Ароннікавыя
| Ароннікавыя | ||||||||||||||||
| Капытнік (Calla palustris) | ||||||||||||||||
| Навуковая класіфікацыя | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||
| Міжнародная навуковая назва | ||||||||||||||||
|
Araceae Juss. | ||||||||||||||||
| Сінонімы | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
Ароннікавыя, Ароідныя[1] (Araceae) — буйное сямейства аднадольных раслін, якое ўключае больш за 3000 відаў у 117[2] родах.
У сістэме класіфікацыі APG II сямейства адносіцца да парадку Шальнікакветныя (Alismatales), які ўваходзіць у клас аднадольных.
Апісанне
Травы, ліяны, эпіфіты, іншы раз дрэвападобныя расліны, звычайна наземныя, радзей водныя. Кветкі дробныя, двух- або аднаполыя, у катахах, прыкрытыя лістом — покрывам, зрэдку афарбаваным, з калякветнікам або без яго, іншы раз кветкі рэдукаваны да адной тычынкі і пладалісціка; трапляюцца кветкі, паглыбленыя ў вось катаха. Гінецэй са зрослых пладалісцікаў (цэнакарпны). Завязь пераважна верхняя 1—3-гнездавая, з адным або некалькімі семязародкамі ў кожным гняздзе. Плод — ягада. Насенне з багатым эндаспермам.
Пашырэнне
Пашыраны амаль па ўсім зямным шары, асабліва ў трапічных і субтрапічных краінах. На Беларусі сустракаюцца капытнік, многакарэннік, раска і інш.
Асаблівасці біялогіі
Апыленне пераважна энтамафільнае.
Класіфікацыя
Падсямейства
У цяперашні час, у межах ароідных вылучаюць 8 падсямействаў[3]:
- Aroideae
- Gymnostachydoideae
- Calloideae
- Lasioideae
- Monsteroideae
- Orontioideae
- Pothoideae
- Раскавыя (Lemnoideae)
У параўнанні з больш раннімі сістэмамі ў таксанаміі сямейства адбыліся наступныя змены: падсямейства Acoroideae было вылучана ў асобнае сямейства Acoraceae; раней самастойнае сямейства Раскавыя (Lemnaceae) было ўключана ў сямейства Ароннікавыя ў рангу подсемейства.
Роды
Агульны лік родаў у сямействе — больш ста.
Вельмі вялікі ўклад у вывучэнне раслін сямейства Ароннікавыя зроблены аўстрыйскім батанікам Генрыхам Вільгельмам Шотам. Апісаныя ім роды дапоўнены скарачэннем «Schott».
Магчымая прамое і зваротнае сартаванне па ўсіх слупках
| Лацінская назва |
Руская назва |
Падсямейства | Трыба |
|---|---|---|---|
| Aglaodorum Schott | Aroideae | Aglaonemateae | |
| Aglaonema Schott | Aroideae | Aglaonemateae | |
| Alloschemone Schott | Monsteroideae | Monstereae | |
| Alocasia (Schott) G.Don | Aroideae | Colocasieae | |
| Ambrosina Bassi | Aroideae | Ambrosineae | |
| Amorphophallus Blume ex Decne. | Aroideae | Thomsonieae | |
| Amydrium Schott | Monsteroideae | Monstereae | |
| Anadendrum Schott | Monsteroideae | Anadendreae | |
| Anaphyllopsis A.Hay | Lasioideae | ||
| Anaphyllum Schott | Lasioideae | ||
| Anchomanes Schott | Aroideae | Nephthytideae | |
| Anthurium Schott | Pothoideae | Anthurieae | |
| Anubias Schott | Aroideae | Anubiadeae | |
| Aridarum Ridl. | Aroideae | Schismatoglottideae | |
| Ariopsis Nimmo | Aroideae | Colocasieae | |
| Arisaema Mart. | Aroideae | Arisaemateae | |
| Arisarum Mill. | Aroideae | Arisareae | |
| Arophyton Jum. | Aroideae | Arophyteae | |
| Arum L. | Ароннік | Aroideae | Areae |
| Asterostigma Fisch. & C.A.Mey. | Aroideae | Spathicarpeae | |
| Bakoa P.C.Boyce & S.Y.Wong | |||
| Biarum Schott | Aroideae | Areae | |
| Bognera Mayo & Nicolson | Aroideae | Dieffenbachieae | |
| Bucephalandra Schott | Aroideae | Schismatoglottideae | |
| Caladium Vent. | Aroideae | Caladieae | |
| Calla L. | Капытнік | Calloideae | |
| Callopsis Engl. | Aroideae | Callopsideae | |
| Carlephyton Jum. | Aroideae | Arophyteae | |
| Cercestis Schott | Aroideae | Culcasieae | |
| Chlorospatha Engl. | Aroideae | Caladieae | |
| Colletogyne Buchet | Aroideae | Arophyteae | |
| Colocasia Schott | Aroideae | Colocasieae | |
| Croatiella E.G.Gonç. | |||
| Cryptocoryne Fisch. ex Wydler | Aroideae | Cryptocoryneae | |
| Culcasia P.Beauv. | Aroideae | Culcasieae | |
| Cyrtosperma Griff. | Lasioideae | ||
| Dieffenbachia Schott | Aroideae | Dieffenbachieae | |
| Dracontioides Engl. | Lasioideae | ||
| Dracontium L. | Lasioideae | ||
| Dracunculus Mill. | Aroideae | Areae | |
| Eminium (Blume) Schott | Aroideae | Areae | |
| Epipremnum Schott | Monsteroideae | Monstereae | |
| Filarum Nicolson | Aroideae | Zomicarpeae | |
| Furtadoa M.Hotta | Aroideae | Homalomeneae | |
| Gearum N.E.Br. | Aroideae | Spathicarpeae | |
| Gonatopus Hook.f. ex Engl. | Aroideae | Zamioculcadeae | |
| Gorgonidium Schott | Aroideae | Spathicarpeae | |
| Gymnostachys R.Br. | Gymnostachydoideae | ||
| Hapaline Schott | Aroideae | Caladieae | |
| Helicodiceros Schott | Aroideae | Areae | |
| Heteropsis Kunth | Monsteroideae | Heteropsideae | |
| Holochlamys Engl. | Monsteroideae | Spathiphylleae | |
| Homalomena Schott | Aroideae | Homalomeneae | |
| Jasarum G.S.Bunting | Aroideae | Caladieae | |
| Lagenandra Dalzell | Aroideae | Cryptocoryneae | |
| Landoltia Les & D.J.Crawford | Lemnoideae | ||
| Lasia Lour. | Lasioideae | ||
| Lasimorpha Schott | Lasioideae | ||
| Lemna L. | Раска | Lemnoideae | |
| Lysichiton Schott | Orontioideae | ||
| Mangonia Schott | Aroideae | Spathicarpeae | |
| Monstera Adans. | Monsteroideae | Monstereae | |
| Montrichardia Crueg. | Aroideae | Montrichardieae | |
| Nephthytis Schott | Aroideae | Nephthytideae | |
| Orontium L. | Orontioideae | ||
| Pedicellarum M.Hotta | Pothoideae | Potheae | |
| Peltandra Raf. | Aroideae | Peltandreae | |
| Philodendron Schott | Aroideae | Philodendreae | |
| Phymatarum M.Hotta | Aroideae | Schismatoglottideae | |
| Pinellia Ten. | Aroideae | Arisaemateae | |
| Piptospatha N.E.Br. | Aroideae | Schismatoglottideae | |
| Pistia L. | Aroideae | Pistieae | |
| Podolasia N.E.Br. | Lasioideae | ||
| Pothoidium Schott | Pothoideae | Potheae | |
| Pothos L. | Pothoideae | Potheae | |
| Protarum Engl. | Aroideae | Colocasieae | |
| Pseudodracontium N.E.Br. | Aroideae | Thomsonieae | |
| Pseudohydrosme Engl. | Aroideae | Nephthytideae | |
| Pycnospatha Thorel ex Gagnep. | Lasioideae | ||
| Remusatia Schott | Aroideae | Colocasieae | |
| Rhaphidophora Hassk. | Monsteroideae | Monstereae | |
| Rhodospatha Poepp. | Monsteroideae | Monstereae | |
| Scaphispatha Brongn. ex Schott | Aroideae | Caladieae | |
| Schismatoglottis Zoll. & Moritzi | Aroideae | Schismatoglottideae | |
| Scindapsus Schott | Monsteroideae | Monstereae | |
| Spathantheum Schott | Aroideae | Spathicarpeae | |
| Spathicarpa Hook. | Aroideae | Spathicarpeae | |
| Spathiphyllum Schott | Monsteroideae | Spathiphylleae | |
| Spirodela Schleid. | Многакарэннік | Lemnoideae | |
| Stenospermation Schott | Monsteroideae | Monstereae | |
| Steudnera K.Koch | Aroideae | Colocasieae | |
| Stylochaeton Lepr. | Aroideae | Stylochaetoneae | |
| Symplocarpus Salisb. ex W.P.C.Barton | Orontioideae | ||
| Synandrospadix Engl. | Aroideae | Spathicarpeae | |
| Syngonium Schott | Aroideae | Caladieae | |
| Taccarum Brongn. ex Schott | Aroideae | Spathicarpeae | |
| Theriophonum Blume | Aroideae | Areae | |
| Typhonium Schott | Aroideae | Areae | |
| Typhonodorum Schott | Aroideae | Peltandreae | |
| Ulearum Engl. | Aroideae | Zomicarpeae | |
| Urospatha Schott | Lasioideae | ||
| Wolffia Horkel ex Schleid. | Вольфія | Lemnoideae | |
| Wolffiella (Hegelm.) Hegelm. | Lemnoideae | ||
| Xanthosoma Schott | Aroideae | Caladieae | |
| Zamioculcas Schott | Aroideae | Zamioculcadeae | |
| Zantedeschia Spreng. | Aroideae | Zantedeschieae | |
| Zomicarpa Schott | Aroideae | Zomicarpeae | |
| Zomicarpella N.E.Br. | Aroideae | Zomicarpeae |
Гл. таксама
Зноскі
- ↑ Киселевский А. И. Латино-русско-белорусский ботанический словарь. — Мн.: «Наука и техника», 1967. — С. 145. — 160 с. — 2 350 экз.
- ↑ [https://web.archive.org/web/20170617232641/http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Araceae/ Архівавана 17 чэрвеня 2017. Araceae on The Plant List]
- ↑ а б Паводле Germplasm Resources Information Network (GRIN)
Літаратура
- Ароннікакветныя // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. Ааліты — Гасцінец / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — 575 с., іл. — 10 000 экз.
- Грудзинская И. А. Семейство аронниковые (Araceae) // Жизнь растений. В 6-ти т. Т. 6. Цветковые растения / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — М.: Просвещение, 1982. — С. 466—493.
- Чуб В. Загадки ароидных // Цветоводство. — 2008. — № 3. — С. 58—61.
Спасылкі
- Ароидеи // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб., 1890—1907.
- Ароидные, аронниковые (руск.) — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
- Watson, L.; Dallwitz, M.J. The Families of Flowering Plants. Araceae (Семейства цветковых растений. Ароидные) Архівавана 14 лютага 2005. (англ.)
- Роды ароидных на сайте International Aroid Society (англ.) (Праверана 13 мая 2010)