Dobromil (obwód lwowski)

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta na Ukrainie. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Dobromil
Добромиль
Ilustracja
Zamek Herburtów pod Dobromilem
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód  lwowski
Obwód lwowski
Burmistrz Jurij Petryk[1]
Powierzchnia 4,97 km²
Wysokość 336 m n.p.m.
Populacja (2001)
• liczba ludności
• gęstość

4537
913 os./km²
Kod pocztowy 82042
Tablice rejestracyjne BC
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Dobromil
Dobromil
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Dobromil
Dobromil
Ziemia49°34′14″N 22°47′22″E/49,570556 22,789444
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina
Przedwojenny ratusz w centrum Dobromila

Dobromil[2] (ukr. Добромиль) – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim, do 1945[3] w Polsce, w województwie lwowskim, siedziba powiatu dobromilskiego.

Dobromil leży nad Wyrwą, około 5 km od granicy z Polską. 6000 mieszkańców (szacunek na 2006).

Historia

Pierwsze zapisy pochodzą z roku 1374. Osada założona przez Herburtów z nadania księcia Władysława Opolczyka. W roku 1566 Zygmunt August wynagradza Stanisława Herburta za wierną służbę oraz usługi wojenne pozwalając zamienić wieś Dobromil (własność Herburtów) na miasto z prawem magdeburskim. Z roku 1570 pochodzą pierwsze wzmianki o Żydach osiedlających się w mieście[4]. W roku 1584 Stanisław Herburt buduje tu murowany zamek. Położony był w 1589 roku w ziemi przemyskiej województwa ruskiego[5]. W roku 1614 wydano tutaj po raz pierwszy Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego Jana Długosza. Dobromil uzyskał prawo składu w 1646 roku[6]. W XVII wieku w Dobromilu powstaje samodzielna gmina żydowska. W 1765 r. w Dobromilu zamieszkuje około 1265 Żydów. Z Dobromila pochodzi jedna z gałęzi Herburtów - Dobromilscy. Stanisław Herburt jest również jednym z fundatorów unickiego monasteru według reguły św. Bazylego w Dobromilu. Wnętrza świątyni przyozdobione są wizerunkami Herburtów. Do I Rozbioru Polski w 1772 roku była to ziemia przemyska w województwie ruskim.

Od 1772 r. w składzie należącej do Austrii prowincji Królestwo Galicji i Lodomerii (przez pewien czas jako miasto wchodziło w skład obwodu sanockiego[7]). W 1784 r. w pobliżu powstaje kolonia Engelsbrunn, stanowiąca obecnie część miasta. Od roku 1872 przez miasto prowadziła linia kolejowa łączącą Lwów z Budapesztem tzw. Pierwsza Węgiersko-Galicyjska Kolej Żelazna, w mieście znajduje się dworzec kolejowy. W roku 1876 zostaje miastem powiatowym (powiat dobromilski, kosztem Birczy). W 1880 r. w Dobromilu żyje 2734, a w Engelsbrunnie 291 mieszkańców. W tej liczbie jest 655 rzymskich katolików, 479 grekokatolików, 1884 Żydów i 7 osób innych wyznań.

Od 1918 roku ponownie na terytorium Polski. W 1921 r. Dobromil liczył 5386 mieszkańców, z czego 2119 Żydów. Jest miastem powiatowym województwa lwowskiego, siedzibą sądu powiatowego i innych urzędów i instytucji państwowych. Starostą w tym czasie jest Henryk Kassala.

Po przegranej przez Polskę kampanii wrześniowej Dobromil znalazł się w części zajętej przez ZSRR. Od 4 grudnia 1939 r. znajdował się w składzie USRR, w obwodzie drohobyckim.

22 czerwca 1941 po ataku Niemiec na ZSRR, wobec groźby zajęcia Przemyśla przez wojska niemieckie, NKWD ewakuowało więźniów z tamtejszego więzienia. Więźniów kryminalnych wypuszczono, kilkuset więźniów politycznych doprowadzono do aresztu w Dobromilu. Więźniów tych enkawudziści zamordowali razem osadzonymi w areszcie już wcześniej. Masowe egzekucje odbywały się na terenie aresztu oraz nad nieczynnym szybem kopalni soli w pobliskim Lacku. Skrępowanych mężczyzn uderzano młotami w tył głowy i wrzucano do szybu. Osobno, w kaplicy, zabito kobiety; jedną z ofiar ukrzyżowano na ścianie. Istnieją rozbieżne szacunki liczby ofiar tych masakr. Piotr Zychowicz cytuje liczby od 500 do ponad 1000[8]. Według Stanisława Nicieji 270 osób zabito w więzieniu a 700 w kopalni soli[9].

 Osobny artykuł: Zbrodnia w Dobromilu-Salinie.

28 czerwca 1941 Dobromil został zajęty przez Wehrmacht. Niemcy zmusili grupę około 100 Żydów do wydobywania ciał z szybu w Lacku oraz do przygotowywania ich do identyfikacji; podobnie postąpiono na miejscu masakry w więzieniu. Po wykonanej pracy Żydzi zostali 30 czerwca rozstrzelani i wrzuceni do szybu kopalni. Następnie szyb został zalany betonem. Egzekucji dokonało Einsatzkommando 6 na rozkaz Otto Rascha oraz Friedricha Jeckelna, obecnych w tym czasie w Dobromilu[10]. Einsatzkommando spaliło także synagogę (według Motyki sprawcami byli Ukraińcy[11]) a w niej, według niektórych źródeł, 200 Żydów[12]. Ofiary dostarczała Niemcom ukraińska milicja[10].

Miasto znalazło się pod okupacją niemiecką. Od 3 listopada 1941 r. na terenie powiatu przemyskiego dystryktu krakowskiego w składzie Generalnego Gubernatorstwa. W 1942 r. Niemcy wywieźli 3 tys. dobromilskich Żydów do obozu zagłady w Bełżcu; część rozstrzelali na miejscu[12].

8 sierpnia 1944 r. miasto zostało zajęte przez wojska radzieckie[13]. Po II wojnie światowej ponownie w składzie Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej - początkowo w obwodzie drohobyckim, później ponownie we lwowskim. Po uzyskaniu w 1991 r. niepodległości przez Ukrainę w jej składzie.


Ważniejsze obiekty

Związani z Dobromilem

Honorowi obywatele
 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Dobromilem.

W Dobromilu działa oddział Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej[17].

Przypisy

  1. Хто очолив міста та селища Львівщини (оновлюється) (ukr.)
  2. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. nr 69, poz. 104).
  3. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz.U. z 1946 r. nr 2, poz. 5).
  4. zobacz stronę Żydowskiego Instytutu Historycznego poświęconą Dobromilowi http://www.jewishinstitute.org.pl/pl/gminy/miasto/831.html
  5. Aleksander Jabłonowski, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 7. Ziemie ruskie. Ruś Czerwona. Cz. 1, Warszawa 1901, s. 6.
  6. Stan Lewicki, Historja handlu w Polsce na tle przywilejów handlowych : (prawo składu), Warszawa 1920, s. 139.
  7. Zob.: Galicja pod względem topograficzno-geograficzno-historycznym / skreslona przez Hipolita Stupnickiego. Z mapą. Lwów : nakładem autora, Drukarnia Zakładu narodowego im. Ossolińskich, 1849, s. 55.
  8. Piotr Zychowicz: Zapomniana zbrodnia w kopalni soli (pol.). rp.pl, 21-06-2011. [dostęp 2015-12-29].
  9. Stanisław Sławomir Nicieja, Kresowa Atlantyda. Historia i mitologia miast kresowych. Tom IV. Kołomyja, Żabie, Dobromil, Opole: Wydawnictwo MS, 2014, s. 250-252, ISBN 978-83-61915-41-6, OCLC 876475146.
  10. a b Kai Struve, Tremors in the Shatterzone of Empires: Eastern Galicia in Summer 1941, [w:] Shatterzone of Empires: Identity and Violence in the German, Habsburg, Russian, and Ottoman Borderlands, Red. Omer Bartov, Eric D. Weitz, Bloomington: Indiana University Press, 2013, s. 467
  11. Grzegorz Motyka, Ukraińska partyzantka 1942-1960, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, 2006, s. 97, ISBN 83-88490-58-3, OCLC 838973434.
  12. a b Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, ​ISBN 978-5-8243-1296-6​ s. 275
  13. ВОВ-60 - Сводки
  14. Szematyzm na rok 1895. Lwów: 1895, s. 3.
  15. Aleksander Stangenhaus. † Dr Ludwik Ćwiklicer. „Przegląd Lekarski”, s. 813-814, Nr 50 z 16 grudnia 1911. 
  16. Korosteński/Korostyński
  17. Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej

Bibliografia

Linki zewnętrzne

The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.