009) МЗС зноў не прыняло дакумэнты на рэгістрацыю тэлеканала «Белсат». БелаПАН. Праверана 3 чэрвеня 2012 г.
  18. ^ Сяргей Дубавец (2 красавіка 2008) Сініца ў кішэні і разьбіты нос журналіста. Беларускія навіныПраверана 3 чэрвеня 2012 г.
  19. ^ «Белсат» ніхто не бачыць // Хартыя’97, 24 сакавіка 2008 г. Праверана 21 сакавіка 2013 г.
  20. ^ Алесь Кудрыцкі. «Белсат» на талерачцы // Наша Ніва, 17 траўня 2008 г. Праверана 21 сакавіка 2013 г.
  21. ^ http://www.belsat.eu/generator.php?lista_wezlow=71,255
  22. ^ а б в Polish leader resists view that he was disrespected by Trump // Washington Post, 23 верасьня 2018 г.
  23. ^ Івана Шылу звольнілі з Белсата за жарт з прэзідэнта Польшчы ў фэйсбуку // Наша Ніва, 20 верасьня 2018
  24. ^ Pracownik Biełsatu zwolniony po tym, jak pokazał zdjęcie Dudy przy biurku Trumpa // Gazeta Wyborcza, 21 верасьня 2018 г.

Вонкавыя спасылкі

The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.