Participium
Participium est pars orationis, quae et verbi et nominis simul particeps est. 'A nomine enim vindicat sibi genera et casus, a verbo tempora et significationes, ab utrisque numerum et figuram.' [1]
Descriptio
Participium, quod simul actionem aut statum ostendit qualitatemque, adiectivi naturam quodammodo complet actuosa verbi significatione.
In Lingua Latina tria participia sunt: Activi praesentis, passivi perfecti et activi futuri, exempli gratia participia verbi "amo , coniugationis 1":
- amans, amantis Act. Praes.
- amatus, -a, -um Pass.Perf.
- amaturus, -a, -um Act.Fut.
Veteres etiam Gerundivum pro participio futuri passivi habebant.
Declinatio participii
Participium praesens
| Casus | Singularis | Pluralis | ||
|---|---|---|---|---|
| Masc./Fem. | Neuter | Masc./Fem. | Neuter | |
| Nominativus | laudāns | laudantēs | laudantia | |
| Genetivus | laudantis | laudantium | ||
| Dativus | laudantī | laudantibus | ||
| Accusativus | laudantem | laudāns | laudantēs, laudantīs | laudantia |
| Ablativus | laudante, laudantī | laudantibus | ||
| Vocativus | laudāns | laudantēs | laudantia | |
| Locativus | ||||
Participium perfectum
| Casus | Singularis | Pluralis | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Masculine | Feminine | Neuter | Masculine | Feminine | Neuter | |
| Nominativus | laudātus | laudāta | laudātum | laudātī | laudātae | laudāta |
| Genetivus | laudātī | laudātae | laudātī | laudātōrum | laudātārum | laudātōrum |
| Dativus | laudātō | laudātō | laudātīs | |||
| Accusativus | laudātum | laudātam | laudātum | laudātōs | laudātās | laudāta |
| Ablativus | laudātō | laudātā | laudātō | laudātīs | ||
| Vocativus | laudāte | laudāta | laudātum | laudātī | laudātae | laudāta |
| Locativus | ||||||
Participium activum futurum
| Casus | Singularis | Pluralis | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Masculine | Feminine | Neuter | Masculine | Feminine | Neuter | |
| Nominativus | laudātūrus | laudātūra | laudātūrum | laudātūrī | laudātūrae | laudātūra |
| Genetivus | laudātūrī | laudātūrae | laudātūrī | laudātūrōrum | laudātūrārum | laudātūrōrum |
| Dativus | laudātūrō | laudātūrō | laudātūrīs | |||
| Accusativus | laudātūrum | laudātūram | laudātūrum | laudātūrōs | laudātūrās | laudātūra |
| Ablativus | laudātūrō | laudātūrā | laudātūrō | laudātūrīs | ||
| Vocativus | laudātūre | laudātūra | laudātūrum | laudātūrī | laudātūrae | laudātūra |
| Locativus | ||||||
| Casus | Singularis | Pluralis | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Masculinus | Femina | Neuter | Masculinus | Femina | Neuter | |
| Nominativus | serviendus | servienda | serviendum | serviendī | serviendae | servienda |
| Genetivus | serviendī | serviendae | serviendī | serviendōrum | serviendārum | serviendōrum |
| Dativus | serviendō | serviendō | serviendīs | |||
| Accusativus | serviendum | serviendam | serviendum | serviendōs | serviendās | servienda |
| Ablativus | serviendō | serviendā | serviendō | serviendīs | ||
| Vocativus | serviende | servienda | serviendum | serviendī | serviendae | servienda |
| Locativus | ||||||
Conjugatio participii activi futuri
| SINGULARIS | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persona prima | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudaturus sum | Praesens | laudaturus sim | |
| Imperfectum | laudaturus eram | Imperfectum | laudaturus essem | |
| Futurum | laudaturus erō | Perfectum | laudaturus fuerim | |
| Perfectum | laudaturus fuī | Plusquamperfectum | laudaturus fuissem | |
| Plusquamperfectum | laudaturus fueram | |||
| Futurum exactum | laudaturus fuerō | |||
| Persona secunda | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudaturus es | Praesens | laudaturus sis | |
| Imperfectum | laudaturus eras | Imperfectum | laudaturus esses | |
| Futurum | laudaturus eris | Perfectum | laudaturus fueris | |
| Perfectum | laudaturus fuisti | Plusquamperfectum | laudaturus fuisses | |
| Plusquamperfectum | laudaturus fueras | |||
| Futurum exactum | laudaturus fueris | |||
| Persona tertia | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudaturus est | Praesens | laudaturus sit | |
| Imperfectum | laudaturus erat | Imperfectum | laudaturus esset | |
| Futurum | laudaturus erit | Perfectum | laudaturus fuerit | |
| Perfectum | laudaturus fuit | Plusquamperfectum | laudaturus fuisset | |
| Plusquamperfectum | laudaturus fuerat | |||
| Futurum exactum | laudaturus fuerit | |||
| PLURALIS | ||||
| Persona prima | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudaturi sumus | Praesens | laudaturi simus | |
| Imperfectum | laudaturi eramus | Imperfectum | laudaturi essemus | |
| Futurum | laudaturi erimus | Perfectum | laudaturi fuerimus | |
| Perfectum | laudaturi fuimus | Plusquamperfectum | laudaturi fuissemus | |
| Plusquamperfectum | laudaturi fueramus | |||
| Futurum exactum | laudaturi fuerimus | |||
| Persona secunda | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudaturi estis | Praesens | laudaturi sitis | |
| Imperfectum | laudaturi eratis | Imperfectum | laudaturi essetis | |
| Futurum | laudaturi eritis | Perfectum | laudaturi fueritis | |
| Perfectum | laudaturi fuistis | Plusquamperfectum | laudaturi fuissetis | |
| Plusquamperfectum | laudaturi fueratis | |||
| Futurum exactum | laudaturi fueritis | |||
| Persona tertia | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudaturi sunt | Praesens | laudaturi sint | |
| Imperfectum | laudaturi erant | Imperfectum | laudaturi essent | |
| Futurum | laudaturi erunt | Perfectum | laudaturi fuerint | |
| Perfectum | laudaturi fuerunt | Plusquamperfectum | laudaturi fuissent | |
| Plusquamperfectum | laudaturi fuerant | |||
| Futurum exactum | laudaturi fuerint | |||
| Praesens | laudaturus esse |
|---|---|
| Perfectum | laudaturus fuisse |
Coniugatio gerundivi
| SINGULARIS | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persona prima | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudandus sum | Praesens | laudandus sim | |
| Imperfectum | laudandus eram | Imperfectum | laudandus essem | |
| Futurum | laudandus erō | Perfectum | laudandus fuerim | |
| Perfectum | laudandus fuī | Plusquamperfectum | laudandus fuissem | |
| Plusquamperfectum | laudandus fueram | |||
| Futurum exactum | laudandus fuerō | |||
| Persona secunda | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudandus es | Praesens | laudandus sis | |
| Imperfectum | laudandus eras | Imperfectum | laudandus esses | |
| Futurum | laudandus eris | Perfectum | laudandus fueris | |
| Perfectum | laudandus fuisti | Plusquamperfectum | laudandus fuisses | |
| Plusquamperfectum | laudandus fueras | |||
| Futurum exactum | laudandus fueris | |||
| Persona tertia | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudandus est | Praesens | laudandus sit | |
| Imperfectum | laudandus erat | Imperfectum | laudandus esset | |
| Futurum | laudandus erit | Perfectum | laudandus fuerit | |
| Perfectum | laudandus fuit | Plusquamperfectum | laudandus fuisset | |
| Plusquamperfectum | laudandus fuerat | |||
| Futurum exactum | laudandus fuerit | |||
| PLURALIS | ||||
| Persona prima | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudandi sumus | Praesens | laudandi simus | |
| Imperfectum | laudandi eramus | Imperfectum | laudandi essemus | |
| Futurum | laudandi erimus | Perfectum | laudandi fuerimus | |
| Perfectum | laudandi fuimus | Plusquamperfectum | laudandi fuissemus | |
| Plusquamperfectum | laudandi fueramus | |||
| Futurum exactum | laudandi fuerimus | |||
| Persona secunda | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudandi estis | Praesens | laudandi sitis | |
| Imperfectum | laudandi eratis | Imperfectum | laudandi essetis | |
| Futurum | laudandi eritis | Perfectum | laudandi fueritis | |
| Perfectum | laudandi fuistis | Plusquamperfectum | laudandi fuissetis | |
| Plusquamperfectum | laudandi fueratis | |||
| Futurum exactum | laudandi fueritis | |||
| Persona tertia | ||||
| Indicativus | Coniunctivus | |||
| Praesens | laudandi sunt | Praesens | laudandi sint | |
| Imperfectum | laudandus erant | Imperfectum | laudandi essent | |
| Futurum | laudandus erunt | Perfectum | laudandi fuerint | |
| Perfectum | laudandi fuerunt | Plusquamperfectum | laudandi fuissent | |
| Plusquamperfectum | laudandi fuerant | |||
| Futurum exactum | laudandi fuerint | |||
| Praesens | laudandus esse |
|---|---|
| Perfectum | laudandus fuisse |
Fontes
- ↑ Isidori Hispalensis Etymologiarum libro I, § 11.
Bibliographia
- Wheelock, Frederick M. et LaFleur, Richard A. (2011). Wheelock's Latin (septimus ed.). HarperCollins. Novum Eboracum: ISBN 978-0-06-199722-8.
| Partes orationis |
|---|
| (Nomen) substantivum | (Nomen) adiectivum | Nomen numerale | Pronomen | Articulus | Verbum (temporale) | Adverbium | Participium | Coniunctio | Praepositio | Interiectio | (Particula) |
| Participium |
| Tempus: Praesens | Perfectum | Futurum |
| Genus verbi: Activum | Passivum | (Neutrum | Commune | Deponens) |
| Casus: Nominativus | Genetivus | Dativus | Accusativus | Vocativus | Ablativus | Locativus |
| Numerus: Singularis | Pluralis | Dualis |