Tadeusz Marian Turkowski

Skocz do: nawigacja, szukaj
Tadeusz Turkowski
Ilustracja
Fotografia nagrobna Tadeusza Turkowskiego
Data i miejsce urodzenia 27 lutego 1923
Sanok
Data i miejsce śmierci 9 sierpnia 2012
Sanok
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Sanoku
Zawód artysta malarz
Narodowość  Polska

Tadeusz Marian Turkowski (ur. 27 lutego 1923 w Sanoku, zm. 9 sierpnia 2012 tamże) – polski artysta malarz.

Życiorys

Urodził się 27 lutego 1923 jako syn Antoniego (sekretarz starostwa powiatu sanockiego, zm. 1945) i Marii z domu Kocyłowskiej (zm. 1964). Jego braćmi byli Zbigniew (inżynier górniczy) i Stanisław (1919-2010, późniejszy duchowny). Rodzina Turkowskich zamieszkiwała przy ulicy Błonie 4/6 w dzielnicy pod tą nazwą. Wśród członków rodziny Turkowskich i Kocyłowskich byli duchowni i zakonnicy; od strony ojca: ks. dr Maurycy Turkowski (1873-1962, brat ojca), ks. dr Jan Mazanek (1856-1915, rektor Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej), s. Urszula Frankiewicz (przełożona generalna Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego; od strony matki: ks. Władysław Kocyłowski (zm. 1959, brat matki), bp Jozafat Kocyłowski (1876-1946, stryj matki, błogosławiony), ks. dr Hieronim Kocyłowski (bratanek matki), ks. kan. Leon Kwiatkowski (zm. 1914, kuzyn matki). Ponadto wujem Tadeusza Turkowskiego był Antoni Kocyłowski, sędzia powiatowy w Drohobyczu (1901-1940), ofiara zbrodni katyńskiej dokonanej na terenach ukraińskich[1].

W młodości Tadeusz Turkowski uprawiał szybownictwo. We wrześniu 1936 wraz z bratem Zbigniewem został laureatem konkursu modeli latających podczas uroczystości zorganizowanych przez oddział Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej oraz fabrykę gumy[2]. Zainteresował się także malarstwem, był uczniem malarzy Leona Getza (jego nauczyciel w gimnazjum) i Władysława Lisowskiego. W styczniu 1945 uzyskał maturę w pierwszym powojennym roczniku sanockiego gimnazjum[3]. W 1945 jego prace znalazły się na pierwszej powojennej wystawie wspólnej sanockich artystów zorganizowanej przez Muzeum Historyczne w Sanoku[4]. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie uzyskał absolutorium w 1951, po czym w 1951 kontynuował edukację na Akademii Sztuk Pięknych w Budapeszcie. Do 1952 był asystentem prof. Adama Marczyńskiego na ASP w Krakowie. W 1953 powrócił do Sanoka. W połowie lat 60. udzielał wskazówek początkującemu wówczas malarzowi Zdzisławowi Beksińskiemu[5][6].

Malował kościelne polichromie oraz malarstwo sztalugowe, ponadto wykonywał grafikę. Od 1948 do 1958 wystawiał swoje pracę na 11 wystawach krajowych i zagranicznych[7]. Przed 1959 stworzył tekę graficzną pt. Sanok w grafice[7]. W 1968 wraz z innym sanockim malarzem, Kazimierzem Florkiem, dokonał konserwacji ołtarzy i chrzcielnicy w kościele Świętego Antoniego Padewskiego w Przewrotnem (parafii pod tym wezwaniem)[8]. Dokonał reprodukcji drzeworytu z podobizną Grzegorza z Sanoka (1406-1477) z okazji obchodów 500. rocznicy jego śmierci[9]. W grudniu 1979 portret Grzegorza z Sanoka wykonany przez Turkowskiego został włączony do kolekcji Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego[10]. Jego obrazy włączono do ekspozycji Muzeum Historycznego w Sanoku.

W 1953 jego żoną została pochodząca ze Sporysza Anna Stefańska, także absolwentka ASP w Krakowie[11], artystka włókiennik, specjalizująca się w tkaniu gobelinów. Córka Tadeusza i Anny Turkowskich, Joanna, została żoną Wiesława Banacha, dyrektora Muzeum Historycznego w Sanoku[12][13].

W listopadzie 1956 został wybrany członkiem obwodowej komisji wyborczej nr 2 w Sanoku[14]. Zamieszkiwał przy ulicy Błonie 6 w Sanoku[15].

Grobowiec rodziny Turkowskich w Sanoku

Tadeusz Turkowski zmarł 9 sierpnia 2012 w Sanoku. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Centralnym w Sanoku. Wraz z nim spoczywają tam jego brat ks. infułat dr Stanisław Turkowski (1919-2010) i żona, Anna Turkowska (1926-2011).

Publikacje przedmiotowe

  • Sanok w grafice Tadeusza Turkowskiego (1958)
  • Artur Olechniewicz: Tadeusz Turkowski: monotypie z lat 70 (2005)
  • Tadeusz Marian Turkowski: katalog zbiorów (2007)

Nagrody

  • Nagroda twórcza Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie za prace plastyczne (1959)[7].
  • II nagroda w konkursie plastycznym „Rzeszów w grafice i rysunku” (1963)[16][17].
  • Nagroda Miasta Sanoka w dziedzinie kultury i sztuki za rok 1999[18].

Przypisy

  1. Dosłownie wskazany jako Antoni Kociełowski: Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. [dostęp 2015-07-20]. s. 41.
  2. Piękna uroczystość lotnicza w Sanoku. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 223 z 1 października 1937. 
  3. Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2 października 2014].
  4. Józef Ząbkiewicz, W latach powojennych. Życie kulturalne. Muzeum Historyczne, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 911.
  5. Beksińscy 2014 ↓, s. 103.
  6. Wiesław Banach, Jarosław Mikołaj Skoczeń: Beksiński dzień po dniu kończącego się życia. Dzienniki Rozmowy. Z Wiesławem Banacha rozmawia Jarosław Mikołaj Skoczeń. Mawit Druk, 2016-10-25, s. 18. ISBN 978-83-61443-11-7.
  7. a b c Franciszek Świder. Kilka słów o laureatach tegorocznych nagród twórczych. „Nowiny”, s. 7, Nr 172 z 18 i 19 lipca 1959. 
  8. Alicja Ziętek-Salwik: Doceniony indywidualizm, chwalebna jedność. niedziela.pl. [dostęp 15 listopada 2014].
  9. Medale pamiątkowe, okolicznościowe wydawnictwa, walory filatelistyczne w 500 rocznicę śmierci Grzegorza z Sanoka. „Nowiny”, s. 6, Nr 34 z 12-13 lutego 1977. 
  10. Franciszek Oberc: Kalendarium sanockie 1974-1994, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 953.
  11. Franciszek Oberc: Motyw Sanu w twórczości sanockich artystów. Anna Turkowska. W: Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej. T. 2: San, rzeka ziemi sanockiej. Sanok: Archiwum Ziemi Sanockiej, 2002, s. 154. ISSN 1731-870X.
  12. Beksińscy 2014 ↓, s. 160.
  13. Wiesław Banach, Jarosław Mikołaj Skoczeń: Beksiński dzień po dniu kończącego się życia. Dzienniki, Rozmowy. Z Wiesławem Banacha rozmawia Jarosław Mikołaj Skoczeń. Mawit Druk, 2016-10-25, s. 16. ISBN 978-83-61443-11-7.
  14. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 155, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  15. Zofia Bandurka: Wykaz imienny zaproszonych i obecnych na Zjeździe – przygotowała mgr Zofia Bandurkówna. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 150.
  16. Konkurs plastyczny „Rzeszów w grafice i rysunku”. „Nowiny”, s. 4, Nr 226 z 24 września 1963. 
  17. Wręczenie nagród zwycięzcom konkursu „Rzeszów w grafice i rysunku”. „Nowiny”, s. 6, Nr 239 z 9 października 1963. 
  18. Franciszek Oberc. Samorząd miejski Sanoka a wybitni sanoczanie. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”. Nr 11: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1990–2010, s. 539, 2014. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 

Bibliografia

The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.