Cosworth 4WD

Skocz do: nawigacja, szukaj
Cosworth 4WD
Ilustracja
Cosworth 4WD w Donington Collection Museum w Leicestershire w Wielkiej Brytanii
Kategoria Formuła 1
Konstruktor Cosworth
Projektant Robin Herd
Dane techniczne
Nadwozie monocoque z mallite'u
Zawieszenie
przednie
podwójne wahacze, popychacze
Zawieszenie
tylne
podwójne wahacze, popychacze
Silnik Ford DFV 3.0 V8
Skrzynia biegów Cosworth, manualna, 5 biegów + wsteczny
Opony Dunlop
Historia
Kierowcy Trevor Taylor
Mike Costin
Jackie Stewart
Wyścigi 0
Wygrane 0
Pole position 0
Najszybsze okrążenie 0

Cosworth 4WD[1] – samochód Formuły 1, zaprojektowany w 1969 roku przez Robina Herda dla firmy Cosworth. Nigdy nie wziął udziału w wyścigu, a jego głównym przeznaczeniem było przeprowadzanie testów przez Trevora Taylora i Mike'a Costina w celu poprawienia trakcji samochodów napędzanych przez silniki Cosworth DFV. Jedyny samochód Formuły 1 zbudowany przez Coswortha.

Koncept

Firma Cosworth dostarczała silniki dla zespołów Formuły 1 od sezonu 1963, a od sezonu 1967 rozwijała jednostki DFV[2]. W sezonie 1968 wyszło na jaw, że samochody napędzane silnikami Coswortha mimo ogromnej przewagi nad konkurencją mają problemy przy skręcaniu[3]. Cosworth chciał rozwiązać ten problem. W tym celu zatrudniono byłego inżyniera i projektanta McLarena, Robina Herda, by zaprojektował pierwszy w historii Formuły 1 samochód konstrukcji Coswortha, dzięki któremu firma zamierzała znaleźć i wyeliminować przyczyny problemów ze skręcaniem[3]. Cosworth otrzymał finansowe wsparcie firmy Ford i przystąpił do konstruowania samochodu[3]. Herd zaznaczył później, że innym powodem próby skonstuowania własnego samochodu była chęć Coswortha do znalezienia się w centrum uwagi[4].

Konstrukcja

Podstawowym założeniem firmy Cosworth było wykorzystanie technologii pozyskanej przy budowie silników i zastosowanie jej przy budowie samochodu[4].

Herd założył, że samochód będzie lepiej skręcał, jeśli będzie posiadał napęd na cztery koła[3]. Po raz ostatni rozwiązanie to zastosowano w BRM P67 z roku 1964[5]. Poza zastosowaniem rzadko spotykanego w Formule 1 napędu zdecydowano również, że nadwozie będzie miało radykalny, kanciasty kształt, a do jego budowy zastosuje się mallite – rodzaj laminatów. Uznano, że kształty samochodu poprawią jego aerodynamikę. W przeciwieństwie do pozostałych samochodów Formuły 1 z napędem na cztery koła, Cosworth nie korzystał z układu przeniesienia napędu Fergusona, a zastosował swój (projekt Keitha Duckwortha), wyprodukował również nową skrzynię biegów[3]. Odlew silnika DFV wykonano z magnezu, co firma chciała przetestować, widząc w tym "przyszłość" Formuły 1[6]. Odlanie silnika z magnezu miało na celu także zmniejszyć jego wagę, a zyski z tego tytułu zostały wykorzystane do wstawienia dodatkowych części do układu przeniesienia napędu[4]. By polepszyć zachowanie centralnego dyferencjału, silnik był umieszczony odwrotnie niż w przypadku innych samochodów napędzanych przez silniki DFV[7]. Silnik V8 o pojemności 2993 cm³ rozwijał moc około 410 KM przy 9000 rpm[8]. Sprzęgło było umieszczone z przodu, podobnie jak w innych samochodach Formuły 1 z napędem 4WD[3]. Charakterystyczne dla samochodu były długie sekcje boczne[9].

Samochód był wyposażony w dwa "pływaki" między kołami, połączone obciążonymi warstwami podłogi i przegrodami z magnezu[10]. W przednim "pływaku" znajdował się dyferencjał[10]. Skrzynia biegów była wyposażona w wał napędowy doprowadzający napęd do centralnego dyferencjału, umieszczonego pod ukosem i znajdującego się po prawej stronie kierowcy[3]; z tego powodu kokpit był przesunięty nieco w lewo[10]. Przedni i środkowy wał biegły przed długość rozstawu osi, a tylny znajdował się z tyłu silnika[3]. Skrzynia biegów przenosiła moc do tylnego dyferencjału[3]. Dzięki umieszczeniu półosi wewnątrz samochodu można było użyć tarcz hamulcowych tak z przodu, jak i z tyłu[3]. Mimo takiego rozwiązania układu napędowego Herd powiedział później:

Quote-alpha.png
To było prawdopodobnie raczej płytkie myślenie. Gdybyśmy wszyscy pomyśleli trochę dłużej, prawdopodobnie zdalibyśmy sobie sprawę, że ze względu na tendencje, które wówczas występowały, napęd na cztery koła nie był praktyczny.[3]

Samochód miał dwa kształty. Pierwotna wersja miała wąskie kliny, tylny spojler w kształcie tacy do herbaty oraz chłodnicę oleju na szczycie silnika[10]. Późniejsza wersja była wyposażona w mniejszy tylny spojler, a kliny z przodu samochodu zostały rozszerzone na całą jego szerokość[10].

Testowanie

W 1969 roku nastąpił boom na samochody 4WD w Formule 1; poza Cosworthem 4WD w tamtym roku pojazdami z napędem na cztery koła były także McLaren M9A, Lotus 63 i Matra MS84[10].

W 1968 roku Cosworth nakłonił Jima Clarka, by po zakończeniu sezonu testował dla nich samochód[4]. Clark zginął jednak w wypadku na torze Hockenheimring. Mimo tego faktu Cosworth kontynuował rozwijanie projektu[4]. Testerami Coswortha 4WD zostali zatem Trevor Taylor oraz współzałożyciel Coswortha, Mike Costin[6]. Pierwszym problemem okazało się umieszczenia zbiornika oleju. W celu poprawy rozkładu masy został on umieszczony z tyłu, bezpośrednio za kierowcą, co powodowało znaczny dyskomfort[3]. Zbiornik został zatem przeniesiony za silnik, przeprojektowano również przedni wał[3]. Samochód był stosunkowo przyczepny[7], ale jego głównym problemem, charakterystycznym jak się okazało dla samochodów 4WD Formuły 1, pozostawała podsterowność[3]. Robin Herd zauważył ten problem, o czym mówił później:

Quote-alpha.png
Docisk z przodu był o wiele większy niż zakładałem, ale nigdy nie udało nam się zbalansować tyłu. Były też przygody z mechanizmem różnicowym i nikt, kto zasiadł za kierownicą, nie czuł, że auto jest właściwie zbalansowane.[4]

Próbowano w związku z tym stosować przedni dyferencjał o ograniczonym poślizgu, co nie dało jednak oczekiwanych rezultatów[3]. Jackie Stewart po przejechaniu tym samochodem kilkunastu okrążeń powiedział o nim: "jest tak ciężki z przodu, że kiedy wchodzisz w zakręt, całość skręca tobą; samochód przejmuje nad tobą kontrolę", co potwierdziło fakt, że problemów nie udało się wyeliminować[3]. Chociaż początkowo planowano wystawić samochód do Grand Prix Wielkiej Brytanii, to jednak przed tymże Grand Prix na skutek problemów z modelem oraz odejścia Herda do Marcha zarzucono dalsze projektowanie i testowanie samochodu[6][10].

Dalsze losy modelu

W 1971 roku Cosworth przekazał model wraz z częściami muzeum znajdującemu się przy torze Donington, Donington Grand Prix Collection[7]. Następnie pojazd zakupiło australijskie York Motor Museum[7]. W 2009 roku samochód wystawiono na aukcję, jednakże nie został on sprzedany[7].

Opinie

Zastosowany w modelu 4WD, odlany z magnezu silnik jest opisywany przez dziennikarzy Formuły 1 jako prezentujący przyszłościowy jak na 1969 rok tok myślenia, co jednak nie szło w parze z toporną techniką budowy nadwozia[4]. Podkreślano, iż głównym problemem samochodu był napęd 4WD[4]. Robin Herd uważał, iż samochód pod pewnymi warunkami mógł mieć potencjał, a nawet być przełomem w Formule 1:

Quote-alpha.png
Gdyby Keith postanowił zbudować normalny samochód z napędem na jedną oś i przyciągnął z Lotusa Jima Clarka, to historia wyścigów samochodowych mogłaby wyglądać zupełnie inaczej.[4]

Wyniki w Formule 1

Sezon Zespół Silnik Kierowcy Wyniki w poszczególnych eliminacjach Wyniki
kierowców
Wyniki
konstruktora
1969 Mike Costin Ford Wielka Brytania Trevor Taylor Południowa Afryka
ZAF
Hiszpania
ESP
Monako
MCO
Holandia
NED
Francja
FRA
Wielka Brytania
GBR
Niemcy
DEU
Włochy
ITA
Kanada
CAN
Stany Zjednoczone
USA
Meksyk
MEX
Punkty Pozycja Punkty Pozycja
- - - - - WD - - - - - 0 NS 0 NS

Przypisy

  1. Mattijs Diepraam, "Uechtel", Rafael Reyna, Leo Breevoort: Grand Prix cars that never raced (work in progress) (ang.). forix.com. [dostęp 2011-04-06].
  2. Mattijs Diepraam: Customer power: the Cosworth DFV story (ang.). forix.com, 1999-06-22. [dostęp 2011-04-06].
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p Mattijs Diepraam: The Cosworth F1 car and the history of four-wheel-drive in motor racing (ang.). forix.com. [dostęp 2011-04-06].
  4. a b c d e f g h i Matt James. Auto, przez które Cosworth wrócił do codziennych zajęć. „F1 Racing”, s. 78–79, kwiecień 2011. Łódź: Westa-Druk. ISSN 1732-7032. 
  5. 4WD Racing Cars (ang.). 4wdonline.com. [dostęp 2011-04-06].
  6. a b c Mattijs Diepraam, "Uechtel", Rafael Reyna, Leo Breevoort: Grand Prix cars that never raced (ang.). autosport.com. [dostęp 2011-04-06].
  7. a b c d e 1969 Cosworth GP Racer (ang.). conceptcarz.com. [dostęp 2011-04-06].
  8. Cosworth DFV (ang.). allf1.info. [dostęp 2011-04-06].
  9. Kevin Guthrie: Bizarre Formula 1 Cars: The Ferrari 312T6 Six-wheeler and Cosworth 4WD F1 Machines (ang.). suite101.com, 2008-10-29. [dostęp 2016-10-08].
  10. a b c d e f g Mattijs Diepraam: A closer look at the '69 4WD GP contenders (ang.). autosport.com. [dostęp 2011-04-06].

Linki zewnętrzne

The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.