1474.
< |
14. vijek |
15. vijek
| 16. vijek
| >
< |
1440-e |
1450-e |
1460-e |
1470-e
| 1480-e
| 1490-e
| 1500-e
| >
<< |
< |
1470. |
1471. |
1472. |
1473. |
1474..
| 1475.
| 1476.
| 1477.
| 1478.
| >
| >>
| Gregorijanski | 1474.. (MCDLXXIV) |
| Ab urbe condita | 2227. |
| Islamski | 878–879. |
| Iranski | 852–853. |
| Hebrejski | 5234–5235. |
| Bizantski | 6982–6983. |
| Koptski | 1190–1191. |
| Hindu kalendari | |
| • Vikram Samvat | 1529–1530. |
| • Shaka Samvat | 1396–1397. |
| • Kali Yuga | 4575–4576. |
| Kineski | |
| • Kontinualno | 4110–4111. |
| • 60 godina | Yang Drvo Konj (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar | 11474. |
| Podrobnije: Kalendarska era | |
Godina 1474 (MCDLXXIV) bila je redovna godina koja počinje u subotu (1. 1. po julijanskom kalendaru).
Događaji
- januar - Ivan Crnojević javlja Mlečanima da Turci nameravaju obnoviti Podgoricu sa 5.000 svojih domaćinstava, kao i stari grad Baleč.
- 6. 2. - Bali-beg Malkočević[1], zapovednik smederevskog paše Ali-bega, pljačka i ubija do Velikog Varadina.
- 24. 2. - Mletačka Republika daje plemstvo Ivanu Crnojeviću i njegovoj djeci[2] i obećavaju pomoć protiv Turaka.
- 11. 3. - Češki rat: češki i poljski kralj, Vladislav II. i Kazimir IV., sklopili u Nirnbergu savez sa carem Fridrihom III protiv kralja Matije Korvina.
- mart - Napuljski kralj Ferdinand dozvoljava izaslanicima Ivana Crnojevića nabavku žita (jedan od njih je Mihailo Štiljanović, predak Stefana Štiljanovića).
- proleće - Vesti o sakupljanju turske vojske u Makedoniji, mletački providur Danja beži iz grada.
- maj - Rumelijski beglerbeg Sulejman započeo veliku opsadu mletačkog Skadra (knez Antonio Loredan).
- jun - Nakon smrti brata Mustafe, za namesnika zemlje Karaman postavljen Džem[3].
- 15. 6. - Mlečani razbili Turke na Bojani, koju su hteli pregraditi.
- lipanj - Turske čete provaljuju u Hrvatsku i Slavoniju (14 dana pustoše u Zagorju).
- jul - Velika turska vojska se okupila pred Skadrom, Ivan Crnojević pomaže Mlečanima u odbrani, mletački brodovi se prebacuju preko njegove teritorije u Skadarsko jezero.
- 18. 7. (pominje se i 18. 8.) - Pogubljen bivši vezir Mahmud-paša.
- 19. 7. - Neuspešni turski juriš na Skadar uz velike gubitke.
- jul? - Svadba hercega Vlatka[4] sa Margeritom de Marrano, unukom napuljskog kralja Alfonsa V.
- 8. 8. - Turci napuštaju Skadar nakon pustošenja okoline, u povlačenju razrušen Danj.
- avgust - Pre prvog rođendana umro Jakov III, kralj Kipra, kraljica postaje njegova majka Katarina Kornaro (1474-89) pod paskom Venecije.
- + Turci iz Srbije upadaju u Ugarsku do reke Kereš[1].
- rujan - Poljsko-češki napad na Matijinu Šleziju, ali se on održao.
- 24. 9. - Stjepan Hercegović se prvi put spominje kao musliman Ahmed[5].
- jesen - Teška turska pustošenja u Slavoniji i Hrvatskoj iz Bosne[1].
- 2. 10. - Ugarski sabor u Budimu odobrava kralju sakupljanje sredstava za borbu protiv Turaka.
- listopad - Ugarsko-hrvatski kralj se zaručio Beatrisom Napuljskom, kćerkom Ferdinanda I.
- 13. 11. - Burgundijski ratovi: Karlo Smeli poražen od Švajcaraca kod Héricourta.
- 8. 12. - Kraljevi Kazimir i Matija kod Vroclava sklopili primirje do 25. svibnja 1477, zadržavaju ono što drže.
- 11. 12. - Umro kralj Enrike IV od Kastilje, doći će do građanskog rata između sestara Izabele i Huane (Rat za kastiljsko nasleđe 1474-76).
- 14. 12. - Pietro Mocenigo izabran za novog venecijanskog dužda (1474-76).
- decembar - Beglerbeg Sulejman-paša vodi vojsku na Moldaviju Stefana Velikog koji je uskratio danak sultanu.
Tokom/tijekom godine
- Nikola Modruški tiskao latinski "Pogrebni govor za kardinala Pietra Riaria" u Rimu, što se smatra prvom inkunabulom nekog Hrvata i južnog Slavena.
- Vincent iz Kastva slika freske u crkvi sv. Marije na Škrilinama u Beramu kod Pazina.
- Podignuta župna crkva sv. Kuzme i Damjana na Lastovu.
- Prvi spomen Tisnog.
- Mačvanskom banovinom upravljaju Job Gorjanski i Matijaš Morović, poslednji muški potomci svojih porodica.
- U Veneciji odštampano Platinino delo De honesta voluptate et valetudine ("O časnom zadovoljstvu i zdravlju"), prvi štampani kuvar.
- Rostov priključen Moskoviji.
- Okončan Anglo-hanzeatski rat.
- Mletački dekret o novim i domišljatim spravama o kojima treba obavestiti Republiku kako bi se dobilo pravo na isključivu upotrebu - prvi sistem patenta.
- Bitka kod Košica, proslavio se Dmitar Jakšić[6].
- Portugalac Lopes Gonçalves stigao do rta Lopez (po njemu nazvanog) u Gabonu i do rta Sveta Katarina 2° južnije.
Rođenja
- 21. 3. - Angela Merici, italijanska svetica († 1540)
- 19. 5. - Isabella d'Este, mantovska markiza, pokroviteljica umetnosti († 1539)
- 12. 7. - Juan Diego, meksički katolički svetac († 1548)
- 8. 9. - Ludovico Ariosto, italijanski pesnik († 1533)
- 13. 10. - Mariotto Albertinelli, italijanski slikar († 1515)
- Giacomo Pacchiarotti, sijenski italijanski slikar († ca. 1540)
- ca. Sebastian Cabot, istraživač († ca. 1557)
Smrti
- maj/jun - Mustafa, sin sultana Mehmeda II (* 1450)
- 18. 7. - Mahmud Paša Abogović, bivši veliki vezir
- avgust - Jakov III, kralj Kipra (* 1473)
- 1. 12. - Nicolò Marcello, venecijanski dužd (* ca. 1399)
- 11. 12. - Enrike IV od Kastilje, Nemoćni (* 1425)
- Gomes Eanes de Zurara, portugalski hroničar (* ca. 1410)
- William II Canynges, engleski bristolski trgovac (* ca. 1399)
- Gendun Drup, prvi Dalaj Lama (* 1391)
Reference
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Mehmed the Conqueror and His Time By Franz Babinger, p. 338
- ↑ Istorija Crne Gore, str. 295
- ↑ Shai Har-El, Struggle for Domination in the Middle East: The Ottoman-Mamluk War, 1485-91, p. 100
- ↑ Istorija Crne Gore, str. 304
- ↑ Ćorović, Stvaranje nove srpske despotovine, rastko.rs
- ↑ Ljubivoje Cerović, Srbi u Slovačkoj, rastko.rs
- Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)
- Vladimir Ćorović, Historija Bosne
- Grupa autora, Istorija Crne Gore