IPA t

Stimmlose alveolare Plosiv
IPA-Nummere	103
IPA-Zeiche	t
IPA-Bildli
Teuthonista	t
X-SAMPA	t
Kirshenbaum	t
Hörbiispiilⓘ/?

De stimmlosi alveolari Plosiv isch e Konsonant wo in fascht jedere Sprooch vorchùnt. S Hawaiisch isch eini vo de sältene Sprooche wo kei alveolare Plosiv hen. S Zeiche im IPA defür isch [t].

Im Alemannische chùnt de Luut als Lenis, Fortis ùn behuucht vor. Bstimmti Dialäkt, bsùnders im Niideralemannische ùn Schwööbische hen aber au nùmme de Lenis.

• Es isch en Verschlùssluut; dr Lùftstrom im Muul wird ganz blockiert ùn deno wird d Lùft ùff eimool dur s Muul abgloo.
• De Artikulationsort isch alveolar; er wird dur diräkte Kontakt vo de Zùng mit de Alveole produziert.
• D Phonation isch stimmlos; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder nit.
• Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse.
• Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut.

Sprooch		Wort	IPA-Transkription	Bedütig	Bemerkig
Baseldytsch	Lenis	Brueder	[ˈb̥ʁuə̯d̥əʁ]	‚Brueder‘
	Fortis	Zyt	[tsit]	‚Zyt‘
	behuucht	Tee	[ˈtʰeː]	‚Tee‘	vorallem in neuere Lehnwörter ussem Dütsche
Hotzewälderisch	Lenis	chläädere	[ˈɣ̊læːd̥ərə]	‚chlettre‘
	Fortis	Laitere	[ˈlaɪ̯tərə]	‚Leiter‘
	behuucht	Thunnèll	[tʰuˈnɛl]	‚Tunnel‘	chùnt nùmme in neuere Främdwörter oder Konsonantehuufe mit /h/ vor.
Jùutütsch	Lenis	Bìndeg	[ˈb̥ɪndəg̊](info)	‚Bindig‘
	Fortis	Tììsch	[tɪːʃ](info)	‚Disch‘
	behuucht	?
Markgräflerisch	Lenis	Faade	[ˈv̥ɑːd̥ə](info)	‚Fade‘
	Fortis	d Lyd	[tlid̥]	‚d Lüt‘	Allophon vo /d̥/ in Konsonantehuufe.
	behuucht	Thanggschdel	[tʰɑŋg̊ˈʃtel]	‚Tankstell‘	chùnt vorallem in neuere Främdwörter vor.
Oberelsässisch	Lenis	Dezamber	[d̥eˈtsæmb̥əʁ̥](info)	‚Dezämber‘
	Fortis	Fiirtig	[ˈv̥iːʁ̞tɪg̊](info)	‚Füürtig‘
	behuucht	?	?
Oberschwäbisch	Lenis	s Bett	[spɛd̥](info)	‚s Bett‘
	Fortis	Donschteg	[ˈd̥onʃtɪg̊](info)	‚Dùnschtig‘	Allophon vo /d̥/ in Konsonantehuufe.
	behuucht	dr Tee	[d̥əʁ̞ tʰeː](info)	‚de Tee‘	chùnt vorallem in neuere Främdwörter vor.
Oschtschwyzerisch	Lenis	Lade	[ˈlɑd̥ə](info)	‚Lade‘
	Fortis	Latte	[ˈlɑtə](info)	‚Latte‘
	behuucht	?	?
Solothurnisch	Lenis	Däuer	[ˈd̥æʊ̯əɾ](info)	‚Däller‘
	Fortis	nüüt	[nyːt](info)	‚nüüt‘
	behuucht	?	?
Züritüütsch	Lenis	en Lade	[ən ˈlɒd̥ə](info)	‚en Laade‘
	Fortis	Schlitte	[ˈʒ̊litə](info)	‚Schlitte‘
	behuucht	Thee	[tʰeː](info)	‚Tee‘	vorallem in Lehnwörter ussem Hochdütsche
Dütsch		Tochter	[ˈtʰɔxtɐ](info)	‚Dochter‘	isch in de meischte Positione behuucht
Rätoromanisch	Surselvisch	tegia	[ˈtedʑɐ](info)	‚Hütte‘
	Putèr	tuot	[tuɔ̯t](info)	‚alles‘
	Vallader	giat	[dʑat](info)	‚Chatz‘
Frankoprovenzalisch	Greyerzerisch	la gajèta	[la gaˈʒɛta](info)	‚d Zytig‘
	Walliser Patois (Nendaz)	faràta	[ˈfaʁɒtɐ](info)	‚spaziere goo‘
Chinesisch	Mandarin	大/ Pinyin:dà	[ta˥˩]	'gross'
Tschechisch		toto	[toto]	'des'
Niiderländisch[1]		taal	[taːl]	'Sprooch'
Änglisch		tool	[tʰuɫ]	'Werchzüüg'
Französisch[2]		tordu	[tɔʀdy]	'chrumm'
Neugriechisch		τρία	[ˈtria]	'drüü'
Ungarisch[3]		tutaj	[tutɒj]	'Floss'
Japanisch[4]		Kanji:特別/tokubetsu	[tokɯbetsɯ]	'bsunders'
Koreanisch		턱/teok	[tʰʌk̚̚ ]	'Chiefer'
Malaiisch		Malay alphabet tahun	[tahun]	'Joor'
Maltesisch		tassew	[tasˈsew]	'woor, richtig'
Norwegisch		tann	[tɑn]	'Zaan'
Nunggubuyu[5]		[taɾawa]		'gierig'
Slowakisch		to	[to]	'des'
Thailändisch		ตา/ta	[taː˥˧]	'Aug'
Vietnamesisch		ti	[ti]	'Fääler, Defekt'

1. ↑ Gussenhoven (1992:45)
2. ↑ Fougeron & Smith (1993:73)
3. ↑ Szende (1994:91)
4. ↑ Okada (1991:94)
5. ↑ Ladefoged (2005:158)