Droga krzyżowa

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy modlitwy. Zobacz też: rozważania św. Josemarii do Drogi krzyżowej i Droga Krzyżowa w Jerozolimie.
Jedna ze stacji na Jasnej Górze
Droga krzyżowa na krakowskim Kazimierzu.
Droga krzyżowa

Droga krzyżowa na ulicach warszawskiej Woli

Pomoc

Droga krzyżowa – w Kościele katolickim nabożeństwo wielkopostne o charakterze adoracyjnym, polegające na symbolicznym odtworzeniu drogi Jezusa Chrystusa na śmierć i złożenia go do grobu.

Nazwa ta używana jest też w kontekście samej męki Chrystusa, stacji (wizerunków drogi krzyżowej), przedstawienia pasyjnego oraz czwartej tajemnicy części bolesnej różańca.

Historia

Tradycja odprawiania drogi krzyżowej powstała w Jerozolimie (Via Dolorosa). W średniowieczu rozpowszechnili ją franciszkanie, którzy oprowadzając pątników, zatrzymywali się przy stacjach przedstawiających historię śmierci Jezusa. Liczbę czternastu stacji ustalono w XVII wieku.

W kościołach katolickich droga krzyżowa przedstawiana jest w obrazach lub rzeźbach rozmieszczonych najczęściej na ścianach bocznych świątyni. Stacje drogi krzyżowej to nie tylko odtworzenie wydarzeń z ostatnich dni Chrystusa. Mają one swą bogatą symbolikę. Dla katolików są również podstawą rozważań medytacyjnych.

Jan Paweł II odprawiał drogę krzyżową w każdy piątek przez cały rok i codziennie w wielkim poście[1].

Nową formą odprawiania drogi krzyżowej w Polsce, powstałą w XXI w., jest Ekstremalna Droga Krzyżowa (EDK), zainicjowana w 2009 r. w Krakowie przez ks. Jacka Stryczka. Do 2017 roku odbyło się 9 edycji tego wydarzenia, które corocznie organizowane jest w okresie Wielkiego Postu w ponad 100 miastach Polski[2]. EDK polega na przejściu co najmniej 40 km trasy, na której rozmieszczonych jest 14 stacji drogi krzyżowej. Uczestnicy przechodzą nocą w milczeniu trasę, rozważając stacje drogi krzyżowej według przygotowywanych corocznie przez organizatorów materiałów. Nowa forma drogi krzyżowej zdobywa z roku na rok coraz większą popularność. W 2015 r. na EDK wyruszyło 11 tys. osób, rok później, czasie 8 edycji udział wzięło ok. 26 tys.osób[3]. W roku 2017 według organizatorów ekstremalną drogę krzyżową przeszło ok. 52 tys. uczestników na 457 różnych trasach w 252 miastach Polski i Europy[4].

Stacje drogi krzyżowej

Formę nabożeństwa reguluje czwarte wydanie Enchiridion Indulgentiarum (promulgowane przez Pawła VI):

  1. Pobożne ćwiczenia należy odprawiać przed stacjami drogi krzyżowej prawnie erygowanymi.
  2. Do erygowania prawdziwej drogi krzyżowej wymaga się 14 stacji krzyżów, przy których zwykło się zamieszczać z pożytkiem tyleż obrazów, przedstawiających stacje jerozolimskie.
  3. Zgodnie z powszechnie przyjętym zwyczajem pobożna praktyka składa się z czternastu pobożnych czytań, do których dodaje się pewne wezwania modlitewne.

Zapisane w tradycji katolickiej stacje drogi krzyżowej to:

  1. Pan Jezus na śmierć skazany.
  2. Pan Jezus bierze krzyż na ramiona swoje.
  3. Pierwszy upadek Pana Jezusa.
  4. Pan Jezus spotyka swą matkę.
  5. Szymon Cyrenejczyk pomaga nieść krzyż Jezusowi.
  6. Święta Weronika ociera twarz Pana Jezusa.
  7. Pan Jezus upada pod krzyżem po raz drugi.
  8. Pan Jezus pociesza płaczące niewiasty.
  9. Trzeci upadek Pana Jezusa.
  10. Pan Jezus z szat obnażony.
  11. Pan Jezus przybity do krzyża.
  12. Pan Jezus umiera na krzyżu.
  13. Pan Jezus zdjęty z krzyża.
  14. Pan Jezus złożony do grobu[5].

Pojawia się także 15. stacja, tj. Zmartwychwstanie, która, jak wierzą katolicy, nadaje sens całej ofierze Jezusa.

Procesja „delle Barette”, która odbywa się w Mesynie na Sycylii w każdy Wielki Piątek od XV wieku

Istnieje zwyczaj, według którego po każdym wezwaniu (Stacja….) klęka się i na wezwanie prowadzącego: Kłaniamy Ci się, Panie Jezu Chryste, i błogosławimy Tobie wszyscy uczestnicy nabożeństwa odpowiadają: Żeś przez Krzyż i Mękę swoją świat odkupić raczył, albo: Żeś przez Krzyż swój święty świat odkupić raczył.

Po rozważeniu danej stacji prowadzący mówi: Zmiłuj się nad nami, Panie, wszyscy odpowiadają: Zmiłuj się nad nami.

Następnie śpiewa się pieśń: Któryś za nas cierpiał rany, Jezu Chryste zmiłuj się nad nami, w czasie której przechodzi się do kolejnej stacji.

Inna wersja zakończenia:

Prowadzący mówi: Któryś za nas cierpiał rany, wszyscy odpowiadają: Jezu Chryste zmiłuj się nad nami.

Do kolejnej stacji przechodzi się w milczeniu.

Biblijne stacje drogi krzyżowej

Pośród tradycyjnych stacji drogi krzyżowej tylko osiem ma jednoznaczne odzwierciedlenie w Biblii. Stacje 3, 4, 6, 7 i 9 nie są potwierdzone przez Biblię. W szczególności nic nie wskazuje na to, że stacja 6 była znana przed średniowieczem. Z kolei stacja 13 (zdjęcie z krzyża) jest tylko upiększeniem zapisu biblijnego, według którego Józef z Arymatei ściągnął ciało Jezusa z krzyża i pogrzebał je.

W Wielki Piątek 1991 papież Jan Paweł II zainicjował nową formę nabożeństwa, nazwanego biblijną drogą krzyżową. Kilkukrotnie celebrował drogę krzyżową w tej formie w Koloseum[6][7][8] . Ta wersja została oparta wyłącznie o Pismo Święte.

W 2007 papież Benedykt XVI zatwierdził tę listę stacji do medytacji i publicznego odprawiania.

Stacje biblijnej drogi krzyżowej to:

  1. Jezus w Ogrodzie Oliwnym.
  2. Jezus zdradzony przez Judasza.
  3. Jezus skazany przez Sanhedryn.
  4. Piotr wypiera się Jezusa.
  5. Jezus sądzony przez Piłata.
  6. Jezus biczowany i koronowany cierniem.
  7. Jezus bierze krzyż na swe ramiona
  8. Szymon z Cyreny pomaga nieść krzyż Jezusowi.
  9. Jezus spotyka niewiasty jerozolimskie.
  10. Jezus przybity do krzyża.
  11. Jezus obiecuje swoje Królestwo żałującemu łotrowi.
  12. Matka i umiłowany uczeń pod krzyżem Jezusa.
  13. Jezus umiera na krzyżu.
  14. Jezus zdjęty z krzyża i złożony do grobu.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. George Weigel, „Świadek nadziei”
  2. EDK - Ekstremalna Droga Krzyżowa, www.edk.org.pl [dostęp 2017-03-26].
  3. Agnieszka Czapla, Ekstremalna Droga Krzyżowa 2017, www.opoka.org.pl [dostęp 2017-03-26].
  4. Ekstremalna Droga Krzyżowa.
  5. Duc in altum, Tarnów 2010, ss. 125-130
  6. Joseph M Champlin, The Stations of the Cross With Pope John Paul II, John Paul II, Pope, Liguori, Mo.: Liguori Publications, 1994, ISBN 0-89243-679-4, OCLC 829187386.
  7. Pope John Paul II, Meditation and Prayers for the Stations of the Cross at the Colosseum, Good Friday, 2000
  8. VIA CRUCIS: rozważania i modlitwy ofiarowane przez patriarchę Bartłomieja I papieżowi Janowi Pawłowi II na celebrację Wielkopiątkowej Drogi Krzyżowej w Koloseum w roku 1994 Verbinum, 1995
The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.