Paulownia

Paulownia

Paulownia tomentosa, агульны выгляд дарослага дрэва
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Paulownia Siebold & Zucc., 1835

Віды
Гл. тэкст

Сістэматыка
на Віківідах

Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  33459
NCBI  39251
GRIN  g:8948
IPNI  30013788-2

Paulownia — род раслін сямейства Paulowniaceae (раней гэты род часам адносілі да сямейства Bignoniaceae і Залознікавыя).

Філіп Зібальд і Іозеф Цукарыні далі расліне назву па імені па бацьку дачкі імператара Паўла I Ганны Паўлаўны (1795—1865): назваць род Anna яны не маглі, паколькі такі род ужо існаваў, а імя па бацьку яны прынялі за другое імя.

Апісанне

Paulownia imperialis. Батанічная ілюстрацыя з кнігі Зібальда і Цукарыні Flora Japonica, 1870

Лістападныя высокія дрэвы.

Ствол прамы, крона разгалістая.

Лісце супратыўнае, на доўгіх хвосціках. Ліставая пласцінка буйная, глыбоказубчастая або трохлопасцевая. Край ліста суцэльны. Прылісткаў няма.

Кветкі буйныя, лілова-бэзавыя, часам амаль белыя, у мяцёлкавых суквеццях на канцах парасткаў. Чашачка званочкавая.

Плод — каробачка. Насенне дробнае, крылатае.

Арэал

Расце на Далёкім Усходзе і ў Паўднёва-Усходняй Азіі: Кітай (Аньхой, Фуцзянь, Гуандун, Хубэй, Цзянсу, Сычуань, Юньнань), Карэя, Тайвань, Лаос, В'етнам.

У садах і парках Еўропы і Паўночнай Амерыкі культывуюць Paulownia tomentosa — дрэва вышынёй 15-20 м, з шырокай кронай і буйным (даўжынёй да 30 см і шырынёй да 25 см) цэльнакрайнім лісцем на доўгіх хвосціках. Кветкі бледна-фіялетавыя, у прамых пірамідальных суквеццях; цвіценне — да з'яўлення лісця. Каробачкі захоўваюцца на дрэве часам да наступнага лета.

У Расіі і сумежных краінах у культуры: на Каўказе, на Паўднёвым беразе Крыма[1]; на захадзе і поўдні Украіны; паўночней — зімой абмярзае.

Батанічная класіфікацыя

Па дадзеных сайта GRIN, род складаецца з 5 відаў:

  • Paulownia elongata S.Y.Hu
  • Paulownia fortunei (Seem.) Hemsl., сінонімы: Paulownia duclouxii Dode, Paulownia mikado T.Ito
  • Paulownia kawakamii T.Ito
  • Paulownia speciosa hort.
  • Paulownia tomentosa (Thunb.) Steud.[2], сінонім Paulownia imperialis Siebold & Zucc.

Па дадзеных сайта The Plant List род уключае 7 відаў [3]:

  • Paulownia catalpifolia T.Gong ex D.Y.Hong
  • Paulownia elongata S.Y.Hu
  • Paulownia fargesii Franch.
  • Paulownia fortunei (Seem.) Hemsl.
  • Paulownia kawakamii T.Itô — від налічваў у 1997 годзе ўсяго 13 дарослых дрэў у натуральных умовах (усе — на востраве Тайвань) і быў знікаючым[4].
  • Paulownia taiwaniana T.W.Hu & H.J.Chang
  • Paulownia tomentosa Steud.

Прымяненне

Каштоўнае садова-паркавае дрэва для вырошчвання ў раёнах з цёплым і вільготным кліматам.

Драўніна лёгкая, мяккая; у Кітаі і Японіі яе выкарыстоўваюць для вырабу музычных інструментаў, мэблі, дробных вырабаў, апрацоўчых дошак, а таксама горных лыж і сноўбордаў.

Ужываецца для вырабу аснаванняў ракетак для настольнага тэніса.

Фотагалерэя

Зноскі

  1. Большая частка Крымскага паўвострава з'яўляецца аб'ектам тэрытарыяльных спрэчак паміж Расіяй, якая кантралюе спрэчную тэрыторыю, і Украінай.
  2. USDA NRCS апісвае гэты від як Paulownia tomentosa (Thunb.) Siebold & Zucc. ex Steud.
  3. Paulownia (англ.). The Plant List. Version 1.1. (2 лютага 2013). Праверана 7 кастрычніка 2016.
  4. International Union for Conservation of Nature and Natural Resources

Спасылкі

  • Paulownia: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)
  • Род на сайце USDA NRCS