Błona dziewicza

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Srom kobiety z zachowaną błoną dziewiczą
Błona dziewicza
hymen
hymen vaginae
Ilustracja
Rycina z podręcznika The science and art of midwifery (1897), błona dziewicza oznaczona numerem 8
Narządy Żeński układ płciowy

Błona dziewicza (fr. hymen, grec. ὑμήν (humḗn, „skin, membrane”)[1]) – zazwyczaj cienki i elastyczny fałd błony śluzowej, który ogranicza wejście do pochwy. Znajduje się na granicy pochwy i przedsionka, na głębokości 1–1,5 cm. Najczęściej ma ona kształt pierścieniowaty lub półksiężycowaty (ok. 80% noworodków płci żeńskiej), rzadziej strzępiasty (ok. 19%)[2][3]. Pośrodku błony dziewiczej znajduje się stosunkowo duży, rozciągliwy otwór; rzadziej więcej mniejszych otworów. Błona dziewicza powstaje mniej więcej w piątym miesiącu życia płodowego[4] i rodzi się z nią zdecydowana większość dziewczynek. Aczkolwiek zdarza się, iż wytwarza się błona dziewicza w sposób niepełny, a w incydentalnych sytuacjach nie występuje w ogóle. Zazwyczaj w trakcie pierwszego stosunku seksualnego błona dziewicza zostaje przerwana. Moment ten z biologicznego punktu widzenia nazywamy defloracją, zaś w kontekście psychologiczno-kulturowym przebita błona dziewicza utożsamiana jest z utratą dziewictwa (są jednak przypadki, gdy w czasie pierwszego stosunku do defloracji nie dochodzi, teoretycznie możliwe jest również przerwanie błony dziewiczej przed inicjacją seksualną).

Błona dziewicza przez część naukowców postrzegana bywa jako rodzaj naturalnej zapory chroniącej wnętrze pochwy przed drobnoustrojami[5], jednak ze względu względnie szeroki otwór, w który błona dziewicza jest wyposażona, tego typu teorie wydają się nietrafione. Częściej więc zwykło się uważać, iż błona dziewicza nie spełnia żadnej roli, będąc co najwyżej pozostałością po życiu płodowym, lub też wspomnieniem nieznanych funkcji, które pełnić miała we wcześniejszych stadiach ewolucji człowieka[6]. Dzisiejszy poziom medycyny umożliwia odtworzenie błony dziewiczej. Zabieg ten polega na sfałdowaniu śluzówki, naciągnięciu jej i zszyciu. Wyżej wymieniony zabieg nosi nazwę hymenoplastyki.

Wygląd[7][8][9][10]

Różne rodzaje błony dziewiczej

Na różnych etapach rozwoju człowieka błona dziewicza wygląda różnie. Tuż po wykształceniu się, jeszcze w łonie matki, błona dziewicza szczelnie zasklepia wejście do pochwy. Następnie jednak wykształca się w niej otwór (rzadziej – kilka otworów), który powiększa się w okresie dziecięcym i dojrzewania. Dlatego w większości przypadków defloracja nie wiąże się z silnym krwawieniem. Zazwyczaj na pytanie, jak wygląda błona dziewicza, mówi się o kształcie pierścieniowatym, choć jest to daleko idące uproszczenie. W przypadku błony dziewiczej wygląd jest silnie zindywidualizowany, aczkolwiek możliwe jest wyróżnienie 4 dominujących typów budowy[6].

Błona dziewicza – rodzaje[11][12]

Jeśli chodzi o rodzaj to u większości kobiet jest to błona dziewicza półksiężycowata. Tego typu błona dziewicza przypomina nieregularny okrąg, albo wręcz półokrąg. Fałd śluzówki nie jest szczególnie okazały, zaś znajdujący się wewnątrz otwór jest relatywnie duży. Budowa tego typu błony dziewiczej sprawia, że jej przebicie sprawia niewielką co najwyżej bolesność i wiąże się ze śladowym jedynie krwawieniem.

Podobnie rzecz wygląda w przypadku, gdy błona dziewicza ma kształt brzeżny – w tym przypadku śluzówka otacza wprawdzie całe wejście do pochwy, jednakże zamykając je tylko w niewielkim stopniu.

Innym przypadkiem jest błona dziewicza perforowana oraz sitkowa. Obie stanowią zwartą powłokę zamykającą pochwę, posiadają jednak liczne mniejsze otwory, które umożliwiają odpływ krwi menstruacyjnej[6].

Krytyka terminu

Ministerstwo Zdrowia w Norwegii postanowiło zamienić termin „błona dziewicza” (norw. jomfruhinnen) innym wyrażeniem. Zamiast niego pojawił się termin skjedekrans, co można przetłumaczyć na „wieniec waginalny” lub „fałdkę pochwową”. Od 2017 roku stały się oficjalnie przyjętą terminologią medyczną[13][14].

W debacie publicznej postawiono pytanie, czy norwescy lekarze mają prawo stosować procedurę sprawdzania dziewictwa na życzenie pacjentek (lub ich rodziców). Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało, iż taka procedura nie może zostać wprowadzona: „Nie jest możliwym udowodnienie, iż kobieta odbyła lub nie odbyła stosunku seksualnego za pomocą badania tak zwanej błony dziewiczej” – wydało decyzję ministerstwo. „To, co wielu nazywa błoną dziewiczą, żadną błoną nie jest”[13][14].

Ministerstwo wyjaśniło, iż kształt tego fałdu śluzówki jest tak różnorodny u poszczególnych kobiet, że wbrew wcześniejszym twierdzeniom nie można oczekiwać, iż każda kobieta będzie krwawić podczas pierwszego stosunku. Tym samym nazwę „błona dziewicza” uznano za wprowadzającą w błąd. Chodzi o to, że istnieją dziewice nie posiadające tego widocznego czy wyczuwalnego fałdu błony śluzowej i istnieją kobiety, które choć odbyły stosunek seksualny, nawet wielokrotnie, wciąż go posiadają[14].

Zobacz też

Przypisy

  1. hymen – Wiktionary, en.wiktionary.org [dostęp 2019-04-12].
  2. Sally Andrews, Astrid Heger, Abbey Berenson, Appearance of the Hymen in Newborns, „Pediatrics”, 87 (4), 1991, s. 458–465, ISSN 0031-4005, PMID2011421 [dostęp 2019-04-12] (ang.).
  3. Amanda M. Jacobs, Elizabeth M. Alderman, Gynecologic examination of the prepubertal girl, „Pediatrics in Review”, 35 (3), 2014, s. 97–104, DOI10.1542/pir.35-3-97, ISSN 1526-3347, PMID24585812 [dostęp 2019-04-12].
  4. Gurdeep S. Mann, Joanne C. Blair, Anne S. Garden (red.), Imaging of Gynecological Disorders in Infants and Children, „Medical Radiology”, 2012, DOI10.1007/978-3-540-85602-3, ISSN 0942-5373 [dostęp 2019-04-12] (ang.).
  5. Adam Hadhazy. What’s the Purpose of the Human Hymen?. „Discover”. Kalmbach Publishing Co. 
  6. a b c Błona dziewicza – gdzie jest, jak wygląda, głębokość | Dimedic.eu, dimedic.eu [dostęp 2019-04-12] (pol.).
  7. Kim Cheung i inni, Evaluating the Child for Sexual Abuse, „American Family Physician”, 63 (5), 1 marca 2001, s. 883, ISSN 0002-838X [dostęp 2019-04-12] (ang.).
  8. ASTRID H. HEGER, S. JEAN EMANS, DAVID MURAM, Evaluation of the Sexually Abused Child: A Medical Textbook and Photographic Atlas, 1992, ISBN 0-19-513126-6.
  9. Błona dziewicza – co trzeba o niej wiedzieć?, medonet.pl [dostęp 2019-04-12].
  10. 21 pytań o błonę dziewiczą – odpowiada ginekolog, Mamotoja.pl [dostęp 2019-04-12] (pol.).
  11. Hymens: Types of Hymens, Center for Young Women’s Health, 10 lipca 2013 [dostęp 2019-04-12] (ang.).
  12. All You Need to Know About Hymens, Brooklyn Abortion Clinic, 5 sierpnia 2015 [dostęp 2019-04-12] (ang.).
  13. a b ponadm, Hymen, błona dziewicza, dziewictwo, Grupa PONTON, 3 stycznia 2019 [dostęp 2019-04-12] (pol.).
  14. a b c „Błona dziewicza” znika z norweskich słowników, nportal.no [dostęp 2019-04-12] (ang.).

Bibliografia

  • Adam Bochenek, Michał Reicher, Anatomia człowieka, t. II, s. 679–680, ISBN 83-200-3049-8.

Linki zewnętrzne

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.