Rubigula

Rubigula
Blyth, 1845[1]
Ilustracja
Bilbil żółtobrzuchy (R. flaviventris)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

bilbile

Rodzaj

Rubigula

Typ nomenklatoryczny

Turdus dispar Horsfield, 1821

Synonimy
  • Ixodia Blyth, 1845[2]
  • Ixidia[a] Blyth, 1846[3]
  • Squamatornis E.C.S. Baker, 1928[4]
Gatunki

8 gatunków – zobacz opis w tekście

Rubigularodzaj ptaków z rodziny bilbili (Pycnonotidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowej i południowo-wschodniej Azji[5][6].

Morfologia

Długość ciała 16–19,5 cm; masa ciała 16–34 g[6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1845 roku angielski zoolog Edward Blyth w artykule poświęconym nowym lub mało poznanym ptakom, opublikowanym w czasopiśmie „The journal of the Asiatic Society of Bengal”[1]. Blyth wymienił trzy gatunki – Turdus dispar Horsfield, 1821, Brachypus gularis Gould, 1836 i Ixos squamatus Temminck, 1828 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Turdus dispar Horsfield, 1821 (bilbil czerwonobrody)[7].

Etymologia

  • Rubigula: średniowiecznołac. rubinus ‘rubin’, od łac. rubeus ‘czerwony’, od ruber ‘czerwony’; łac. gula ‘gardło’[8].
  • Ixodia: rodzaj Ixos Temminck, 1825 (szczeciak); gr. -ωδης -ōdēs ‘przypominający’[9]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Pycnonotus cyaniventris Blyth, 1842.
  • Ixidis: wariant pisowni rodzaju Ixodia Blyth, 1845[10].
  • Squamatornis: łac. squamatus ‘łuskowaty’, od squama ‘łuska’; gr. ορνις ornis, ορνιθος ornithos ‘ptak’[11]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Ixidia weberi[b] Hume, 1879.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[12]:

Uwagi

  1. Nowa nazwa dla Ixodia Blyth, 1845, ponieważ autor uważał, że jest zajęta przez botaniczny rodzaj Ixodia R. Brown, 1812.
  2. Podgatunek R. squamata.

Przypisy

  1. a b Blyth 1845 ↓, s. 576.
  2. Blyth 1845 ↓, s. 576.
  3. E. Blyth. Notices and Descriptions of Various New or Little Known Species of Birds. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 15 (169), s. 50, 1846. (ang.). 
  4. E.Ch.S. Baker. Squamatornis, gen. nov, type Rubigula squamata webberi. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 49 (327), s. 40, 1928. (ang.). 
  5. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-03-19]. (ang.).
  6. a b D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Bulbuls (Pycnonotidae), version 1.0: Rubigula, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2024, DOI10.2173/bow.pycnon4.01 [dostęp 2024-02-01] (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji
  7. G.R. Gray: Catalogue of the genera and subgenera of birds contained in the British Museum. London: The Trustees, 1855, s. 47. (ang.).
  8. The Key to Scientific Names, Rubigula [dostęp 2024-02-04].
  9. The Key to Scientific Names, Ixodia [dostęp 2024-02-04].
  10. The Key to Scientific Names, Ixidis [dostęp 2024-02-04].
  11. The Key to Scientific Names, Squamatornis [dostęp 2024-02-04].
  12. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Pycnonotidae Gray,GR, 1840 - bilbile - Bulbuls (wersja: 2024-01-06). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-02-04].

Bibliografia