พระเจ้าอลองพญา

ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระเจ้าอลองพญา
Alaungpaya.JPG
กษัตริย์พม่า
ครองราชย์ 29 กุมภาพันธ์ 1752 – 11 พฤษภาคม 1760
ราชาภิเษก 17 เมษายน 1752
ก่อนหน้า พระเจ้ามหาธรรมราชาธิบดี
ถัดไป พระเจ้ามังลอก
อัครมเหสี พระนางยุนซาน
พระราชบุตร พระเจ้ามังลอก
พระเจ้ามังระ
พระเจ้าปดุง
ราชวงศ์ ราชวงศ์โกนบอง
ประสูติ 24 สิงหาคม [ตามปฎิทินเก่า: 13 สิงหาคม] 1714
มุตโชโบ
มังอองไชยะ
สวรรคต 11 พฤษภาคม 1760
เมาะตะมะ
ที่ฝังพระศพ พฤษภาคม 1760
ชเวโบ
ศาสนา พุทธเถรวาท
พระบรมราชานุสาวรีย์พระเจ้าอลองพญา

พระเจ้าอลองพญา หรือ พระเจ้าอลองพญารี (อังกฤษ: Alaungpaya, พม่า: အလောင်းမင်းတရား พระนามของพระองค์ออกสำเนียงเป็นภาษาพม่าว่า "อลองเมงตะยาจี" หรือ "อลองพะ" มีความหมายว่า "พระโพธิสัตว์"; สิงหาคม ค.ศ. 1714 — 11 พฤษภาคม ค.ศ. 1760) เป็นพระมหากษัตริย์พม่าระหว่างวันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 1752 ถึง 11 พฤษภาคม ค.ศ. 1760 รวมได้ 8 ปี 51 วัน เป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์คองบอง ซึ่งเป็นราชวงศ์สุดท้ายของพม่าพระองค์กำเนิดเป็นสามัญชน โดยเป็นผู้นำหมู่บ้านแถบพม่าตอนบน สามารถรวบรวมบ้านเมืองให้เป็นปึกแผ่นปราบปราม มณีปุระ กอบกู้ ล้านนา คืนจากอยุธยาและขับชาวอังกฤษและฝรั่งเศสซึ่งให้การสนับสนุนราชอาณาจักรหงสาวดีฟื้นฟูของชาวมอญพระองค์ก่อตั้งเมืองย่างกุ้งในปี ค.ศ. 1755 สวรรคตจากพระอาการประชวรระหว่างการบุกอาณาจักรอยุธยา

ทางพม่าถือว่าพระองค์เป็นกษัตริย์พม่าที่ยิ่งใหญ่ที่สุด 1 ใน 3 พระองค์ (อีกสองพระองค์ได้แก่ พระเจ้าอโนรธามังช่อ ปฐมกษัตริย์ราชวงศ์พุกาม และ พระเจ้าบุเรงนอง ฉายา "พระเจ้าชนะสิบทิศ" ราชวงศ์ตองอู) เนื่องจากทรงรวบรวมประเทศได้อีกเป็นครั้งที่สาม

พระราชประวัติ

พระเจ้าอลองพญากำเนิดเป็นสามัญชนธรรมดา นามว่า "อองไชยะ" หรือ "อองไจยะ" (Aung Zeya, အောင်ဇေယျ) ที่หมู่บ้านเล็ก ๆ ชื่อ "มุกโชโบ" หรือ "ชเวโบ" หมู่บ้านไม่กี่ร้อยหลังคาเรือนในเขตแม่น้ำมู ซึ่งอยู่ห่างออกไปราว 60 ไมล์ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอังวะ ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1714 โดยถือกำเนิดในครอบครัวผู้ดีซึ่งเคยปกครองหุบเขามูมาหลายชั่วอายุคนบิดาเป็นผู้นำหมู่บ้านมุกโชโบสืบต่อจากบรรพบุรุษและลุง สิธาเมงยี (စည်သာမင်းကြီး) เป็นขุนนางในเขตหุบเขามูด้วยพระองค์อ้างว่าสืบเชื้อสายมาจากผู้บังคับบัญชาทหารม้าสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 15 พระอนุชาของพระเจ้าโม่ญี่นตะโด (Mohnyin Thado) ซึ่งหมายถึงว่าพระองค์สืบเชื้อสายมาจากราชวงศ์พุกามด้วยพระองค์มาจากครอบครัวใหญ่ และมีความเกี่ยวข้องทางสายเลือดและการแต่งงานกับครอบครัวผู้ดีอื่น ๆ อีกมากในพื้นที่หุบเขานั้น ในปี ค.ศ. 1730 แต่งงานกับยุงซาน (Yun San, ယွန်းစံ ) ลูกสาวหัวหน้าหมู่บ้านที่อยู่ใกล้เคียง ทั้งสองมีลูกชายหกคน และลูกสาวสามคน โดยลูกสาวคนที่สี่เสียชีวิตไปตั้งแต่ยังเล็ก

มีพระราชกรณียกิจที่สำคัญ คือ ปราบปรามมอญที่ขึ้นมามีอิทธิพลแทนที่ชนชาวพม่า หลังการล่มสลายของราชวงศ์ตองอู จนได้รับชัยชนะเด็ดขาด ในปี ค.ศ. 1757 โดยใช้เวลา 8 ปี และตั้งพระนามโดยให้เชื่อว่า พระองค์เป็นเสมือนพระโพธิสัตว์มาปราบยุคเข็ญ และยังได้สถาปนาศูนย์กลางของอาณาจักรพม่าขึ้นใหม่ ที่เมืองชเวโบ ก่อนที่จะย้ายมาที่อังวะในยุคหลัง โดยมีเมืองอื่น ๆ รายล้อมเช่น อมรปุระ มณีปุระ สะกาย เป็นต้น อีกทั้งพระองค์ยังเป็นผู้พัฒนาเมืองย่างกุ้งและพระราชทานชื่อเมืองนี้ใหม่เป็นภาษาพม่า จากเดิมที่เป็นเพียงหมู่บ้านชาวประมงเล็ก ๆ

นอกจากนี้แล้วในทางพุทธศาสนา นอกจากพระองค์จะใช้พระนามที่ให้เชื่อว่าพระองค์เป็นเสมือนพระโพธิสัตว์เสด็จมาปราบยุคเข็ญแล้ว พระองค์ยังเป็นองค์ศาสนูปถัมภกที่สำคัญโดยสนับสนุนศาสนามีพระจริยวัตรที่ธรรมะ ธัมโม และสนับสนุนให้ราษฎรไม่ทำผิดศีล เป็นต้น

พระเจ้าอลองพญาเสด็จสวรรคตระหว่างทางกลับจากการทำสงครามกับอยุธยา รัชสมัยสมเด็จพระเจ้าเอกทัศ ซึ่งก่อนจะมาสงคราม พระองค์ส่งพระราชสาสน์ถึงสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 2 แห่งบริเตนใหญ่ แจ้งเหตุสงครามครั้งนี้ โดยอ้างสิทธิของพม่าเหนืออยุธยาแต่ครั้งพระเจ้าบุเรงนอง และอ้างว่าพระองค์เป็นพระเจ้าช้างเผือก หรือพระเจ้าจักรพรรดิ ตามพงศาวดารไทยระบุว่าสวรรคตเพราะปืนใหญ่แตกที่วัดหน้าพระเมรุ แต่ทางพงศาวดารพม่าระบุว่าสวรรคตเพราะประชวร

พระเจ้าอลองพญาทรงครองราชย์ระหว่างปี ค.ศ. 1752 ถึง ค.ศ. 1760[1]

ดูเพิ่ม

อ้างอิง

  1. U Tin, Konbaungzet Yazawindawgyi, Vol.1 (Mandalay: Reprint Rangoon, 1922: 'Rajadhiraja Vilasini of The Manifestation of the King of Kings; Maung Tin (tr) JBRS, Vol.IV part 1, April 1914; Taw Sein Ko, 'A Preliminary Study of the Po: U :Daung Inscription of Sinbyuyin, 1774 AD; 'The Indian Antiquary 12 (1983) ; Khin Khin Sein (ed.) Alaung Mintayagyi Ameindawmya (Edits of Alaungpaya), (Rangoon: Burma Historical Commission, 1964), Edit No.33: Letwenawrahta, Alaung Mintayagyi Ayedawpon (Biography of Alaungpaya), (Rangoon: Ministry of Culture, 1957)

แหล่งข้อมูลอื่น

ก่อนหน้า พระเจ้าอลองพญา ถัดไป
สิ้นสุดราชวงศ์ตองอู 2leftarrow.png พระมหากษัตริย์พม่า
(อาณาจักรพม่ายุคที่ 3)

(พ.ศ. 2295 - พ.ศ. 2303)
2rightarrow.png พระเจ้ามังลอก
The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.