Gpedia:Utvald artikkel

Gå til: navigering, søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan bli utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Gpedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan legge inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du óg finn peikarar du kan legga inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Gpedia har óg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artikla vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 20042005200620072008200920102011201220132014201520162017


I dag er det laurdag, 18. februar 2017Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Barcelona:

Barcelona

Barcelona er regionshovudstaden og den største byen i den autonome regionen Catalonia og den nest største byen i Spania med om lag 1,6 millionar innbyggjarar. Som hovudstad i Catalonia er Barcelona sete for dei katalanske styresmaktene, kjend som Generalitat de Catalunya.

Barcelona ligg ved kysten av Middelhavet mellom munningane til elvane Llobregat og Besòs. Han vart grunnlagd som ein romarby og vart sete for grevane av Barcelona. Etter at grevskapet vart slått saman med Kongedømet Aragón var han ein av dei viktigaste byane i Kongemakta Aragón. Barcelona vert i dag rekna som ein verdsby på grunn av finans, handel, media, underhaldning, kunst og internasjonal handel. Han er eit viktig kultursenter og ein stor turistdestiasjon med ei rik kulturarv. Her finst kjende byggverk av Antoni Gaudí og Lluís Domènech i Montaner som er innskrivne på verdsarvlista til UNESCO. Byen var òg vertsby for sommar-OL 1992. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om The Shadows:

Cliff Richard & The Shadows

The Shadows er ei britisk rockegruppe kjend for instrumentalmusikk og som støtteband for Cliff Richard på 50- og 60-talet. Det er det mest suksessrike instrumental- og vokalbandet i Storbritannia frå 1950-åra til 2000-åra med totalt 65 britiske hitsinglar, 31 aleine og 34 med Cliff Richard.

I 1960-åra var bandet med Richard i filmane The Young Ones, Summer Holiday, Wonderful Life, Finders Keepers og som marionettar i filmen Thunderbirds Are GO. Dei skreiv berre eit par songar til den tidlegaste filmen The Young Ones i 1961, men på Finders Keepers i 1966 skreiv dei nesten all filmmusikk, tilskriven Marvin-Welch-Bennett-Rostill. I 1975 deltok dei i Eurovision Song Contest med songen «Let Me Be The One» og kom på andreplass. I 1979 gav bandet ut String of Hits, som nådde toppen av den britiske albumlista. Albumet inneheldt hittar som «Cavatina», «You're the One That I Want» og «Don't Cry for Me Argentina». Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 200520062007200820092010201120122013
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

prøvedriften i Sulitjelma gruber ble startet 11. februar 1887, altså for 130 år siden

Sulitjelma gruber var et gruveselskap som utvant kobber, svovelkis og sink i Sulitjelma i Fauske. Virksomheten startet med prøvedrift i 1887. Fra 1891 til 1933 var virksomheten registrert som et svensk selskap, Sulitelma AB Gruber. I årene 1933–1983 som det norskregistrerte A/S Sulitjelma Gruber, og fra 1983 til nedleggelsen i 1991 som det statseide Sulitjelma Bergverk AS.

Funnet av kobberkis ble gjort av samen Mons Petter rundt 1858, men på grunn av stedets svært avsidesliggende beliggenhet hersket det skepsis til at forekomstene kunne være drivverdige. Først da den svenske industrimannen og konsulen Nils Persson i 1886 fattet interesse ble det fortgang i utviklingen. I 1891 ble Sulitelma Aktiebolags Gruber stiftet. Samme år ble den smalsporede Sulitjelmabanen påbegynt. Frem til 1956 ble kobber og halvfabrikata transportert både med tog og dampskip til utskipningshavnen på Finneid. Transporten var en kostbar del av driften gjennom hele gruveselskapets historie.

Flere tekniske nyvinninger og oppfinnelser ble gjort, blant annet den såkalte knudsenprosessen og noe senere verdens første elektriske smelteovn for kobber. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Det ordløse spillet Flower fikk flere priser

Flower er et videospill utviklet av Thatgamecompany og designet av Jenova Chen og Nicholas Clark. Spillet ble annonsert i 2007 og var tenkt som en åndelig oppfølger til Thatgamecompanys forrige spill, Flow.

I Flower kontrollerer spilleren vinden som blåser et kronblad gjennom luften. Å fly nær blomster fører til at deres kronblad følger etter spillerens kronblad. Å komme nær andre blomster kan endre spillverdenen: farger kan endre seg eller stillestående vindmøller kan begynne å bevege seg. Spillet har ingen tekst eller dialog; alt i spillet blir fortalt gjennom det visuelle og musikken.

Flower ble designet for å vekke positive følelser i spilleren, istedenfor å være et mer tradisjonelt utfordrende og «morsomt» spill. Designeren Jenova Chen mente at følelsesspekteret i de fleste videospill vekket var begrenset. Utviklerne så på arbeidet som å bidra til å skape et kunstverk og fjernet deler av spillet som ikke vekket de tilsiktede følelsene hos spilleren. Musikken i spillet ble komponert av Vincent Diamante og endrer seg i forhold spillerens handlinger i spillet.

Flower ble en suksess blant kritikerne, noe som overrasket utviklerne. Kritikerne roste musikken og det visuelle uttrykket, og kalte spillet for en unik og følelsesrik opplevelse. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Situationer fra Koreakrigen.

Koreakrigen var en krig mellem Nord- og Sydkorea 1950–1953.

Efter afslutningen af anden verdenskrig var det japanskbesatte Korea midlertidigt blevet delt mellem USA og Sovjetunionen. Imidlertid blev der ikke gjort egentlige forsøg på at genforene landet, og da spændingerne steg, både i Korea og bredere i den kolde krig mellem de to supermagter, angreb nordkoreanske tropper Sydkorea. Der blev sat et FN-baseret, USA-ledet modangreb ind, hvilket vendte krigens gang fuldstændig. Derpå gik Kina ind i krigen på nordkoreanernes side, hvilket i slutningen af 1950 pressede FN-tropperne tilbage bag 38. breddegrad, som var den oprindelige grænse mellem de to lande.

I resten af krigen flyttede fronten sig næsten ikke, og krigshandlingerne foregik hovedsageligt som luftangreb. Det blev ikke sluttet en officiel fredsaftale. Til sidst blev der indgået en våbenstilstandstraktat som definerede en demilitariseret zone omkring 38. breddegrad.

I 2009 trak Nordkorea sig ud af traktaten, og der er derfor de jure krigstilstand mellem de to lande. Krigen var den første store konflikt under den kolde krig og er en stedfortræderkrig mellem USA og Sovjetunionen. I alt døde 3-4 millioner, heraf ca. 2 millioner civile. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Bugspytkirtlen (Pancreas) i forhold til øvrige organer i bughulen.

Bugspytkirtelkræft opstår, når celler i bugspytkirtlen, en kirtel bag maven, begynder at mangedobles ude af kontrol og danne en masse. Disse kræftceller har evnen til at invadere andre dele af kroppen. Der findes flere former for bugspytkirtelkræft. Den mest almindelige, adenokarcinom i bugspytkirtlen, hvor et adenokarcinom vokser frem i den del af bugspytkirtlen, der producerer fordøjelsesenzymer, står for omkring 85 % af alle tilfælde.

Tegn og symptomer på bugspytkirtelkræft er blandt andet gullig hud, mave- eller rygsmerter, uforklarligt vægttab, lys afføring, mørk urin og mangel på appetit. Når diagnosen kan stilles, har bugspytkirtelkræften ofte spredt sig til andre dele af kroppen. Mere end halvdelen af alle tilfælde af pankreatisk adenokarcinom rammer mennesker ældre end 70 år. Blandt faktorer, der øger risikoen for at udvikle bugspytkirtelkræft, er tobaksrygning, fedme og diabetes.

Bugspytkirtelkræft kan behandles med kirurgi, radioterapi, kemoterapi, palliativ behandling eller en kombination af disse. I 2012 var bugspytkirtelkræft den syvendemest udbredte årsag til kræftrelaterede dødsfald med 330.000 dødsfald på verdensplan. Pankreatisk adenocarcinom har typisk en meget dårlig prognose: efter diagnose overlever 25 % et år og 5 % overlever i fem år. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Umeå stads kyrka

Umeå stads kyrka är en kyrkobyggnad i Umeå och församlingskyrka i Umeå stadsförsamling. Kyrkan är belägen i centrala Umeå mitt emot Vänortsparken vid Ume älvs norra strand. Kyrkan är en treskeppig hallkyrka i nygotisk stil med tornet placerat på sidan av långskeppet, vid den norra fasaden. Kyrkan är ritad av dåvarande stadsarkitekten Lindström och byggd i tegel med stenfot. Kyrkan uppfördes mellan 1892–1894 och är den tredje i raden av kyrkor på samma plats. Tre restaureringar med om- och tillbyggnad av kyrkan har delvis ändrat kyrkans ursprungliga utseende.

Den första kyrkan i Umeå började byggas 1646, samma år som Umeå fick sina stadsprivilegier. Kyrkan placerades i utkanten av staden, vilket kan bero på att man ville ha en begravningsplats intill kyrkan. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Shaheed Minar, eller martyrmonumentet, i Dhaka högtidlighåller kampen för bengali

Bengali är ett indoariskt språk som talas i östra delen av Indiska halvön. Bengali skrivs med bengalialfabetet.

Bengali är inhemskt språk i Bangladesh och den indiska delstaten Västbengalen. Bengali är även majoritetsspråket i delstaten Tripura. Bengalitalande minoriteter finns också bland annat i de indiska delstaterna Assam, Jharkhand och Andamanerna och Nikobarerna. Med nästan 230 miljoner modersmålstalare är bengali ett av de mest talade språken i världen (det rankas som nummer fem eller sex). Bengali är det huvudsakliga språket i Bangladesh, och det näst mest talade språket i Indien. Tillsammans med assamesiskan är det det geografiskt östligaste av de indoariska språken. Den mest kände författaren på bengali är nobelpristagaren Tagore. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 9

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.