Vikipedi:Günün maddesi

Şuraya atla: kullan, ara
Proje Talimatlar Pratik Yapılacaklar Tasarımlar
(Tartışma)
Anasayfa
Tasarımları
GM Ön İnceleme GM Adaylık GM 2016 Takvimi GM elenenler

Günün maddesi sayfasında, anasayfadaki seçkin maddenin yanı sıra gösterilmesi teklif edilen maddelerin adaylıkları listelenir. Bu sayfada aday gösterilenler arasından seçilen maddeler düzenli olarak anasayfaya taşınır. Maddeler anasayfada ikişer ikişer listelenmektedir. Günün maddeleri olmasına karar verilen iki maddenin birbirinden farklı alanlarda olması tercih edilir.

Anasayfada yayımlanmasını istediğiniz bir maddeyi -belirli kriterleri karşılaması koşuluyla- bu sayfada aday gösterebilirsiniz. Uygun görülen maddeler, anasayfada bir günlüğüne sergilenir. Herhangi bir düzeltme ihtiyacı durumunda etkin hizmetlilerden biri ile iletişime geçebilirsiniz.

  • Bugüne kadar anasayfaya çıkmış maddelerin listesi burada, 2018 yılında çıkmış maddelerin listesi buradadır.
  • Haftanın seçkin maddelerini ise şu sayfada bulabilirsiniz.

Madde ekleme kriterleri

  • Günün maddesi olacak maddelerin seçkin madde ya da kaliteli madde olmaları gerekmez ancak madde adaylarının aşağıdaki bir ya da birkaç özelliğe sahip olmaları tercih edilir:
  1. Zengin bir içeriği ve yeterli miktarda mavi bağlantıları (iç bağlantıları) olması,
  2. Bol katılımcısı olan bir madde olması,
  3. Resimli olması (adil kullanım resimleri kullanılamaz),
  4. İlgi çeken bir konu, tercihen günün popüler konularına uygun ya da o gün yıl dönümü olan önemli bir olay ile ilgili olması,
  5. Herhangi bir telif sorununun olmaması,
  6. Ön sayfada görünecek başlık seçilirken duygu sömürüsü veya taraflılık gibi sorunlar yaratacak sözcükler kullanılmaması.
  • Günün maddesi adaylarınızı neden önerdiğinizi altına kısa bir cümle ile açıklayın, çıkması önerilen günü belirtin ve imza atın.
  • Günün maddesi adaylarınızı, aşağıdaki şablonu kopyala-yapıştır ile uygun bölümün en altına ekleyin.

Bu şablonu kopyala-yapıştır ile aşağıdaki uygun bölümlerden (kategorilerden) birinin en sonuna yapıştırın ve boşluklarını doldurun.

{{Günün maddeleri|
|Madde Adı= '''[[Koyacağınız maddenin gerçek adı|Anasayfada görünmesini istediğiniz başlık]]'''
|Resim= Anasayfada görünmesini istediğiniz resmin adı (uzantısı ile birlikte)
|İçerik= Anasayfada görünecek kısa bir tanıtım (kırmızı iç bağlantı bırakmayın) ([[Madde adı|'''Devamı...''']])
}}
Eleştiri/NOT: Buraya maddenin neden önerildiğini yazabilirsiniz.

Gündem/Tarihte bugün/Yıl dönümleri

Zonaro GatesofConst.jpg
İstanbul'un Fethi, (Yunanca: Άλωση της Κωνσταντινούπολης, Konstantinopolis'in Düşüşü), 6 Nisan-29 Mayıs 1453 tarihleri arasındaki kuşatmanın sonucunda Osmanlı Padişahı II. Mehmed komutasındaki birliklerin Bizans İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'u ele geçirmesi.

Müslüman devletleri tarafından İstanbul, daha önce de defalarca kuşatılmıştı. VII.-VIII. asırlarda Emeviler ve Abbasiler tarafından defalarca kuşatıldı ancak başarısız olundu. Osmanlılar da şehri bir çok kez kuşatmıştı. Rumeli'ye geçişle beraber bölgede hakimiyetleri genişleyen Osmanlılar ilk kez I. Bayezid komutasında 1395 yılında İstanbul'u kuşattı. Bazı kaynaklarda 1391 tarihli farklı bir kuşatmadan da söz edilmektedir. I. Bayezid'in kuşatmasında mancınıklar kullanıldı, kuşatma üzerine Macar Krallığı günümüz Bulgaristan topraklarına taarruz etti ve İstanbul kuşatması sonlandırıldı. Ertesi yıl kuşatma tekrar başladı ve bu sefer deniz bağlantısını tümüyle koparmak için Anadolu Hisarı inşa edildi. Bizans imparatorunun ateşkes talebi üzerine kuşatma kaldırıldı. Ankara Savaşı'yla beraber Osmanlı Devleti Fetret Devri'ne girdi. Bu dönemde Bayezid'in oğullarından Musa Çelebi tarafından 1412 yılında İstanbul tekrar kuşatıldı.Musa Çelebi, kargaşanın Bizans yüzünden olduğuna ve bazı rakip şehzadelerin Bizans tarafından desteklendiğine inanıyordu. Ancak rakip şehzadelerden I. Mehmed'in harekete geçmesi sebebiyle bu kuşatma da kaldırıldı. Osmanlılar tarafından yapılan dördüncü kuşatma ise II. Murad döneminde oldu; II. Murad elçiler göndererek Düzmece Mustafa'nın desteklenmemesini talep etti ancak karşılık bulamadı. İsyan ile uğraşan II. Murat, Şehzade Mustafa'ya yardım ettiğine inandığı Bizans İmparatorluğu'nun üzerine yürüdü ve kuşatma başladı. Bizans İmparatoru VII. Yoannis'in Karadeniz kıyılarındaki bazı toprakları ve haraç vermeyi teklif etmesiyle bu kuşatma da kaldırıldı. II. Mehmed tahta geçtiğinde İstanbu'un etrafı bütünüyle sarılmış bir durumdaydı.Devamı...

Eleştiri/NOT: 29 Mayıs'ta yıl dönümü olacağı nedeniyle o gün "günün maddesi" olarak görmek isterim.Temel53 (mesaj) 15:14, 14 Nisan 2016 (UTC)


10 Kasım Atatürk'ü anma günü ve Atatürk Haftası-2012.3.JPG
10 Kasım Atatürk'ü anma günü ve Atatürk haftası, 10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü, 10 Kasım 1938 günü saat 09.05'te yaşamını yitiren, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk anısına her yıl tutulan ulusal yastır. 10 Kasım gününü kapsayan Atatürk Haftası ise Atatürk'ün yurt genelinde anıldığı, ilke ve devrimlerinin anlatıldığı, radyo ve televizyonda konuşmalarının kendi sesinden yayımlandığı, Atatürk'le ilgili filmlerin gösterildiği; 10-16 Kasım tarihleri arasına karşılık gelen haftaya denir.

10 Kasım günleri saat 09.05'te çalan siren sesleriyle birlikte Türkiye genelinde 2 dakika süreyle Atatürk anısına saygı duruşuna geçilmektedir. Ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi binası önündeki bayraklar hariç, Türkiye'deki tüm resmi binalarda ve ülkenin dış temsilciliklerde bayraklar, yas göstergesi olarak yarıya indirilir. Anıtkabir'de bulunan bayraklar diğer günlerde hiçbir sebeple yarıya indirilmez. Bayrağın sürekli çekili bulunmadığı yerlerde, bayrak önce göndere çekilir; daha sonra da yarıya indirilir. Devamı...

Eleştiri/NOT: 10 Kasım için günün maddesi olmalı.≈ SunSoldiers  ✉  19:23, 7 Kasım 2017 (UTC)

Mekânlar/Mimari

Kozahan -silk bazaar-Main gate - panoramio.jpg
Koza Han, 15. yüzyıl sonlarında II. Bayezid tarafından İstanbul'daki eserlerine vakıf olarak Bursa'da yaptırılmış handır.

Ulu Cami ile Orhan Cami arasında bulunan yapının mimarı, Abdül ula bin Pulat Şah'tır. Geçmişte Yeni Han, Han-ı Cedid, Han-ı Cedid-i Evvel (Pirinç Han’ın yapılmasından sonra), Han-ı Cedid-i Amire, Yeni Kervansaray, Beylik Han, Beylik Kervansaray, Simkeş Han, Sırmakeş Han gibi bir çok adla anılmış; İpek kozası ticareti bu handa yapıldığından zamanl Koza Han adıyla anılır olmuştur. Koza ticareti için Bursa'ya gelen ipek tüccarları konaklama hizmeti veren handa altlı üstlü iki oda tutmuşlar; üstteki odayı ticari işlerini görmek ve konaklamak, alttaki odayı da ticaret mallarını depolamada kullanmışlardır.

Avlu ortasında, bazı Selçuklu kervansaraylarında oluğu gibi ayrı bir mescid bulunur. Mescidin altında havuzlu bir şadırvan bulunur. Hayvan ahırı olarak inşa edilen ikinci avlu bölümü "İç Koza Han" olarak adlandırılır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Başak (mesaj) 18.35, 17 Şubat 2018 (UTC)


Ulus Zafer Anıtı2.jpg
Ankara Zafer Anıtı, Ankara'nın Altındağ ilçesinin Ulus Meydanında cumhuriyetin ilk yıllarında yaptırılmış anıt.

Kurtuluş Savaşı kahramanlarının anısına Yenigün Gazetesi öncülüğünde Türk halkı tarafından yaptırılmıştır. Türk hükümetince açılan uluslararası yarışmada birinci olan Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel'in eseri olan anıt, 24 Kasım 1927’de açıldı. Anıtkabir inşa edilinceye kadar, Ankara’nın devlet merasimlerinin yapıldığı resmi olmayan simgesi olarak işlev gördü.

Atatürk, anıtta asker kıyafetleri içinde, -adını zafer kazanılan savaşın yapıldığı meydandan alan – “Sakarya” isimli atının üzerinde gösterilmiştir. Kaide üzerindeki kabartmalarda Türk halkının kökeni, kazandığı Kurtuluş Savaşı, Atatürk'ün Ankara'ya gelişi gibi konular anlatılır.

Kaidenin ön tarafında Namık Kemal'in Vatan Mersiyesi’nden Atatürk'ün hafifçe değiştirerek alıntıladığı bir satır yer alır: "Elbet bulunur kurtaracak bahtı kara maderini." Devamı...

Eleştiri/NOT: --Başak (mesaj) 18.35, 17 Şubat 2018 (UTC)


[[Resim:|right|150px]] Büyük Vatanseverlik Savaşı Sırasında Sovyet Arktik Savunucuları Anıtı, ya da Alyoşa Anıtı, Murmansk'ta yer alan Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Nazilere karşı savaşan Kızıl Ordu askerlerini anmak için inşa edilen anıt.

Anıtın mimarı İgor Pokrovski, heykeltraşı ise İsaac Davidoviç'dir. Anıtın ilk olarak Murmansk'da yer alan Beş Köşe meydanına dikilmesine karar verilmiştir, fakat daha sonra vazgeçilerek şehri gören ve yüksek bir tepe olan "Yeşil Tepe" adlı tepeye dikilmesine karar verildi. Anıtın inşasına 17 Ekim'de 1969 tarihinde başlanmış ve Mayıs 1974'de inşası tamamlanmıştır. Resmi açılış Nazilerin Kuzey Kutbu'ndaki yenilgisinin 30. yıldönümü olan 19 Ekim'de 1984 tarihinde yapılmıştır.

9 Mayıs 1975'te anıtın ayak kısmına bir sonsuz alev kaidesi eklendi. Ekim 2004'te ise Nazilerin Kuzey Kutbu'ndaki yenilgisinin 60. yıldönümü şerefine anla plakaları yerleştirilmiştir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 15:30, 18 Şubat 2017 (UTC)


CmZolnierzyRadzieckich7.JPG
Sovyet Askeri Mezarlığı (Varşova), (Rusça: Кладбище-мавзолей советских воинов в Варшаве; Lehçe: Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich), Varşova'nın Mokotów semtinde yer alan, Polonya'nın Nazi Almanyası işgalinden kurtuluşu sırasında ölen 21.468 Kızıl Ordu mensubu askeri anmak için inşa edilen anıt mezar.

Anıt, Varşova'da II. Dünya Savaşı'nda savaşan kişilere adanmak üzere inşa edilen ilk anıttır. Anıt kompleksinde askerleri tebrik eden işçiler ve halk resmedilmiştir. 1944 yılında gerçekleşen Varşova ayaklanması'nın gerçekleştiği yerin hemen yakınında bulunan anıt sosyalist gerçekçilik akımı örnek alınarak inşa edilmiştir ve 9 Mayıs 1950'de resmi olarak açılmıştır.

19.2 hektarlık alana sahip mezarlık kompleksinin ana bölgesinde, iki bölgeye ayrılacak şekilde askerlerin toplu mezarları bulunur. Her iki bölgenin tam ortasında 38 metrelik bir dikilitaş yer alır. Dikilitaşın tepesinde kızıl yıldız sembolü yer alır. Mezarlıkta Rusça ve Lehçe yazılar mevcuttur.

Anıt mezarlık günümüzde Polonya yasalarınca tarafından korunmaktadır. Mezarlık, şehir yetkilileri tarafından iki ayda bir temizletilir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 15:30, 18 Şubat 2017 (UTC)

Ekonomi

Siyaset

German-Turkish Treaty of Friendship and Non-Aggression.jpg
Türkiye'de antikomünizm, kapitalist görüşlere karşı olan ve aksinin gerçekleşebileceğini öneren komünizm düşüncesine karşı olarak komünist sistem ve görüşlerin Türkiye'de yayılımını engelleme çalışmalarıdır.

Türkiye'de gerek milliyetçi kesim, gerek muhafazakar kesim (Komünizmle Mücadele Derneği gibi), gerekse zaman zaman ordu nezdinde antikomünist propagandalar yapılmıştır. Türkiye hükümeti 1941 yılında Anti-Komintern Paktı'na gözlemci olarak katılmış ve Türk-Alman Dostluk Paktı kapsamında Nazi Almanyası ile dostluk ilişkilerini geliştirmiştir. II. Dünya Savaşı öncesi ve savaş sırasında Nazi Almanyası ile ilişkilere sahip olan Türkiye'de, açık açık söylenmemesine rağmen komünizm ve Sovyetler Birliği karşıtlığı bulunmaktaydı. Devamı...

Eleştiri/NOT: Ülke tarihindeki olayların kaynaklarıyla anlatıldığı bu madddenin "günün maddesi" olarak çok kişiye ulaşmasının yararlı olacağını düşünmekteyim.--Ahmet Turhan (mesaj) 09:15, 22 Ekim 2015 (UTC)


German Workers party.png
Alman İşçi Partisi, (Almanca: Deutsche Arbeiterpartei; DAP), I. Dünya Savaşı’ndan sonra Weimar Cumhuriyeti’nde kurulan ilk siyasi partilerden biri. 5 Ocak 1919 tarihinde kurulmuş olan ve kısa ömürlü Alman İşçi Partisi sadece 1 yıl etkin kalmıştır.

Ekim 1918'de “Thule Cemiyeti” tarafından, cemiyetin iki üyesi olan gazeteci Karl Harrer ve çilingir Anton Drexler’e bu siyasi topluluğun etkisini işçiler arasında artırmak için özel siyasi dernek oluşturmaları söylenir. Bunun üzerine Drexler Alman İşçi Partisi’ni (DAP) kurar. 12 Eylül 1919 yılında parti toplantısında yer alan Adolf Hitler de partinin sloganları beğenir. Ardından Hitler ile tanışan Ernst Röhm, Hitler’e Alman İşçi Partisi’ne dahil olması ve parti yönetimini kendi eline alması konusunda görüş bildirir. Hitler ilk defa 16 Ekim 1919′da 111 kişiden oluşan izleyici karşısında görülür. Öncelikle Hitler kendi “Büyük Almanya” hakkındaki görüşlerini bildirir, sonra ise Almanya’nın mağlubiyetinden Marksistleri, sosyalistleri ve Yahudileri itham eder. Bu konuşmasında Hitler “Biz affetmiyoruz, biz intikam istiyoruz” demiştir. 13 Kasım 1919 tarihindeki konuşmasında bildirdi ki, “Almanların fakirliğini, Alman silahı ile yok etmek gerekir. Bu makam gâlibiyete ulaşmalıdır.” Hitler, Alman İşçi Partisi′nin toplantılarında Versay Antlaşması’nın Almanya’ya kaybettirdiği toprakların geri alınması gerektiğini ve anlaşmanın barbarlık olduğunu bildirmiştir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 15:30, 24 Şubat 2016 (UTC)


Yanan Shaanxi maoist city IMG 8453.JPG
Kızıl Siyasi Üs, Mao Zedong'un ortaya attığı, şehir merkezlerine uzak kırsal bölgelerde köylüleri örgütleme yoluyla kurulan komün köylerin genel kapitalist rejime baskısını ifade eden terim. 1949 yılında gerçekleşen Çin Devrimi'nin ardından Marksist literatüre girmiştir.

1931-1937 yılları arasında var olan Çin Sovyet Cumhuriyeti bu kapsamda kurulan bir devlettir. Ayrıca Çin'de günümüzde il düzeyi şehir olan Yan'an da, 1936-1948 yılları arasında kızıl üs olarak kullanılmıştır. Yan'an, halen Çinli komünistler tarafından devriminin doğduğu yer olarak kutlanmaktadır.

Maoizm düşüncede temel öğretilerden biri olan Kızıl Siyasi Üs fikrine göre, köylülerin örgütlenmesi sonucunda ortaya çıkan bu tür siyasi komünist cepheler; ekonomik bakımdan geri, yarı sömürge durumunda olan veya emperyalizmin dolaylı hâkimiyeti altındaki ülkelerde ortaya çıkabilir. Çin Devrimi'nin lideri Mao Zedong, 1928 yılında bu durumun Çin'de tamamıyla olduğunu ifade etmiştir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 00:05, 26 Şubat 2016 (UTC)


Yugoslav Star (template).svg
Üniter Ulusal Kurtuluş Cephesi, (Sırp-Hırvatça: Jedinstveni narodnooslobodilački front; JNOF), Ulusal Kurtuluş Cephesi ya da Halk Kurtuluş Cephesi, II. Dünya Savaşı yıllarında Yugoslavya Cephesi'ne ait anti-faşist politik ve askeri cephe.

Yugoslavya Komünistler Birliği'nin liderlik ettiği hareket, işgal altındaki yerlerde bulunan tüm krallık karşıtı, cumhuriyetçi, federalist ve solcu organizasyonları Yugoslavya Krallığı'na karşı tek çatı altında toplamıştır. Politik yapısı itibarıyla birleştirici ve geniş kapsamlı bir organizasyon olmuştur.

Burjuvazi ve faşizm yanlılarına karşı birleşik bir halk cephesi kurulması fikri ilk 1934 yılında Yugoslavya Komünist Partisi'nin Ljubljana'daki toplantısında önerilmişti. Ardından Haziran 1935 tarihinde düzenlenen toplantıda Parti merkez komitesi, krallık rejimine karşı bir halk cephesinin kurulmasını ve egemen sınıf olan burjuvaziye çeşitli gruplarla ortak karşı mücadele etme kararı aldı. Diğer Avrupa ülkelerinin aksine, Halk Cephesi bir koalisyon değil, anti-faşist koordinatör kuruluşu olmuştur.

II. Dünya Savaşı yıllarında Yugoslav Partizanları siyasi destek sağlamıştır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 13:54, 23 Mart 2016 (UTC)


Red flag waving.svg
Feodal sosyalizm, anti-kapitalist toplumsal bir demagoji yardımıyla işçi sınıfını feodal sınıfların yanına çekmeye ve onları feodal sınıfların burjuvaziye karşı savaşımında kullanmaya çalışan eğilim. Bilimsel sosyalizmin aksine, bilimsel yöntemler kullanılmadan literatüre geçirilen bu sosyalizm fikrinde feodal sınıflar, işçi sınıfını kendi sınıf çıkarları gereği kullanmıştır.

"Feodal sosyalizm" terimi ilk kez Karl Marx ve Friedrich Engels'in Komünist Parti Manifestosu eserinde kullanılmıştır. Tarihsel ve felsefik olarak büyük oranda Thomas Carlyle tarafından teorize edilen bu düşüncenin kökenleri Katolik fikirlere dayanmaktadır.

Fransa'da 1830 yılındaki Temmuz Devrimi döneminde Bourbon Hanedanı taraftarı mutlak monarşi yanlılarından bir bölümü böyle bir propaganda yapmıştır. İngiltere'de ise 1832 yılındaki parlamento reformu döneminde, soylulardan ve edebiyatçılardan oluşan ve liberalizm yanlılarına (Benjamin Disraeli, Thomas Carlyle vb.) yakın olan "Genç İngiltere" grubunun işi oldu. Bu eğilimin Prusyalı köy soylularının feodal partisinin bazı öğeleri üzerinde belli bir etkisi oldu. Görüşleri Almanya'da "L'Observateur rhénan" adlı gazete ile yayılıyordu. Karl Marx bu gazetede yer alan görüşlere karşı "devrimci sosyalizmi" savunmuş ve "L'Observateur rhénan'ın Komünizmi" adlı bir makale yayınlamıştır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 07:48, 14 Temmuz 2016 (UTC)


[[Resim:|right|150px]] Yeni Demokrasi, ya da Yeni Demokratik Devrim, Mao Zedong'un "dört sınıf bloğu" teorisi kapsamında, Çin Devrimi sonrasında kurulan Çin'deki demokrasi anlayışı ifade eden terim. Buna teoriye göre; devrim sonrası Çin'de gelişecek demokrasi farklı bir yol izleyecek, batılı devletlerde yer alan parlamenter sistem ve liberal ekonomiden farklı olarak, Sovyet türünde bir örgütlenme modeli ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ekonomisi türüne adapte olmuş bir demokrasi türü oluşacaktı. Bu kavramın literatüre girmesinin ardından geçen sürede, Yeni Demokrasi kavramı benzer gerekçeleri ile diğer ülke ve bölgelerde uyarlanmıştır.

Yeni Demokrasi, feodalizm ya da onun uzantısı feodal sosyalizmi devirmek ve sömürgecilikten bağımsızlık elde etmeyi amaçlamaktadır. Mao Zedong'a göre; bunların gerçekleşebilmesi için ise Karl Marx ve Vladimir Lenin'in belirttiği burjuva sınıfıyla mücadele etme önerisini daha geniş bir paydaya bölüştürmek gereklidir. Buna göre; sosyalizme doğrudan varmak için eski egemen düzenle mücadele eden "işçi sınıfı", "köylü sınıfı", "şehir küçük-burjuvazisi" ve "millî burjuvazi" nin koalisyonuna ihtiyaç vardır ve bu yolla eski kapitalist düzene karşı mücadele edilmelidir. Bu koalisyon, işçi sınıfının ve onun öncü partisi olan komünist parti rehberliğinde olacaktır. Bu ittifak kapsamında, Çinli komünistlerin "yeni demokratik düzen" adını veriği tam gelişmiş sosyalizm ve komünizm hedeflerine ulaşmak için, koalisyondaki sınıfların birbirleriyle olan sınıfsal mücadelelerine ve sınıf çıkarlarına önem atfedilmez, komünistlerle birlikte mücadele etmeleri yeterlidir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 23:08, 18 Temmuz 2016 (UTC)

Spor

Bilim

Biyoloji

A family picking fleas off each other's heads; to the left a Wellcome V0019970.jpg
İnsan baş bitinin tedavisi, İnsanda saç biti istilasının yani saç biti parazitlerinin insan saçından uzaklaştırılması için bir süreçtir ve yüzyıllar boyunca tartışılarak incelenmiştir. Bununla birlikte, insan biti (veya pediküloz) enfestasyonları vakalarının sayısı 1960'lı yılların ortalarından beri dünya çapında artmış ve her yıl yüz milyonlarca kişiye ulaşmış durumdadır. Günümüzde hala tek bir işlemin ardında bit yumurtalarının ve saç arasına saklanmış bitlerin %100 yok edilmesini sağlayan hiçbir ürün ya da yöntem bulunmamaktadır. Bununla birlikte, değişik başarı derecelerine sahip uygulanabilen çeşitli tedavi yöntemleri vardır. Bu yöntemler kimyasal işlemler, doğal ürünler, taraklar, tıraş, sıcak hava ve silikon bazlı losyonları içerir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --İnceleme Elemanı (mesaj) 20:00, 24 Kasım 2016 (UTC)

Enerji

Fizik

Gökbilim

Kimya

Matematik

Zooloji

Kişiler

MD-2.jpg
Mirvarid Dilbazi, (d. 19 Ağustos 1912, Kanlıklar - ö. 12 Temmuz 2001, Bakü), Sovyet Azeri komünist şair.

Mirvarid Dilbazi, Azerbaycan'da Kanlıklar'ın Gazah köyünde doğdu. Her iki dedesi Hacı Rahim ve Abdurahman Dilbazi de şairdi. Ailesi 1921'de Bakü'ye taşındı ve yeni kurulan Kadın Yatılı Okulu'na girdi. Altı yıllık eğitimden sonra Bilajari'de yer alan bir ilkokulda ders vermeye başladı. Azerbaycan Diller Üniversitesi'nden mezun oldu ve Kuba'ya taşınarak burada öğreniMezun olduktan sonra Azerbaycan Pedagoji Enstitüsü , o taşındı Guba ve burada eğitim faaliyetlerine devam etti.

ilbazi'nin ilk şiiri olan Kadın'ın Özgürlüğü 1927 yılında yayınlandı. Ardından ilk kitabı Bizim Sesimiz 1934 yılında basıldı. Ardından birçok şiir, çocuk kitabı yazmıştır. İlk Bahar (1937), Anavatan için Aşk (1942), Anılar (1945), Efendinin Rüyası (1948), Hayatın Resmi (1967), Cezayirli Kız (1961), Genç Dostlarıma (1956), Bahar Geliyor (1968) bu eserlere örnek teşkil eder.

Dilbazi; Aleksandr Puşkin, Hakanî, Nizami Gencevi gibi yazarların eserlerinden çeviriler yaptı. 1979 yılında "Azerbaycan Halk Şairi" seçildi. Cumhurbaşkanı Heydar Aliyev Dilbazi'ye 1998 yılında "İstiklal Nişanı" vermiştir. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21:57, 4 Haziran 2017 (UTC)

Taslak olduğundan bu hâliyle anasayfaya çıkması mümkün gözükmüyor @Ahmet Turhan. Biraz geliştirmeniz mümkün müdür? --Seksen iki yüz kırk beş / GGT (mesaj) 19:17, 3 Eylül 2017 (UTC)
Madde taslak seviyesini çoktan aşmış görünüyor. --Ahmet Turhan (mesaj) 19:53, 3 Eylül 2017 (UTC)

Din

Tıp

Bilgisayar/Teknoloji

Tarih

Soviet Znamya Pobedy.svg
Zafer Sancağı, veya Zafer Bayrağı (Rusça: Знамя Победы, Znamya Pobedy), 1 Mayıs 1945 günü, Adolf Hitler intihar ettiği günden bir gün sonra, Berlin'deki Reichstag binası üzerine Kızıl Ordu askerleri tarafından göndere çekilen 188 x 82 cm boyutlarında orak, çekiç ve kızıl yıldız amblemlerini taşıyan sancak.

Alexei Berest, Meliton Kantaria ve Mikhail Yegorov isimli üç Sovyet askeri tarafından göndere çekilen sancak, II. Dünya Savaşı'nda Sovyetler Birliği'nin Nazi Almanyası'nı yenmesinin resmi sembolüdür. Günümüzdeki eski SSCB ülkeleri ve Rusya'da halen resmi törenlerde, özellikle Zafer Günü kutlamalarında kullanılmaktadır. Aynı zamanda 1996'dan beri Beyaz Rusya ve 2009'dan beri Transdinyester'in resmi sembollerinden birisidir.

Orjinal sancak Moskova'da bulunan Merkezi Silahlı Kuvvetler Müzesi'nde sergilenmektedir. Zafer Sancağı, Rusya Federasyonu Anayasası'nda güvenliği sağlanması gereken ve sonsuza kadar kamuya açık bir yerde saklanması gereken bir obje olarak tanımlanmıştır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 07:53, 14 Temmuz 2016 (UTC)


Stjepan Stevo Filipović.jpg
Faşizme ölüm, halka hürriyet, (Sırp-Hırvatça: Smrt fašizmu, sloboda narodu; Смрт фашизму, слобода народу), II. Dünya Savaşı sırasında özellikle Yugoslav Partizanları olmak üzere Yugoslavya'daki tüm direniş hareketinin resmi sloganı olarak bilinen slogan. Bu slogan savaş sonrasında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nde ve dünya komünist hareketi tarihinde önemli bir yere sahip olmuştur.

Savaş ve savaş sonrası yıllarda Partizan direniş hareketi üyelerince resmî veya gayri resmî yazışmalarda veya konuşmalarda Sırp-Hırvatça orjinalinden kısaltma "SFSN" olarak son not veya tebrik sözü olarak kullanılırdı. İkili konuşmalarda bir kişi Smrt fašizmu dediğinde diğer kişi yanıt olarak Sloboda narodu diye karşılık verirdi.

Slogan Yugoslav partizanı Stjepan Filipović'in 22 Mayıs 1942'deki idamından hemen önce bu sözü söylemesinden sonra popüler hale gelmiştir. Filipović, idam edilmek üzere halat boynuna geçirildiğinde iki elini yumruk haline getirip Faşizme ölüm, halka hürriyet diye bağırmıştır. Filipović'in bu anı birçok yerde betimlenmiş ve heykeli yapılmıştır.

Savaş yıllarında partizan direniş hareketinin başlıca yayını olan Hırvat gazetesi Vjesnik Ağustos 1941 tarihli sayısında bu sözü manşet olarak kullanmıştır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 09:39, 13 Eylül 2016 (UTC)


Asayish forces in Qamishli.png
Kamışlı Muharebesi, Suriye İç Savaşı sırasında paramiliter güç olan Asayiş Güçleri ve hükümete bağlı Ulusal Savunma Kuvvetleri arasında şehir savaşı türünde gerçekleşen silahlı çatışma. Tarafların ateşkes imzalaması ile sona ermiştir.

20 Nisan 2016 tarihinde, Ulusal Savunma Kuvvetleri mensupları Kamışlı'daki bir kontrol noktasını geçmesi ve bunun sonucu Kürt gruplarca durdurulmaya çalışması sonucu Asayiş Güçleri'ne saldırdı. Bu saldırı sonucunda 2 Asayiş üyesi ve 2 sivil keskin nişancı ateşiyle hayatını kaybetti. Ardından çıkan çatışmada Asayiş Güçleri, 8 Ulusal Savunma Kuvvetleri mensubunu öldürmüş ve kalan askerleri tutuklamıştır. Bu olaylardan sonra iki grup arasında gerilim tırmanmıştır.

Ertesi gün hükümet güçleri şehrin ortasında tur atarak bir cezaevini ve bir fırını ele geçirerek 5 Asayiş militanını öldürdü. Ardından çıkan çatışmalarda 45 hükümet askeri teslim oldu ve çıkan çatışmalarda siviller yaşamını yitirdi. Çatışmalar devam ederken Asayiş Güçleri ele geçirdiği bölgelerde Beşar Esad posterlerini indirmeye başladı. Hükümet güçleri havan toplarıyla karşılık verdi. Aynı gün Irak ve Şam İslam Devleti bombalı araç ile saldırdı ve patlama sonucunda 15 Asayiş savaşçısı yaralandı. Akşam vakitlerinde hükümete bağlı güçler ve Sootoro milisleri, Asayis güçlerinden bir stadyum bir hastane ve iki kontrol noktasını ele geçirdi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 14:35, 28 Ocak 2017 (UTC)


1960 CPA 2506.jpg
Kuzey Kore-SSCB ilişkileri, Kuzey Kore ile Sovyetler Birliği arasındaki diplomatik ilişkilerdir.

Kuzey Kore ile Sovyetler Birliği (SSCB) arasındaki ilk resmi ilişkiler 12 Ekim 1948'de Kuzey Kore'nin komünizm ilkelerini barından kuruluş ilanından hemen sonra kuruldu. Kuzey Kore başlangıçta yalnızca Doğu Bloku ülkelerince tanınmıştı. 1958'de Cezayir ülkeyi tanıyan ilk komünist olmayan ülke oldu. Sovyetler Birliği 1950 yılında Kuzey Kore askeri birliklerine güneye doğru ilerlemesi için ekonomik ve askeri yardım sağladı. Kore Savaşı boyunca Sovyet yardımı ve etkisi yüksek seviyede devam etti. Sovyet 64. savaş uçağı filosu Kore Savaşı'na katılmıştır. Sovyetler yine savaş kapsamında Şubat 1950'de Çin' ile birlikte bir ittifak anlaşması imzalamış, Kuzey Kore'ye destek veren Çin'e sadece bu savaş sırasında 2.000.000.000 dolarlık yardımda bulunmuştur. Savaştan sonra Sovyetler Kuzey Kore ekonomisini yeniden inşa etme konusunda büyük ölçüde dayanışma sağladı. Buna ek olarak, savaş sırasında Çin Halk Kurtuluş Ordusu askerlerinin yardımları ve 1958 yılına kadar ülkede bulunmaları Kuzey Kore'de Çin yanlısı olumlu bir etki yarattı. 1961'de Kuzey Kore hiçbir zaman resmi olarak sona ermeyen Sovyetler Birliği (daha sonra Rusya tarafından devralınmıştır) ve Çin Halk Cumhuriyeti ile resmi karşılıklı güvenlik anlaşmaları imzaladı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21:54, 4 Haziran 2017 (UTC)


Flag of Byelorussian SSR.svg
Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı, solda Beyaz Ruslarların yöresel simgesini içeren bantla birlikte yer alan kızıl bayrak üzerine sarı orak ve çekiç ve kızıl yıldız sembollerinin yer aldığı Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı.

Bayrak Klawdziy Duzh-Dushewski tarafından tasarlandı ve 25 Aralık 1951 tarihinde Beyaz Rusya SSC Yüksek Sovyeti tarafından resmen Belarus SSC'nin ulusal bayrağı olarak kabul edildi.

1940'ların sonunda Sovyet cumhuriyetleri bayrakları tasarımında değişikliğe gidildi. 1945 yılında Sovyetler Birliği cumhuriyetlerinden Belarus SSC ve Ukrayna SSC Birleşmiş Milletler'in kurucu üyesi oldu. Bayrakları birbirlerine ve aynı zamanda diğer Sovyet cumhuriyetlerinin bayrakları ile neredeyse ayırt edilemez olduğundan, savaşta nüfusun dörtte birini kaybeden Belarus, ulusal bayraklarını ulusal özelliklerini öne çıkararak değiştirmeye karar verdi. Bayrak için Beyaz Ruslarların ulusal simgesinin bayrağa eklenmesi kararlaştırıldı. Bu "nakış" simgesi II. Dünya Savaşı öncesinde Belpramsavyet arşivlerinde bulunmuştu. Simge 1917'de Sennin bölgesindeki Kastsilishcha köyünde yaşayan köylü Matrona Markyevich tarafından yapılmış ve "Yükselen Güneş" olarak adlandırılmıştı. Sanatçı M. I. Gusyew nakış üzerine çeşitli simgesel öğeler ekleyerek bayrak için yeni bir tasarım hazırlamıştır. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21:54, 4 Haziran 2017 (UTC)


RIAN archive 932760 Family recreation in Kolomenskoye.jpg
Sovyetler Birliği'nde tatil hakları, Sovyetler Birliği'nde yaşayan yurttaşların tatil haklarıdır. Sovyet anlayışında tatil ve yıllık izin kavramları, Homo Sovieticus anlayışı gereği, gerek işçi sağlığı gerekse üretimin sağlıklı bir şekilde devamı açısıyla ele alınmakta ve uygulamaları da bu bakış doğrultusunda şekillenmekteydi.

Sovyetler Birliği'nde ilk tatil hakları, 1922 tarihli çalışma yasasında oluşturulmuştu. Ardından kabul edilen 1936 Sovyet Anayasası'nda işçilerin ve emekçilerin tatil ve dinlenme hakkı güvence altına alınmıştı. Dünyada 8 saatlik çalışma saati uygulamasını getiren ilk ülke olan Sovyetler Birliği'nde, günde 7 saat çalışma sınırıyla işbaşı yapan bir işçi için tanınan bu hakkın süresi yaptığı işin zorluğuna ve tehlikesine göre belirlenmekteydi. Sovyet Emek Yasası'nda bir çalışma yılı (on bir ay) boyunca çalışan işçiler için net 28 ücretli yıllık izin günü hakkı tanınmaktaydı. Mesleklerin zorluk ve tehlikesine göre yapılan sınıflandırmayla bu süreye 7 veya 3 gün ek izin hakkı ilave edilmekteydi. Her yurttaş iş yeri müdürüne istediği tatil beldesine yılda bir kez gitmek için talep bildirebilmekteydi. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 08:32, 22 Temmuz 2017 (UTC)


Khrushchev, Bulganin, Sukselainen.jpeg
Anti-Parti Grubu, (Rusça: Антипартийная группа, Antipartiynaya gruppa), Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Nikita Kruşçev'in başlattığı destalinizasyon sonrası Haziran 1957'de Kruşçev'i görevden alınmasına çalışan fakat başarısız olan grup. Kruşçev'in tanımlaması olan Anti-Parti Grubu, Bolşevik liderler Georgi Malenkov, Vyaçeslav Molotov, Lazar Kaganoviç, Dmitri Şepilov gibi isimlerin önderliğindeki muhaliflerden oluşmaktaydı. Grup destalinizasyon sürecinde Stalin'in etkisizleştirilmesine şiddetle karşı çıktı.

Grubun üyeleri, Kruşçev'in Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi'nde yaptığı konuşmasında, Büyük Temizlik ve benzer olaylarda Josef Stalin'i açıkça suçlaması sonrası, Stalin'e yönelik iftira kampanyasının başladığını savunmuş ve o tarihe kadar parti içerisinde pek çok görevlerde bulunan Kruşçev'i "ikiyüzlü" olarak tanımlamışlardır. Bununla birlikte yine Kruşçev'in barış içinde bir arada yaşama politikasının uluslararası kapitalist ve emperyalist güçlerle mücadeleyi tehlikeye atacağına inanmışlar ve şiddetle reddetmişlerdir.

Öncesinde Kruşçev'in görevden alınıp, yerine genel sekreter olarak Halk Komiserleri Konseyi Başkanı Nikolay Bulganin'in seçilme önerisi 7'ye karşı 4 oyla kabul edilmişti. Fakat Kruşçev, kendisinin yalnızca Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi tarafından görevden alınabileceğini savundu. Kruşçev, Haziran ayı sonlarında yapılan Merkez Komitesinin olağanüstü oturumunda muhaliflerinin bir "parti karşıtı grup" oluşturduğunu savundu. Güçlü bir konuşma yapan Savunma Bakanı Georgi Jukov'un da desteğini almıştı. (Devamı...)

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 10.25, 17 Şubat 2018 (UTC)

Hukuk

Psikoloji ve sosyoloji

Milgram Experiment v2.png
Milgram deneyi, insanların otorite sahibi bir kişi veya kurumun isteklerine, kendi vicdani değerleriyle çelişmesine rağmen itaat etmeye ne ölçüde istekli olduklarını ölçme amacını güden bir deneyler dizisinin adıdır.

İlk deney, Yale Üniversitesi psikolog Stanley Milgram tarafından 1961'de gerçekleştirilmiştir. Yale Üniversitesi'nde sıradan bir insanın sadece bir araştırmacıdan aldığı emirle başka bir insana ne kadar acı çektireceğini ölçmek üzere düzenlenmiştir. Bu deneyde katılımcılara bir öğrenme deneyinde "öğretmen" rolü verilir ve onlardan öğrenci rolündeki kişiye elektroşok uygulamaları istenir; böylelikle otoriteye uymakla vicdanları arasında seçim yapmak zorunda kalırlar. Milgram'ın ilk deney dizisinde öndeneklerin %65'inin deneydeki en yüksek gerilim olan 450 voltu, her ne kadar epey huzursuzluk hissetmiş olsalar da, uyguladıkları görülmüştür.Devamı...

Eleştiri/NOT: --Başak (mesaj) 19.28, 17 Şubat 2018 (UTC)


Auguste rodin, il pensatore, 1881-1882, 01.JPG
Sosyal biliş, sosyal etkileşimde rol oynayan bilgiyi işleme, kodlama, depolama ve hatırlama gibi bilişsel süreçlerdir.

Sosyal psikoloji alanında sosyal biliş, sosyal psikolojik süreçlerin bilişsel psikoloji ve bilgi işleme kuramının önerme--Başak (mesaj) 20.07, 17 Şubat 2018 (UTC)lerine ve metotlarına bağlı olarak çalışıldığı bir yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre, sosyal biliş sosyal psikolojik olguyu altındaki bilişsel süreçleri araştırarak anlamayı amaçlayan bir analiz düzeyidir. Yaklaşım laboratuvar deneylerine ağırlık vermektedir. Metaforik modeller kullanarak zihinsel temsilleri incelemektedir.

Sosyal biliş 1960’lı yılların sonu ve 1970’lerin başlarında bilişsel psikoloji alanındaki gelişmelere bağlı olarak önem kazanmaya başlamıştır. Alanda biriken laboratuvar deneylerinin dış dünyadaki birçok olguyu açıklamakta yetersiz kalması nedeniyle 1970’li yıllarda ortaya çıkan güven bunalımının ardından oluşturulan alternatif kuramsal ve metodolojik çerçeveyi içermektedir. Günümüzde ana akım sosyal psikolojide kullanılan hâkim model ve yaklaşımdır.Devamı...

Eleştiri/NOT: --Başak (mesaj) 19.28, 17 Şubat 2018 (UTC)


Adorno.jpg
Theodor W. Adorno, (Theodor Ludwig Wiesengrund-Adorno), (d. 11 Eylül 1903, Frankfurt am Main - ö. 6 Ağustos 1969 Visp, Valais, İsviçre), Alman felsefeci, toplumbilimci, bestekâr ve müzikbilimci.

Berkeley Üniversitesi'nin sosyal araştırmalar enstitüsünde ağırlık olarak antisemitist ön yargıların nedenleri üzerinde yoğunlaşan çalışmalarda bulunmuştur. "Otoriter Kişilik" (1950) adlı eserindeki değerlendirmeler günümüzde önemini hâlâ yitirmemiş olması açısından önemlidir.

"Düşüncelerinizi ve davranışlarınızı öyle bir ayarlayın ki, Auschwitz tekrarlanmasın, asla benzeri olmasın!" diyen Adorno'nun "Auschwitz'ten sonra şiir yazmak da barbarlıktır" sözü çok tartışılmıştır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Başak (mesaj) 20.07, 17 Şubat 2018 (UTC)


Senecio2.JPG
Sosyal kimlik teorisi, grup olgusunun analizinde iç grup dinamikleri, gruplar arası ilişkiler ve kolektif benliğe yönelik açıklamalar getiren bir sosyal psikoloji kuramıdır.

Sosyal psikologlar Henri Tajfel ve John Turner tarafından geliştirilmiştir. Kişisel bilişsel süreçleri, kişiler arası etkileşimleri ve sosyolojik süreçleri bir arada ele alarak sosyal kimlik kavramının farklı analiz düzeylerinden incelenmesini mümkün kılmaktadır. Gruplar arası ayrımcılığı anlayabilmek üzere yapılan minimal grup paradigması deneylerinden elde edilen bulgulardan hareketle geliştirilmiştir. Devamı...

Eleştiri/NOT: Başak (mesaj) 20.21, 17 Şubat 2018 (UTC)

Eğitim ve felsefe

Coğrafya

Sanat

Edebiyat

Engels.jpg
Otorite Üzerine, (İngilizce: On Authority), Friedrich Engels'in her türlü otoriteyi reddeden Mihail Bakunin önderliğindeki anarşistlerin görüşlerini eleştirdiği ve proleter devrimin devlet karşısındaki tutumu sorununa ilişkin marksist görüşlere bir temel getiren makalesidir.

Ekim 1872 - Mart 1873 tarihleri arasında yazılan makale; Aralık 1873'te, 1874 yılı için hazırlanan Almanca Repubblicano adlı derlemede yayımlanmıştır. Engels, devleti yaratmış olan toplumsal ilişkileri kaldırmadan "devleti kaldırmak"tan sözeden anarşist düşüncenin bilim dışı ve karşı devrimci olduğunu vurgulamakta, ayrıca anarşist dogmacılığı ve sekterliği de şiddetli bir şekilde eleştirmektedir.

Engels, söz konusu eserinde "Anti-otoriterciler" olarak tanımladığı bir kesimin otoriter siyasal devletin, onu yaratmış olan toplumsal şartlar yok olmadan önce derhal kaldırılmasını istemekle suçlamakta ve buna karşılık Paris Komünü'nü örnek göstererek "Bu baylar hiçbir devrim görmüşler midir?... Paris Komünü, silahlı halkın otoritesini burjuvaziye karşı kullanmamış olsaydı, bir gün olsun dayanabilir miydi?" demektedir.

Marksist düşünür ve aynı zamanda Sovyetler Birliği'nin kurucusu olan Vladimir Lenin Engels ile paralel olarak anarşist tezleri reddetmiş, "Alelade bir burjuva parlamenter devletin değil, ama sürekli ordusu olmayan, halk düşmanı bir polisi bulunmayan halkın üzerinde yer alan bürokrasisi olmayan bir devletin gereğini savunuyorum." demek suretiyle devlet otoritesinin proleter bir devrim için olmazsa olmaz olduğunu belirtmiştir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 01:14, 26 Şubat 2016 (UTC)


Darnley stage 3.jpg
Eponim, gerçek ya da hayali bir kimsenin adının bir yer, ulus ya da bir şey için verilmesine inanılması, bir kişinin adına dayanan veya bir kişinin adından türetilen kelimelerin yanı sıra içerisinde yaşadığı yılların dönem olarak belirtilmesinde kullanılan terimdir. Örnek olarak I. Elizabeth'in tahta çıkması ve ölümüne kadar geçen süreye eponim olarak Elizabeth devri adıyla tanımlanmaktadır.

Aspirin, Eroin ve termos gibi birçok ürün adı olmuş markaların adı eponime dayanmaktadır.

Eponimden türetilen sıfatlar eponimus ve eponimik ise benzer şekilde kişi isimlerinin atılmasının ardından kullanılabilir. Buan örnek olarak ise Ford Motor Company'nin adını Henry Ford'dan alması verilebilir. Ayrıca üzik kayıt endüstrisinde baş kurucu ya da kreatörün adı da eponimus olarak anılmaktadır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --İnceleme Elemanı (mesaj) 16:04, 24 Kasım 2016 (UTC)


Rja Taza.jpg
Riya Teze, veya kiril alfabesiyle Р’йа т'әзә (Türkçe: Yeni Yol), Mart 1930 tarihinde Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Ermenistan'daki Kürtler için Kürtçe dilinde yayımlanmaya başlayan gazete. Gazete Ermenistan Komünist Partisi'nin Kürtçe yayın organıydı. Riya Teze, latin alfabesi ile çıkarılan ilk Kürtçe gazete olma özelliği taşır. Bununla birlikte gazetede Ermenistan SSC hükümetinin kararıyla Erebê Şemo ve İshak Marogulov tarafından hazırlanan Şemo-Marogulov alfabesi kullanılmıştır.

İlk sayısı dört sayfalık olarak basılan gazete, iki haftada bir 600 kopya ile yayımlanmaktaydı. İlk editörü Cerdoyê Genco'dur. Gazete 1937 yılına kadar latin alfabesiyle yayımlanmaya devam etmiştir. Riya Teze’nin basımından bir yıl sonra 1931'de, Kürt dili ve edebiyatı öğretmenleri yetiştirmek üzere Erivan'da "Trans Kafkasya Eğitim Akademisi" açılmıştır. Sovyetler Birliği'ndeki Büyük Temizlik döneminden hemen önce, 1937 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Jozef Stalin önderliğindeki heyetin aldığı karar doğrultusunda yayını durduruldu. Ardından Stalin'in ölümünden iki yıl sonra, 1955 yılında Miroyi Asad editörlüğünde tekrar yayın hayatına başlamıştır. Bu tarihten itibaren Heciyê Cindî'nin Kürtçe'ye uyarlamış olduğu kiril alfabesi ile yayın hayatını sürdürdü. 1976 yılında tiraji 5.000'i bulmuştu. 1980'li yılarda haftalık tirajı yaklaşık 4.000 olan gazete Sovyetler Birliği'nde ve Avrupa'da yaşayan Kürtler tarafından da okunmaktaydı. Özellikle Doğu Almanya ve İsveç'te de yayımlanmıştır. Gazetenin editörlüğünü 1989 yılında Tital Muradov, 1991 yılında Emirike Serdar sürdürmüştür. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 21:24, 18 Aralık 2016 (UTC)


Emile Zola 1902.jpg
Émile Zola, (2 Nisan 1840, Paris – 29 Eylül 1902), dünya edebiyatının en ünlü yazarları arasına girmiş Fransız yazar.

Edebiyatta Natüralizm akımının ilk temsilcilerinden birisidir. Bilimsel yöntemlerden etkilenerek romancının ‘gözlemleyen’ ve ‘deney yapan’ olması gerektiğini savunmuştur. Yirmi ciltlik "‘Rougon-Macquart’lar: İkinci İmparatorluk Devrinde Bir Ailenin Doğal ve Toplumsal Tarihi’" serisinde dönemin Fransız toplumunun bir tablosunu yansıtmaya çalıştı.

Yazar, Dreyfus tartışmasında aldığı tavırla 19. yüzyılın son ve yirminci yüzyılın ilk çeyreğindeki uluslararası edebiyat gündemine oturdu. Bir insanın Hristiyan dininden ve Fransız ırkından değil diye haksız yere mahkum olmasına isyan etti;"Gerçek yürüyor ve hiçbir güç onu durduramayacak." sözleri Zola'nın sloganı oldu. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ölümünün 115. yılı nedeniyle 29 Eylül'de günün maddesi olabilir.--Başak (mesaj) 13:17, 4 Eylül 2017 (UTC)

Müzik

Ayla Erduran.jpg
Ayla Erduran, Ayla Erduran (22 Eylül 1934, İstanbul), Türk keman sanatçısı.

Türkiye'de ve dünyanın bir çok yerinde verdiği başarılı konserler ile tanınmış bir keman virtüözüdür.

Üroloji alanında Türkiye'nin öncü doktorlarından Behçet Sabri Erduran'ın kızı olan Ayla Erduran, kemana dört yaşında Karl Berger'in öğrencisi olarak başladı. 1946 - 1951 yılları arasında Paris Ulusal Konservatuvarında eğitim görerek keman bölümünden birincilikle mezun oldu. Avrupa'daki konser kariyerine Polonya'da, Varşova Filarmoni Orkestrası eşliğinde çaldığı Glazunov'un keman konçertosuyla başladı. 1971'de Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanı aldı. Erduran bir yandan konser kariyerine devam ederken, 1973'ten 1990'lara kadar İsviçre'deki Conservatoire Populaire'de ve Lozan Konservatuvarı ustalık sınıfında öğretmenlik yapmıştır.Devamı...

Eleştiri/NOT: --Başak (mesaj) 18.40, 17 Şubat 2018 (UTC)

Resim

Graves of Vincent and Théodore Van Gogh.jpg
Vincent van Gogh, 29 Temmuz 1890 sabahı erken saatlerde, Fransa'nın kuzeyinde Auvers-sur-Oise köyünde Auberge Ravoux'daki odasında ölmüştür. 27 Temmuz 1890 günü van Gogh'un tarlalarda iken kendini tabanca ile vurduğuna genel olarak inanılmaktadır.

1889 yılında Vincent'ın zihin sağlığı kötüleşti. Arles'da gelişen olaylar sonrasında kasabalıların dilekçesiyle hastaneye yatırıldı. Durumu iyileşme gösterdikten sonra kardeşi Theo ile Johanna Bonger'ın evlenmesi ile aynı zamanda Mart 1889'da hastaneden taburcu edilmeye hazırdı. Ancak son anda hastanede Protestan hastalara yardımcı olan Frédéric Salles'e bir akıl hastanesine yatmak istediğini söyledi. Salles'in önerisi ile van Gogh Saint-Rémy yakınlarında bir akıl hastanesini seçti. Başlangıçta bu fikre karşı çıkan Theo, Vincent'ın Pont Aven'de Paul Gauguin'in yanına gitmesi önerdi ancak sonunda razı gelerek akıl hastanesi masraflarını üstlenmeyi kabul etti (hastaneden en ucuz üçüncü sınıf yatak ayrılmasını istedi.) Vincent akıl hastanesine 1889 Mayıs ayının başlarında yattı. Zihinsel durumu bir süreliğine dengeli duruma gelen van Gogh açık havada çalışarak, bu dönem içinde Yıldızlı Gece gibi en tanınmış resimlerini üretmiştir. Ancak Temmuz sonunda, Arles'ı ziyaret etmesinin ardından bir ay sürecek ciddi bir nöbet geçirdi. Bu nöbetten sonra da durumu iyileşen van Gogh 1889 Aralık ayının sonunda ve Madame Ginoux'ya Arles'da portresini verirken 1890 Ocak ayında yine akut nöbetler geçirdi. Jan Hulsker tarafından son nöbeti olarak belirtilen bu nöbet en uzun ve en üzücü nöbeti olmuş ve 1890 Mart ayına kadar sürmüştür. 1890 Mayıs ayında Vincent akıl hastanesinden taburcu edildi (akıl hastanesinde yaptığı son resim keder ve ümitsizliğin bir imgelemi olan Sonsuzluğun Eşiğinde tablosudur) ve Paris'te Theo ve Jo ile biraz zaman geçirdikten sonra, Paris'in kuzeyinde, ressamlar arasında popüler bir köy olan Auvers-sur-Oise'a taşındı. Devamı...

Eleştiri/NOT:--Yabancım 15:42, 28 Ocak 2017 (UTC)

Sinema

Lenin in October movie, 1937 final.jpg
Ekim'de Lenin, (Rusça: Ленин в Октябре), yönetmenliğini Mihail Romm'un yaptığı 1937 Sovyetler Birliği yapımı film.

Film Yakov Sverdlov'un hayatını konu almakta, Tüm Rusya Merkezi Yönetim Komitesi başkanlığı sırasında meydana gelen olayları anlatmaktadır.

Şubat 1936'da Ekim Devrimi'nin 20. yılı sebebiyle Ekim Devrimi ve Lenin'in konu alındığı bir film yarışması düzenleneceği açıklanmıştır. Yarışma katılan filmler Stalin'in başkanlık ettiği ülkenin önde gelen film yapımcılarının oluşturduğu bir komisyon tarafından denetlenir. Bu zaman zarfında Mosfilm ve Lenfilm arasında bir rekabet doğmuş, en gerçekçi Lenin imajını yaratmak için bir yarışa girmişlerdir. Yarışmaya katılan çoğu film Sergey Ayzenştayn'ın 1928 yapımı Ekim filmini büyük ölçüde referans alınmış, bununla birlikte dönemin teknolojisi ile geliştirilmiştir. (Söz konusu dönemde filmlere ses eklentisi yeni bir teknoloji idi)

Filmin hikayesi 1917 yılında gerçekleşen Ekim Devrimi'ni ve devrimde Bolşevik lider Vladimir Lenin'in rölü üzerine kuruludur.

Lenin Sankt-Peterburg'daki işlerin ayaklanmasına önayak olur. Bu zaman diliminde Stalin ile bir araya gelir ve yakın bir müttefik olurlar. Ardından Bolşevik Parti, yakın zamanda gerçekleşecek bir ayaklanma için gizli bir toplantı yapar. Filmde Lev Kamenev ve Grigori Zinoviyev'in bu gizli toplantıdaki planları açıklaması üzerine yaptığı ihanet de konu alınır. (Lenin bu meseleyi Bolşevik Parti Üyelerine Mektup adlı eserinde detaylıca anlatmıştır.) Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 17:19, 16 Şubat 2016 (UTC)

Tiyatro ve opera

Suzan lütfullah büstü.jpg
Suzan Lütfullah, Suzan Lütfullah (d. 1909, İstanbul- ö. 11 Ocak 1932, İstanbul), Türk opera sanatçısı.

Türkiye'nin ilk profesyonel Müslüman primadonnasıdır. II. Abdülhamit'in kilercibaşısı İbrahim Bey'in torunu Suzan Lütfullah Hanım 17 yaşında iken, Kadıköy Şehbal Tiyatrosu'nda o yıl kurulan Yeni Operet Heyeti'nin ilk oyunu "Balo Kaçakları"nda başrolde oynadı ve bu yaşta sahneye çıkan ilk Türk kızı oldu. Muhlis Sabahattin Ezgi'nin kurduğu Muhlis'in Çocukları Operet Topluluğu ile Ayşe operetinde rol aldı ve Ayşe operetinin prömiyerinin yapıldığı Samsun'da sahneye çıkarak büyük başarı kazandı. Ayşe Opereti'nden sonra Telefoncu Kız, Şen Dul, Franz Lehár, Çardaş Fürstin, Emmerich Kálmán, Bayadere, Asaletmaab operalarında rol aldı.

Türkiye'nin ilk tenorlarından Lütfullah Sururi Bey'le evlenen Suzan Hanım eşi ile Almanya'da bir dizi plak doldurmuş; bu taş plaklarda operetlerin yanı sıra, Gözler Sözler, İstanbul Hatırası, Seven Kalp Böyle Yanar, Memleketim, Rita Tango, Bir Martı Gibi, Ben bir Çingeneyim ve Vatan Hatırası, Bulvardaki Küçük Bar adlı tangoları seslendirmiştir.Devamı...

Eleştiri/NOT: --Başak (mesaj) 18.16, 17 Şubat 2018 (UTC)

Diğer sanat dalları

Gündem/Tarihte bugün/Yıl dönümleri

The Kiss.JPG
Öpücük (Rodin heykeli), Öpücük (Fransızca: Le Baiser), Fransız heykeltıraş Auguste Rodin'in eseri olan 1882 tarihli mermer heykel.

Sanat tarihinde romantik aşkın sembolü olmuş en ünlü eserlerdendir. Dante'nin İlahi Komedya'sında yer verilen yasak bir aşktan esinlenerek yapılmış olan eser, bir kaya üzerinde oturmuş iki çıplak sevgiliyi öpüşürken gösterir. Heykeldeki öpüşen çift, 13. yüzyılda yaşamış soylu bir İtalyan kadını olan Francesca da Rimini ile Paolo Malatesta'dır. Francesca’nın kocası tarafından yakalanıp katledilen ve aynı mezara birlikte gömülen aşıkların öyküsü, 19. yüzyıl sanatçılarının sıklıkla işlediği bir temadır.

Rodin hayatı boyunca bu heykelin üç adet büyük boyutlu ve pek çok küçük boyutlu versiyonunu üretmiştir. Fransız hükûmetinin siparişi olan ilk büyük boyutlu mermer heykel, 1918'den beri Paris'teki Rodin Müzesi'nde sergilenmektedir.Devamı...

Eleştiri/NOT:Bir 14 Şubat maddesi olabilir.--Başak (mesaj) 18.00, 17 Şubat 2018 (UTC)

Popüler kültür

Panda Cub from Wolong, Sichuan, China.JPG
Never Say No to Panda, Panda Cheese isimli peynir markasının üreticisi olan Arab Dairy için Advance Marketing adlı şirket tarafından hazırlanan ve ilk olarak 2010 yılında, Mısır televizyonlarında yayınlanan reklam serisi.

Her reklam, kendisine önerilen Panda Cheese markalı peyniri reddeden kişinin yer aldığı kısımla başlar. Hemen ardından arka planda çalan Buddy Holly'nin "True Love Ways" şarkısı eşliğinde, bir dev panda belirir. Peyniri reddeden kişiye birkaç saniye boyunca hareket etmeden bakan panda, sonrasında çevresine zarar vermeye başlar. Tekrardan gözlerini peyniri reddeden kişiye dikmesinin ardından ise ürünün kısa tanıtımı ve "Never Say No to Panda" (Pandaya Asla Hayır Demeyin) yazısıyla birlikte reklam sonlanır. Televizyonlarda yayınlanmasının ardından reklamlar, İnternet ortamında oldukça popüler olmuştur. Devamı...

Kurum, kuruluş ve organizasyonlar

Progress 1.jpg
İlerleme Yayıncılık (Moskova), (İngilizce: Progress Publishers) ya da Yabancı Diller Yayınevi (Rusça: Издательство литературы на иностранных языках), 1931 yılında Sovyetler Birliği'nin başkenti Moskova'da "SSCB Dışişleri İşçileri Derneği" ismiyle kurulan yayınevi. Yayınevi; Marksist-Leninist eserlerin İngilizce sürümlerini yayımlamasıyla bilinmektedir.

Yayınevi 1939 yılında isim değişikliğine giderek "Yabancı Diller Yayınevi" adını almış, ardından 1963 yılında yabancı edebiyat dünyasındaki eserlerin de yayımlamasıyla birlikte "İlerleme Yayıncılık" (Rusça: Прогресс) ismini almıştır.

Karl Marx, Friedrich Engels, Vladimir Lenin, Josef Stalin gibi bir çok komünist liderin teorik ve felsefik eserlerini İngilizceye çeviren yayınevi, bu katkılarıyla Marksizm-Leninizm ideolojisinin dünyaya tanıtılmasında önemli bir yere sahiptir. Bunun yanında yabancı dil, kılavuz kitapları, bilimsel kitaplar, sanat kitapları, eşitli siyasi kitaplar, klasik kitaplar, çocuk edebiyatı, roman ve kısa kurgu gibi kitap türleri de kitap yayımlamıştır. Ayrıca Marx ve Engels'in yayımlanmayan mektup ve diğer eserlerini de literatüre kazandırmıştır. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 01:14, 14 Aralık 2015 (UTC)


Flag of Mordva ASSR.svg
Mordovya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, (Rusça:Мордовская Автономная Советская Социалистическая Республика, Mordowskaja ASSR), Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti.

1917 Ekim Devrimi ve Rus İç Savaşı döneminde Mordovya bölgesindeki halk büyük çoğunlukla Bolşeviklerin yanında yer almıştır. İç savaşın sona ermesinden sonra Mordovya bölgesi Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ni bir parçası haline geldi. 1925'te yerel bir Sovyet hükümeti, özerk bölge ve köy meclisleri kuruldu. Sovyet iktidarının ilk dönemlerinde, biri 1922 yılında Erzya lehçesine ve diğeri de 1923 yılında Kiril alfabesi kullanılarak "Moksha" lehçesine dayanan iki yazılı dil geliştirildi. Ardından 16 Temmuz 1928 tarihinde Mordovya Okrugu kuruldu. Daha sonra 10 Ocak 1930'da bu yönetim birimi oblasta çevrilerek Mordovya Özerk Oblastı'na dönüştürülmüştür. Mordovya ÖSSC, Kuybişev Oblastı'nda 20 Aralık 1934 tarihinde Mordovya Özerk Oblastı'nın yerine kurulmuştur. Daha sonra Kuybişev Oblastı'ndan ayrılmış ve doğrudan Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmıştır.

Mordovya ÖSSC yönetim kurulu 7 Aralık 1990'da yayınladığı Cumhuriyetin Hukuki Statüsüyle İlgili Bildirgesi isimli deklarasyonla statüsünü "Özerk Sovyet Cumhuriyeti" yerine "Sovyet cumhuriyeti" şeklinde değiştirmiştir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin dağılması'ndan kısa süre önce yasal adını Mordovya Cumhuriyeti olarak ilan edilmiştir. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 13:11, 11 Şubat 2017 (UTC)


SegundoCongresoDelCominternLeninKárajanBujarinZinoviev19200719.jpg
Kızıl Sendika Enternasyonali, (Rusça: Красный интернационал профсоюзов; Krasnyi internatsional profsoyuzov) ya da Profintern, Komünist Enternasyonal'ın ana öğesi olarak sendikaların faaliyetlerini uluslararası düzeyde komünist faaliyetlere paralel olarak kontrol etmek üzere kurulan kuruluş. Resmen 1921 yılında kurulan örgüt; sosyal demokrat görüşleriyle bilinen ve "Amsterdam Enternasyonali" olarak da isimlendirilen, sınıf mücadelesi tezine karşı sınıf işbirliğini savunan ve bu yolla Marksist görüşü reddeden Uluslararası Sendikalar Federasyonu'na karşıt faaliyetler yürüttü. Uluslararası Sendikalar Federasyonu, bu anlamıyla Komintern'in çalışmalarına ve onun devrim hedefine engel teşkil ettiği için Profintern'in kıyasıya eleştirilerine maruz kaldı. 1937 yılında feshedildi.

Temmuz 1920'de, Komintern başkanı Grigori Zinoviyev'in emriyle, Komünist Enternasyonal 2. Dünya Kongresi'ne ait olarak geçici şekilde[Uluslararası Sendikalar Konseyi (Rusça: Mezhsovprof) kuruldu. Bu komite - Komintern Kongresi'nin Rus, İtalyan, İngiliz, Bulgar ve Fransız delegeleri de dahil olmak üzere - kızıl sendikalarına uluslararası bir kongre düzenlemek göreviyle kuruldu. Sovyet sendika lideri Solomon Lozovski yeni konseyin başkanı oldu. İngiliz sendikacı Tom Mann ve Fransız sendikacı Alfred Rosmer yardımcı seçildiler. Devamı...

Eleştiri/NOT: --Ahmet Turhan (mesaj) 10.22, 17 Şubat 2018 (UTC)

Diğer

The article is a derivative under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License. A link to the original article can be found here and attribution parties here. By using this site, you agree to the Terms of Use. Gpedia Ⓡ is a registered trademark of the Cyberajah Pty Ltd.