# Portal:Xisaab

## Hordhac

Xisaab Erey ahaan waxaa loo qeexi karaa siyaabo kala duwan waa cilmiga darsidda Tirada, Dhismoiyo, Aduunka, Isbedelada xisaabtu inta badan waa hab wax lagu tirsado. Xisaabta waxaa mararka qaarkood loo arki karaa inay tahay cilmi Saynis dabiiciga ah, gaar ahaan Fiisikis

Waxaan kujira halkaan 0 maqaalo ku saabsan xisaabta Gpedia.

## Maqaal Bileed la xushay

Toobin Waa joomateri ay masaaxad saleedkiisu goobo tahay, masaaxada isku xirta salalkuna tahay Toobin.
r : Gacanka Salka.
h : Joogga Toobinta.
A : Bedka Salka.
P : Wareega salka.
V : Mugga Toobinta.
g : Dheerer garaaf toobineed ee gooba quman ah.
Bedka dusha sare ee toobin Goobeed quman = ${\displaystyle {\frac {gP}{2}}=\pi rP}$
Bedka salka toobinta = ${\displaystyle \pi r^{2}\,}$
Toobin goobeed quman hadii la gooyo ee barbarra la noqda waxaa ka dhalanaya : ${\displaystyle {\frac {a}{A}}={\frac {k^{2}}{h^{2}}}}$
Halka (a) Waa bedka gabalka la jaray, iyo (k) Fogaanta halka laga jaray madaxa.

Mugga ${\displaystyle V}$ Jooga toobin ${\displaystyle h}$ Gacanka Salka ${\displaystyle r}$ iyo ${\displaystyle {1 \over 3}}$ Mugga dhulubo. Sidaas daraadeed:

${\displaystyle V={\pi \cdot r^{2}\cdot h \over 3}}$

## Sawirro lasoo xulay

Qabaal ingriis ellipse oo macnaheedu yahay wax kala dhiman, waa salax u eg qaabka Qardhaasta

Waxaa la adeegsan karaa abyane Xadidan si loo xaqiijiyo Bedka Qabaal a iyo b waana sidaan

${\displaystyle Bedka=\pi ab\,}$

## Aqoonyahan Xisaabeed

Isxaaq Newton (Sir Isaac Newton) wuxuu noolaa intii u dhexaysay 25 Diseembar 1642 - 20 Marso 1727, sanad qaysar xilligaas ama 4 Jannaayo 1643 - 31 Marso 1727 sanad gerigooriyaal. Waa aqoonyahay, Kimistariga, iyo filoosofi. Isxaaq Newton waxa uu soo bandhigay aqoon uu ku caddeeyay awoodda cuf-isjiidadka dunida wuxuu sidoo kale ahaan ruuxii curiyay aqoonta makaanikada qaraamiga ah iyadoo la marayo Xeerka Niyuutan ee Socod. Wuxuu la wadaagay Niyuutan Leibniz horumarinta cilmiga xisaabta Kalkulas iyo dhirin dhirinta xisaabta.

## Mashaariic ku saabsan Xisaabta

Mashaariic ku saabsan Xisaabta hadii aad fikir haysid ku saabsan sida lagu hor marin karo maqaalkaan waad soo gudbin kartaa.

• Mashaariicda kusaabsan Xisaabta iyo hormarinteeda.

## Warar

Muxamed bin Muuse al-Khwarizmī waa ninkii alifay xisaabta nooca loo yaqaan aljebra.

Muxamed bin Muuse al-Khwarizmī

## Ma ogtahay...

Saami qumman ee tiro u tahay tiro kale (isku dhig, sida 2:3 labo ka sadax)

Hab xisaabeedka muuqaal casriga ah Dheere iyo belac

Tusaale ahaan: Biyaha lacabaa waxa ay udhigmaysaa dadka tiradooda habkaan ayaana uxisaabi karnaa Biyihii lacabay dhamaan = Biyaha qofku uu isticmaalo X Tirada dadka hab kale ayaana udhigi karnaa Dhamaan biyhii la isticmaalay = saami X Tirada dadka Saami = qiyaastii uu isticmaalay qofkiiba

Tusaale ahaan Habka fisigiska Bir latumaya oo af mudac ah loo samaynayo waxa ay udhigmaysaa kuleelkeeda Tumis = Saami X heerkulka birta Saamigu waxa uu noqonayaa = Intee la dheereeyey birtaan habka kuleelka Si aad ufahanto waxaa kugu filan birtii gaabneed oo af mudac ah loo sameeyey Tusaale ahaan L_0 ka hor inta aan la fidin waxa uu la midyahay kadib markii la dheereeyey

${\displaystyle L\approx L_{0}(1+\alpha \cdot \Delta T)}$

alpha : Waxa ay ka dhigantahay wixi birta lagu dheereeyey

## Arrimo ku jira

Si guud Habka Aragti tiro Xisaab goos goos ah
Furfuris Aljabra Topologia Dhaqan galinta