Szczepan Ścibior

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szczepan Ścibior
Ilustracja
płk pil. Szczepan Ścibior
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 13 grudnia 1903
Uniejów
Data i miejsce śmierci 7 sierpnia 1952
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby od 1924
Stanowiska komendant Oficerskiej Szkoły Lotniczej Wojska Polskiego w Dęblinie
dowódca eskadry: dywizjon 305
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
kampania francuska 1940
Odznaczenia
Polowa Odznaka Pilota
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Order Krzyża Grunwaldu III klasy
Grób Szczepana Ścibiora na Powązkach Wojskowych w Warszawie

Szczepan Ścibior (ur. 13 grudnia 1903 w Uniejowie, zm. 7 sierpnia 1952 w Warszawie) – pułkownik pilot Wojska Polskiego.

Życiorys

Okres przedwojenny

Był synem Michała Ścibiora i Joanny z Kokrzyckich. Uczęszczał do szkoły powszechnej i gimnazjum w Uniejowie. W 1924 wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie, którą ukończył w stopniu kaprala podchorążego. Następnie służył w 61 pułku piechoty w Bydgoszczy jako dowódca drużyny. W latach 1925–1927 studiował w Oficerskiej Szkole Lotniczej w Grudziądzu, po zakończeniu której dostał awans do stopnia starszego sierżanta podchorążego obserwatora. Do 1937 służył w 3 pułku lotniczym w Poznaniu, w którym ostatecznie awansował do stopnia najpierw porucznika, a następnie kapitana.

Od 3 listopada 1937 był słuchaczem II Kursu Wyższej Szkoły Lotniczej przy Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie[1]. Krótko przed wybuchem wojny został przydzielony do Grupy Szkół Lotniczych na stanowisko II oficera sztabu.

Okres wojny

Podczas wojny obronnej 1939 wraz ze sztabem został ewakuowany na wschód, a następnie przeszedł do Rumunii, gdzie internowano go w obozie w Tulczy. Wkrótce wyjechał do Francji, gdzie przydzielono go do dywizjonu szkolnego lotnictwa myśliwskiego jako pilota instruktora. Po kapitulacji Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii. Pod koniec sierpnia 1940 został dowódcą 1. eskadry 305 dywizjonu bombowego Ziemi Wielkopolskiej i Lidzkiej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. W 1941 krótko dowodził dywizjonem, gdyż 6 sierpnia podczas lotu bojowego został zestrzelony nad Belgią. Zdołał się uratować, przedostać do Brukseli, gdzie zajęła się nim ludność cywilna, ale wkrótce został aresztowany przez Gestapo. Do końca wojny przebywał w obozie jenieckim Stalag Luft 3 Sagan (Żagań) . Po wyzwoleniu obozu przez wojska brytyjskie 2 maja 1945 dotarł do Wielkiej Brytanii. Po powrocie na do macierzystej jednostki otrzymał od gen. bryg.Mateusza Iżyckiego Krzyż Srebrny Virtuti Militari który został mu przyznany w sierpniu 1941 r. tuż po zestrzeleniu i dostaniu się do niewoli.

Okres powojenny

Postanowił powrócić do Polski, do swojej rodziny, żony i dwóch córek. Oczekiwał na transport w obozie repatriacyjnym w Whitburn w Szkocji. 20 marca 1946 r. opuścił wyspy brytyjskie statkiem płynącym do Gdyni. Powracających żołnierzy: 20 oficerów, 157 podoficerów, 867 szeregowców przywitała uroczyście orkiestra wojskowa i kompania honorowa 16 Dywizji Piechoty.
Podczas przywitania odczytano rozkaz Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego z 2 stycznia 1946 roku: Do żołnierzy polskich powracających z Anglii do Polski ! .Naród polski jest dumny z tego, żeście w najtragiczniejszych dla Anglii chwilach bronili ją ofiarnie i skutecznie. [....] Jednak zasługi Wasze ocenić potrafi tylko Wasza Ojczyzna...
Mjr. Ścibior wysłuchał ten rozkaz podczas przywitania, chciał nadal służyć w lotnictwie w Polsce. W Komendzie uzupełnień w Turku został wpisany do wojskowej ewidencji przeszedł badania lekarskie i otrzymał zaświadczenie że został przeniesiony do rezerwy. Rozgoryczony tą decyzją udał się do Biura Personalnego WP, ponownie wypełnił arkusz ewidencyjny, następnego dnia 10 maja 1946 decyzją Rejonowej Komendy Uzupełnień Warszawa-Śródmieście, został zweryfikowany do stopnia podpułkownika od 11 maja 1946 r. 23 marca 1946 rozpoczął służbę wojskową, dostał przydział do pułku 7 samodzielnego bombardująco-nurkowego pułku lotniczego gdzie objął funkcję dublera, dowódcy pułku Rosjanin ppłk. Michała Bożenowa w Łęczycy a od 21 sierpnia 1946 r. został mianowany na stanowisko dowódcy pułku. Do końca grudnia 1946 pułkownik Ścibior posiadał największy nalot w pułku, na różnych typach samolotów wylatał 2884 godzin. Rozkazem Ministerstwa Obrony Narodowej z 2 października 1946 r. otrzymał Order Odrodzenia Polski a w grudniu otrzymał awans na stopień pułkownika. Będąc dowódcą pułku wypełnił programy szkoleniowe w 100% narzucone przez dowództwo, decyzją marszałka Polski Rola Żymierskiego został skierowany na stanowisko komendanta Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie gdzie zastąpił Władysława Madejskiego. W czerwcu 1949 r. podczas ceremonii wręczenia sztandaru szkole Marszałek Rola-Żymierski pogratulował dobrego wyszkolenia podchorążych komendantowi Ściborskiemu. Pracę komendanta szkoły w 1950 r. nadzorował kontrwywiad wojskowy w którego opinii Scibior utrzymywał kontakty z tzw. elementem podejrzanym, z byłymi żołnierzami Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie którzy powrócili do kraju. Rozpoczęły się narastające kontrole w szkole w Dęblinie, aresztowano znajomych oficerów repatriantów przybyłych z Wielkiej Brytanii[2].

Więzienie, śmierć

Szczepan Ścibior został aresztowany 9 sierpnia 1951 w Dęblinie, był maltretowany w czasie trwającego osiem miesięcy śledztwa. 13 maja 1952 został skazany przez Najwyższy Sąd Wojskowy pod przewodnictwem płk Piotra Parzenieckiego na podstawie art.86 § 1 ,2 KKWP na karę śmierci (wraz z pułkownikami Bernardem Adameckim, Augustem Menczakiem, Władysławem Minakowskim, Józefem Jungravem i Stanisławem Michowskim)[3][4], a następnie stracony 7 sierpnia 1952 w więzieniu mokotowskim. NSW stwierdził 26 kwietnia 1956 jego niewinność i uchylił wyrok z 1952. Dokładne miejsce pochówku długo pozostawało nieznane. Jego symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera B II 28 rz. 1 m. 28).

Został pochowany w Kwaterze Ł Cmentarza Wojskowego na Powązkach, jego szczątki zostały odnalezione w wyniku prac ekshumacyjnych w 2017, a o ich identyfikacji poinformowano publicznie 4 października 2018[5].

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

  • Szkoła Podstawowa w Wieleninie otrzymała imię płk. pil. Szczepana Ścibiora;
  • MJDOP otrzymała imię płk. pil. Szczepana Ścibiora (2018)[7].

Przypisy

  1. Według Adama Kurowskiego absolwenci Wyższej Szkoły Lotniczej nie mieli prawa do tytułu oficera dyplomowanego.
  2. Andrzej Wszendyrówny “Płk pil. obs. Szczepan Scibior – komendant oficerskiej szkoły lotniczej w Dęblinie” Kwartalnik Bellona 4/2015 (683) str144-282
  3. "Księga najwyższego wymiaru kary" w Krzysztof Szwagrzyk: Zbrodnie w majestacie prawa 1944-1955. Wyd. ABC Future, Warszawa, 2000.
  4. Prezydent Bierut nie skorzystał z prawa łaski.
  5. Kolejne ofiary totalitaryzmów odzyskały tożsamość – Warszawa, 4 października 2018
  6. Na podstawie fotografii
  7. Dz.Urz.MON z 2018 poz. 25

Bibliografia

  • Ryszard Bartel, Jan Chojnacki, Tadeusz Królikiewicz, Adam Kurowski: Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1978, s. 205.
  • Tadeusz Swat: Niewinnie Straceni 1945-56. Warszawa: Fundacja Ochrony Zabytków, 1991., zob. także Straceni w Więzieniu mokotowskim.
  • Małgorzata Szejnert: Śród żywych duchów. Londyn: ANEKS, 1990.
  • Andrzej Wszendyrówny: Płk pil Szczepan Ścibior-komendant Szkoły Lotniczej w Dęblinie. Warszawa: Ministerswo Obrony Narodowej, 2015., zob. także (str.144-282) Kwartalnik Bellona 4/2015.
The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.