Gpedia:Utvald artikkel

Hopp til navigering Hopp til søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan bli utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Gpedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan legge inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du óg finn peikarar du kan legga inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Gpedia har óg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artikla vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 2004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019


I dag er det fredag, 22. februar 2019Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Karplantar:

Karplantar i ein skog

Karplantar (Tracheophyta) er nemninga for alle landplantar bortsett frå mosane. Dei er kjenneteikna av eit indre vedvev som transporterer vatn og mineral inni planten, og eit ytre silvev som fraktar næringsstoff og sukker. «Kar» viser til vedrøyra i planten, og stammar frå eldre botanisk terminologi.

Plantegruppa har utvikla seg over 350–500 millionar år, og er dermed langt eldre enn pattedyra og like gamle som fuglane og dei eldste gjenlevende insekta. Karplantane er svært suksessrike. Dei har kolonisert heile jordkloden bortsett frå polområda. Størst suksess har dei enfrøblada grasartene hatt, og dei har enorm økonomisk verdi. Plantar i grasfamilien Poaceae – som ris, kveite, bygg, mais og hirse – har metta store delar av folkesetnaden på jorda dei siste 10 000 åra. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Damaskus:

Utsyn over Damaskus

Damaskus (arabisk دمشق, Dimashq) er hovudstaden og den nest største byen i Syria etter Aleppo. I Syria vart byen òg kalla ash-Sham, og kallenamnet er Sjasminbyen. I tillegg til å vere ein av dei eldste kontinuerleg busette byane i verda, er Damaskus eit stort senter for kultur og religion i Levanten. Byen har ein estimert folkesetnad på 1 711 000 (2009). Byen ligg sørvest i Syria og er senteret i eit storbyområde med 2,6 millionar menneske (2004). Geografisk ligg byen i dei austlege forberga til Anti-Libanonfjella, 80 km aust for kysten av Middelhavet på eit platå 680 meter over havet. Damaskus har eit halvtørt klima på grunn av regnskuggen frå desse fjella. Elva Barada flyt gjennom Damaskus.

Byen vart først busett i det andre tusenåret fvt. og vart valt til hovudstad i Omajade-kalifatet frå 661 til 750. Etter sigeren til abbasidane vart hovudsetet for den islamske makta flytta til Bagdad. Damaskus vart politisk mindre viktig medan abbasidane styrte, og byrja først å bløme att under Ajjubide-dynastiet og mamelukkane. Undet det osmanske styret var byen igjen i nedgang, men heldt ein viss kulturell prestisje. I dag er han sete for dei sentrale styresmaktene og heile regjeringa. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Kiyohiko Azuma har laet serien siden 2003

Yotsuba&! er en japansk komedie-mangaserie som blir skrevet og tegnet av Kiyohiko Azuma. Serien begynte i mars 2003. I serien skildres hverdagseventyrene til en ung jente som heter Yotsuba Koiwai, mens hun lærer om verden rundt seg sammen med faren sin. Serien er humoristisk, og humoren er basert på Yotsubas barnslighet og uvitenhet.

Serien har blitt rost for å ha en ren stil, detaljerte tegninger, lystig tone og komiske skildringer. I tillegg har figurene i serien blitt rost for å være eksentriske, men likevel realistiske. Den engelske versjonen ble listet opp som en av de 20 beste tegneseriene i 2005 av Publishers Weekly, mens The Comics Journal listet den opp som en av de beste i 2006. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Fra havna i Svolvær

Lofotfisket er det viktigste sesongfisket etter torsk i Norge. Fisket starter i januar og varer til ut i april. I denne perioden søker fisken inn til kysten for å gyte. Siden vikingtiden har lofotfisket hatt stor betydning da tørrfisk i førmoderne tid var Norges klart største eksportøkonomi. Største totalfangst for lofotfisket var i 1947, da det ble dratt opp 145 000 tonn skrei. Store variasjoner er vanlige. Lofotfisket i sesongen 2017 oppnådde en total førstehåndsverdi på rundt én milliard kroner.

Gytefeltene strekker seg fra Lopphavet i nord til Trøndelag i sør, mens de viktigste fiskefeltene ligger på nordsiden av Vestfjorden, fra Lødingen til Røst. Skrei er gytende torsk som om vinteren og våren samles i store mengder på kystbankene og i visse fjorder på strekningen mellom Haugesund og Sørøya i Finnmark.

Lofotfisket har vært den viktigste inntektskilden for fiskere i Nord-Norge. I 1933 deltok rundt 32 000 mann i lofotfisket. I 1958 var antallet sunket til 12 000 mann, og fra 1970-årene til i dag har antallet variert mellom 2500 og 5000. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Citroën XM

Citroën XM var en personbilsmodel bygget af den franske bilfabrikant Citroën 1989–2000. Combi coupéen ("Berline") blev bygget i Rennes, mens den i efteråret 1991 introducerede stationcarversion ("Break") blev bygget hos Heuliez. XM tilhørte enten den øvre mellemklasse eller luksusklassen – efter udtalelse fra den daværende Citroën-direktør Xavier Karcher.

Den tidligere kendte hydropneumatik blev videreudviklet til Hydractive til brug i XM, hvilket gjorde XM til den første seriefremstillede personbil med elektronisk styret undervogn.

Der blev produceret omkring 300.000 eksemplarer af XM. De franske præsidenter Mitterand og Chirac brugte begge Citroën XM som embedsbiler. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

USS Enterprise i brand efter japanske luftangreb under slaget øst for Salomonøerne.

Slaget øst for Salomonøerne var et søslag 24.-25. august 1942 nordøst for Australien. Det var det tredje hangarskibsslag i Stillehavskrigen under 2. verdenskrig, og det var det andet store slag, som blev udkæmpet mellem USA og Japan under slaget om Guadalcanal. Som i slaget i Koralhavet og ved Midway kom skibene i de to flåder aldrig indenfor synsvidde af hinanden. I stedet blev alle angreb udført af fly fra hangarskibene eller fly fra flyvepladser i land.

Efter adskillige ødelæggende luftangreb trak begge sider sig tilbage fra kampområdet, uden at nogen af siderne havde opnået en klar sejr. På den anden side opnåede de vestallierede en klar taktisk og strategisk fordel. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Kjell-Olof Feldt

Kjell-Olof Feldt (född 1931) är en svensk socialdemokratisk politiker. Han var Sveriges handelsminister åren 1970–1975, ekonomi- och handelsminister hösten 1982 samt finansminister 1983–1990.

Vid sidan av statsministrarna Olof Palme och Ingvar Carlsson spelade Feldt en central roll inom svensk politik under 1980-talet. Såväl Sveriges som socialdemokraternas ekonomiska politik genomgick flera genomgripande förändringar under Feldt. Visserligen infördes en kraftigt nedbantad variant av löntagarfonder kort efter valsegern 1982, men därefter liberaliserades ekonomin, med olika slags avregleringar. Den ekonomiska politik som Feldt har kommit att förknippas med kallas ibland för den tredje vägens politik. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Margaret Fuller

Margaret Fuller (1810–1850) var en amerikansk författare, journalist, kritiker och feminist med anknytning till den amerikanska transcendentala rörelsen. Hon var den första kvinnliga bokrecensenten på heltid inom journalistiken. Hennes bok Woman in the Nineteenth Century betraktas som det första större feministiska verket i USA.

Hon visade betydande stilistisk talang i arbetena A Summer on the Lakes (1843), Woman in the Nineteenth Century (1845) och Papers on Literature and Art (1846), en samling kritiker. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 10

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.