Portal:Kultura

Skocz do: nawigacja, szukaj
Nauki ścisłe i przyrodniczeGeografiaNauki społeczne i humanistyczneSpołeczeństwoKulturaHistoriaReligiaSportTechnikaPolska

Kultura w polskojęzycznej Wikipedii

Adam Mickiewicz monument art p.png

W tym portalu, mimo, że do kultury materialnej można zaliczyć także technikę, a w szerszym ujęciu cały dorobek ludzkości, zdecydowaliśmy się na prezentację zagadnień związanych głównie z kulturą symboliczną. Niektóre obszary wiedzy (np. dotyczącej teatru) są jeszcze w Wikipedii ubogie, z tego względu zachęcamy do ich rozwijania. W tej chwili są tu wyeksponowane te dziedziny, które najbardziej zostały rozwinięte przez internautów. Jeżeli uważasz, że brakuje jakiejś dziedziny wiedzy, albo chciałbyś pomóc w opiece nad którymś z portali, zapraszamy na stronę dyskusji.

Po prawej stronie znajdują się kategorie poszczególnych dziedzin wiedzy. Zaprezentowane zostały też wyróżnione, głównie ze względu na jakość, artykuły oraz ilustracje.

Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc, szanowny czytelniku, w rozwijaniu haseł związanych z poniżej przedstawionymi naukami. Przy każdej z nich zamieściliśmy odpowiednie strony odnoszące się do współpracy. Zapraszamy także do wikiprojektów.

P Art2 green.png   Sztuka
Wyróżniony artykuł Wyróżniona ilustracja
Palacio Queluz Azulejo.JPG

Azulejo – cienkie ceramiczne płytki, najczęściej kwadratowe, pokryte nieprzepuszczalnym i błyszczącym szkliwem. Powierzchnia azulejo jest jedno lub wielokolorowa, gładka lub z fakturą. Płytek azulejo używano jako elementów mozaik składających się z wielu, czasem ponad kilku tysięcy elementów, pokrywających całe ściany, oraz jako oddzielnych kompozycji dekoracyjnych. Motywy wykonywane z azulejo miały postać scen historycznych, mitologicznych, ikonografii religijnej, oraz całej gamy elementów dekoracyjnych zarówno geometrycznych jak i roślinnych.


Witraż w kościele św. Barbary, Kutná Hora
Witraż w kościele św. Barbary w miejscowości Kutná Hora upamiętniający wizytę Franciszka Józefa I w 1905

Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P Art2 green1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie

Hasła podstawowe z dziedziny sztuki

P literature green.png   Literatura
Wyróżniony artykuł Wyróżniona ilustracja
WollstonecraftVindicationWomanTitle.jpg

Wołanie o prawa kobiety, tytuł oryginału (ang.) A Vindication of the Rights of Woman: with Strictures on Political and Moral Subjects – utwór autorstwa Mary Wollstonecraft (1792), uważany za jedną z najwcześniejszych prac z zakresu filozofii feministycznej. Wollstonecraft odpowiada w nim ówczesnym teoretykom polityki i wychowania, uważającym, że kobiet nie powinno się kształcić. Jej zdaniem kobiety powinny odbierać wykształcenie odpowiadające ich pozycji w społeczeństwie. Mogą one być „towarzyszkami życia” swoich mężczyzn, a nie jedynie ich małżonkami. Zamiast postrzegać kobiety jako ornament czy własność przekazywaną na drodze małżeństwa, należy w nich widzieć istoty ludzkie wyposażone w te same fundamentalne prawa co mężczyźni.

Wollstonecraft przystąpiła do pisania Praw kobiety po przeczytaniu raportu do francuskiego Zgromadzenia Narodowego Charles'a Maurice'a de Talleyrand-Périgord z 1791 roku, w którym stwierdzono, że kobiety powinny otrzymywać tylko kształcenie domowe. Wychodząc od tej wypowiedzi, przypuściła szeroki atak przeciwko podwójnym standardom płciowym i działaniom mężczyzn, w wyniku których kobiety nadmiernie oddają się emocjonalności. Wollstonecraft pisała Prawa kobiety w pośpiechu, reagując na bieżące wydarzenia. Miała zamiar napisać drugi tom, który miał być bardziej przemyślany, ale zmarła przed jego ukończeniem.

Chociaż Wollstonecraft wzywa do równości płci w poszczególnych obszarach życia, takich jak moralność, nie twierdzi jednak, że kobiety i mężczyźni są równi. Niejednoznaczność jej stanowiska utrudnia jej klasyfikację jako feministki, zwłaszcza że to pojęcie nie istniało jeszcze w jej czasach.

Współcześnie popularne jest błędne twierdzenie, że odbiór Wołania o prawa kobiety był negatywny. Negatywna reakcja na ten utwór nastąpiła jednak dopiero po śmierci autorki, kiedy jej mąż, William Godwin, wydał Memoirs of the Author of A Vindication of the Rights of Woman (1798). Natomiast zaraz po wydaniu Wołania o prawa kobiety utwór został przyjęty dobrze. Jeden z biografów nazwał ten utwór „być może najbardziej oryginalną książką stulecia”

Oscar Wilde - An Ideal Husband - You brute! You coward!.jpg

Ilustaracja do dramatu pt. Mąż idealny autorstwa Oscara Wilde'a z 1901 roku


Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P literature green1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie

Hasła podstawowe z dziedziny literatury


Portale związane z literaturą: Komiks · Śródziemie · William Szekspir · Bibliologia

P music green.png   Muzyka
Wyróżniony artykuł Wyróżniona ilustracja

Californication – siódmy album studyjny Red Hot Chili Peppers wydany 8 czerwca 1999 za pośrednictwem Warner Bros. Records, którego producentem jest Rick Rubin. W nagraniu albumu wziął udział – po ośmioletniej przerwie związanej z problemami narkotykowymi – John Frusciante (wcześniej nagrał z zespołem dwie płyty: Mother's Milk i Blood Sugar Sex Magik), który zastąpił Dave'a Navarro. Powrót Frusciante spowodował zmianę brzmienia grupy. Album był odejściem od stylu, jaki narzucił zespołowi Navarro. Temat albumu opierał się na seksualnych podtekstach i przesłankach (związanych z członkami zespołu) i poruszał kwestie pożądania, śmierci, samobójstwa i narkotyków.

Z albumu pochodzi kilka singli, m.in.: "Around the World", "Otherside", "Californication" i zwycięzca Nagrody Grammy w kategorii "Najlepszy Utwór Rockowy" w 2000, "Scar Tissue". Album uplasował się na 3. miejscu listy Billboard Top 200. Californication jest dotychczas największym sukcesem komercyjnym formacji – do lutego 2009 sprzedano na całym świecie ponad 15 milionów kopii albumu. Album stymulował zmianę stylu zespołu – Greg Tate napisał: podczas gdy wszystkie dotychczasowe albumy Red Hot Chili Peppers były wysoce uduchowione, to ten album jest uduchowiony i w nadzwyczajny sposób przemawiający do wyobraźni słuchacza.

więcej...

Jezowska Lodz 2008 1.jpg

Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

Portale muzyczne: Hip-hop · Metal · Eurowizja · Rock
  P music green1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
P Movie green.png   Film
Wybrany wyróżniony artykuł Zdjęcie
Popiół i diament – polski dramat filmowy z 1958 roku w reżyserii Andrzeja Wajdy, zrealizowany na podstawie powieści Jerzego Andrzejewskiego pod tym samym tytułem.

Akcja filmu toczy się w 1945 roku, tuż po zakończeniu II wojny światowej. Jego głównym bohaterem jest były żołnierz Armii Krajowej (AK), Maciek Chełmicki, który działając w podziemiu antykomunistycznym otrzymuje rozkaz likwidacji Szczuki, lokalnego sekretarza Polskiej Partii Robotniczej. Z biegiem czasu u Chełmickiego pojawia się coraz więcej wątpliwości.

Wajda, przekładając na język filmu literacki pierwowzór Andrzejewskiego, zmienił zasadniczo sens utworu. Filmowy Popiół i diament nie jest wyrazem propagandy komunistycznej, przeciwnie – jego wiodącym tematem są rozważania nad tragicznym losem partyzantów z powojennego podziemia niepodległościowego. Po ponadtrzymiesięcznych zdjęciach film otrzymał od władz pozwolenie na rozpowszechnianie jedynie dzięki wstawiennictwu samego Andrzejewskiego. Chociaż nie został dopuszczony do konkursu głównego na festiwalu filmowym w Cannes, to na festiwalu w Wenecji nagrodzono go nagrodą FIPRESCI.

Popiół i diament spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem krytyków zarówno w Polsce, jak i za granicą. Pomimo tego, że film skłaniał do dwuznacznych interpretacji, spowodował zarówno radykalny atak marksistowskich krytyków, a po latach – w początkach okresu transformacji – także krytykę ze strony ówczesnych publicystów, w powszechnej opinii zasłużył na miano arcydzieła polskiej szkoły filmowej. Odnajdywano w nim nawiązania do romantyzmu i symbolizmu, ekspresjonistyczną wizję świata oraz portret polskiej młodzieży okresu wojny. Po zagraniu roli w tym filmie, Zbigniew Cybulski był wielokrotnie porównywany do amerykańskiego symbolu buntu młodego pokolenia, aktora Jamesa Deana.

Forbiddenplanetposter.jpg

Plakat do filmu Zakazana planeta

Polecamy artykuły:

    Medalowe artykuły: Andrzej Wajda · Angelina Jolie · Ant-Man (film) · Chciwość (film 1924) · Iron Man (film) · Jack Warner · Judy Garland · M.G. Ramachandran · Popiół i diament (film) · Sharon Tate · Sherlock Holmes Baffled · Taśma filmowa 35 mm · Zakazane piosenki


    Dobre artykuły: Aeroskop · Agnieszka Włodarczyk · American Horror Story: Roanoke · Black Maria · Bohaterowie serialu animowanego Dom dla zmyślonych przyjaciół pani Foster · Carey Mulligan · Clark Gable · Django (film 1966) · Django (film 2012) · Doktor Who - seria 8 (2014) · Elżbieta Czyżewska · Good Charlotte · Jerzy Hoffman · Hell Comes to Quahog · Humphrey Bogart · Jestem legendą · John Cena · Judith Barsi · Katalin Karády · Kinematografia polska · Krzysztof Kieślowski · Maja Komorowska · Meryl Streep · Milionerzy (program telewizyjny) · Mohanlal · Nowojorski Festiwal Filmów Polskich · Ola Lilith · Opowieść wigilijna (Doktor Who) · Potop (film 1974) · Rachel McAdams · Samantha Reed Smith · Sergio Leone · Spaghetti western · The Judy Garland Show · Weronika Rosati · Who Wants to Be a Millionaire · Więźniowie wyobraźni · Willi Münzenberg · Urząd (film) · Vivien Leigh · William B. Davis · Z punktu widzenia nocnego portiera · Złoty wiek (film 1930)


Zapraszamy do współpracy:

Portale filmowe: Gwiezdne wojny · Seriale animowane

  P Movie green1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
Speculative fiction portal logo small transparent.png   Fantastyka
Wybrany artykuł Wybrana ilustracja
Nemo Aronax Atlantis.jpg

Atlantyda (gr. Atlantis) to mityczna kraina będąca miejscem istnienia rozwiniętej cywilizacji, która została zniszczona przez serię trzęsień ziemi i zatopiona przez wody morskie.

Opis Platona:

Atlantydę jako jedyny opisał Platon. Jako swoje źródło podał ustną tradycję przechowywaną w ateńskim rodzie Solona, który miał usłyszeć tę historię od egipskiego kapłana.

W dialogu Timajos czytamy o wspaniałym królestwie położonym na wyspie większej od Libii (Afryki) i Azji razem wziętych, która znajdowała się za Słupami Heraklesa (Gibraltarem). Królestwo to władało również, jak pisze Platon, okolicznymi krainami i dążyło do dalszych podbojów, ale zostało powstrzymane przez walecznych przodków Ateńczyków. Nadszedł jednak jego niespodziewany kres: przyszły straszne trzęsienia ziemi i potopy, a wyspa Atlantyda zanurzyła się pod powierzchnię morza i zniknęła. Miało się to zdarzyć w IX tysiącleciu p.n.e.

W innym dialogu (Krytiasz) Platon opisuje ukształtowanie terenu, architekturę, ustrój polityczny i bogactwa Atlantydy. Miała to być ziemia obfitująca w drewno, metale szlachetne i diamenty, które występowały tak powszechnie jak drzewa owocowe, warzywa i zioła. Wysokie góry chroniły mieszkańców przed mroźnymi północnymi wiatrami. Na łąkach, wśród strumieni i jezior pasły się ogromne stada oswojonych i dzikich zwierząt. Wyspa była podzielona na dziesięć prowincji. Każdą z nich rządził w harmonii i pokoju król.


Tenniel-TheRaven.jpg

Ilustracja do poematu "Kruk" Edgara Allana Poe'go, autorstwa Johna Tenniela



Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  Speculative fiction portal logo small transparent.png     Najnowsze artykuły
Kategorie

Hasła podstawowe z dziedziny fantastyki


Portale związane z fantastyką:
Gwiezdne wojny · Gry fabularne · Śródziemie

P videogame controller green.png   Gry komputerowe
Wyróżniony artykuł Wyróżniona ilustracja
Beyond Good & Evil to przygodowa gra akcji stworzona i wydana przez Ubisoft w 2003 roku na platformy GameCube, PC, PlayStation 2 i Xbox. Gra została zaprojektowana przez twórcę serii Rayman, Michela Ancela.

Akcja gry toczy się w alternatywnej rzeczywistości na planecie Hillys, która jest atakowana przez kosmitów z planety DomZ. Główną bohaterką jest młoda reporterka Jade (na zdjęciu). Gra miała być pierwszą częścią trylogii, lecz ze względu na niezadowalające wyniki sprzedaży stworzenie następnej części zostało przesunięte na bliżej nieokreśloną przyszłość.

IncredipedeScreenshot35.jpg


Zrzut ekranu z gry logicznej Incredipede.


Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P videogame controller1 green.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.